ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN ĐỒNG QUỐC BÌNH - TỰ HÀO NGƯỜI CON ĐẤT CẢNG

Đồng Quốc Bình sinh năm 1945, quê quán xã Đại Hợp, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. Nhập ngũ tháng 4/1963 cấp bậc Binh nhất, đơn vị chiến sỹ hàng hải, Tàu 122, Trung đoàn 171 (nay là Lữ đoàn 171, Vùng 2 Hải quân).

Đồng chí Đồng Quốc Bình, trước nhập ngũ là học sinh. Năm 1963, tình nguyện nhập ngũ vào đơn vị Tàu 122, Trung đoàn 171 (nay là Lữ đoàn 171, Vùng 2 Hải quân), Khu Tuần phòng 1. Ngay từ khi được là chiến sỹ, quân nhân đồng chí đã luôn thể hiện rõ sự quyết tâm phấn đấu, luôn đi đầu trong phong trào học tập, rèn luyện, mọi mặt công tác đều đạt thành tích cao, luôn được cấp trên biểu dương khen thưởng. Sinh hoạt đời thường, luôn mẫu mực, hết lòng thương yêu đồng đội, được anh em tín nhiệm, trân trọng và quý mến.

Những ngày đầu tháng 8-1964, đế quốc Mỹ liên tục mở các đợt cho biệt kích đổ bộ lên các đảo Hòn Mê, Hòn Ngư thám thính, phá huỷ các công trình của ta và cùng các hoạt động bắn phá bằng không quân, chúng còn trắng trợn cho tàu chiến vào Vịnh Bắc Bộ hoạt động khiêu khích, gây áp lực với ta. 13 giờ 50 phút ngày 2-8-1964, chiếc tàu khu trục Ma-đốc thuộc Biên đội xung kích 77, Hạm đội 7 của đế quốc Mỹ xâm phạm vào sâu vùng biển Miền Bắc, cách nam đảo Hòn Mê chỉ 10 hải lý. Một cuộc chiến đấu giữa Tiểu đoàn 135 của hải quân ta với tàu Khu trục Ma-đốc đã diễn ra, tàu Ma-đốc phải tháo chạy về căn cứ.

Nhưng giặc Mỹ không từ bỏ ý đồ mở rộng chiến tranh xâm lược ra miền Bắc. Đêm 4-8-1964, chính quyền Mỹ dựng lên Sự kiện Vịnh Bắc Bộ, vu cáo Hải quân ta tấn công tàu Mỹ ở vùng biển quốc tế. Với cớ đó, sáng 5-8, địch dùng không quân gồm 40 máy bay tiêm kích và cường kích hiện đại, bất ngờ tấn công phá hoại các cơ sở kinh tế của ta, mở rộng chiến tranh ra miền Bắc. Cuộc chiến đấu bảo vệ Miền Bắc của quân dân ta bắt đầu.

Bãi Cháy, Quảng Ninh là căn cứ hải quân được coi là mục tiêu quan trọng nhất để Mỹ tập trung đánh phá. Lúc 14 giờ 40 phút, ngày 5/8/1964, hàng chục máy bay phản lực chia thành nhiều tốp lao xuống đánh vào khu vực tàu đang neo đậu ở Cửa Lục, làm một số tàu và lực lượng pháo cao xạ của ta bị thiệt hại nặng. Hôm đó, Đồng Quốc Bình đang tạm biệt đồng đội để về quê nghỉ phép tại xã Đại Hợp, huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng. Nhưng đúng lúc anh rời khỏi doanh trại thì vùng trời bình yên của thành phố Cảng bỗng ầm ĩ bởi máy bay địch gầm rú điên cuồng.

“Về nhà hay quay lại chiến đấu ” - Suy nghĩ đó lướt qua đầu Bình rất nhanh. Anh đã lập tức trở lại đơn vị với tấm giấy phép vẫn còn thơm mùi mực của chỉ huy đơn vị. Nhưng về đến quân cảng thì cũng là lúc con tàu của anh đã rời cảng đi chiến đấu. Đồng Quốc Bình đã mượn ngay một chiếc thuyền nan đỗ gần đó, bơi ra sát cánh chiến đấu cùng Hải đội 7.

Những người lính hải quân, đồng đội của anh đã có những vần thơ kể lại tấm gương chiến đấu của Đồng Quốc Bình: “Trong ánh lửa sáng loà/Anh đứng thẳng như đã từng qua thử thách/Họng pháo quay nghiêng, chênh chếch ngang trời/Loạt đạn đầu tiên đã vút lên rồi/Chúng chập choạng cánh bay lơ láo/Như con thoi chuyên cần táo bạo/Lưới đạn chăng lên, mâm pháo vẫn đầy”.

Đồng Quốc Bình cùng với 3 đồng chí khác được phân công đi thả bia để đơn vị tập bắn. Khi nhiệm vụ sắp hoàn thành thì máy bay địch đến oanh tạc, 4 đồng chí nhanh chóng chèo thuyền về đơn vị để tham gia chiến đấu. Đồng Quốc Bình, bình tĩnh chuyển đạn lên mâm pháo kịp thời cho pháo thủ bắn. Khi pháo bị tắc, khẩu đội bị thiếu người, đồng chí đã nhảy lên thay thế và cùng với khẩu đội trưởng sửa chữa hỏng hóc đảm bảo khẩu pháo tiếp tục bắn máy bay. Trong trận chiến đấu này, đồng chí Bình bị thương ở chân.

Đợt oanh tạc thứ hai, đồng chí bị thương nặng vào bụng, nhưng vẫn nén nỗi đau, không hề kêu la, một tay ôm bụng để giữ ruột khỏi tuột ra, còn một tay vẫn cố sức đỡ từng băng đạn cho đồng đội. Sau đó, một loạt đạn nữa của địch bắn trúng hòm đạn trên tàu bốc cháy, làm cho nhiều đồng chí thương vong, đồng chí Bình bị thương nặng hơn.

Mặc dù vậy, Binh nhất Đồng Quốc Bình vẫn cố nhoài người, dùng sinh lực còn lại đẩy băng đạn ra xa khỏi đám cháy, để tránh thương vong thêm cho đồng đội. Do vết thương quá nặng và nguy kịch, đồng đội kịp thời đưa đồng chí ra mạn phải tàu băng bó. Sơ cứu xong, đồng chí tiếp tục nhoài người tiếp đạn cho đồng đội bắn máy bay địch. “Đồng Quốc Bình máu đỏ đôi tay/Vẫn bám pháo như con tàu bám biển/Xé nát đội hình khi chúng đến/Hai chiếc lìa đàn chới với phía khơi xa/Bỗng Bình nghe bụng nhói, chân đau/Máu đỏ loang trên mặt ván, sàn tàu/Máu chảy từ bụng, đầu mặn chát/Cổ khô bỏng, áo quần rách nát/Bình vẫn còn tim, còn mắt để nhìn/Tai còn nghe lời chính trị viên/Mỗi hơi thở của người chiến sĩ/Là hơi thở của đoàn tàu không nghỉ”.

Biết mình không thể qua khỏi trong khi cuộc chiến đấu của con tàu với lũ giặc trời vẫn chưa chấm dứt, Bình đã nói với người đồng đội đứng gần nhất: “Hưng ơi, nâng mình dậy/Cho mình nhìn mặt biển thân yêu/Và Bình nghe đồng đội hò reo/Bắt một phi công, bắn rơi hai phản lực/Bình dồn cả tâm hồn, hơi sức/Nở nụ cười ôm hôn Chính trị viên…”

Kết thúc trận chiến đấu, anh em đưa đồng chí vào cấp cứu tại bệnh viện Hồng Gai, do vết thương quá nặng Đồng Quốc Bình đã anh dũng hy sinh vào hồi 16 giờ ngày 5/8/1964.

Khi nghe tin đồng chí Đồng Quốc Bình đã anh dũng hy sinh, đơn vị và Thanh niên thị xã Hòn Gai đã đặt tên cho chi đoàn của mình là chi đoàn Đồng Quốc Bình. Phong trào noi gương Đồng Quốc Bình nở rộ trên toàn miền Bắc, đặc biệt là Quân chủng Hải quân, thành phố Hải Phòng – Quê hương đồng chí; Quảng Ninh – Nơi đồng chí chiến đấu và hy sinh anh dũng. Tấm gương đồng chí, đã cổ vũ động viên quân dân miền Bắc hăng hái thi đua lập công, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, góp phần làm lên chiến thắng của Hải quân nhân dân Việt Nam và quân dân miền Bắc. Ngày 2 và 5 tháng 8 năm 1964 trở thành ngày truyền thống đánh thắng trận đầu. Thành phố Hải phòng quyết định đặt tên một phường mang tên Đồng Quốc Bình thuộc quận Ngô Quyền.

Là chiến sỹ 20 tuổi đời, hơn một năm tuổi quân đồng chí đã thể hiện xuất sắc tinh thần rèn luyện, ý thức chấp hành kỷ luật. Trong quá trình chiến đấu, mặc dù bị thương nhiều lần nhưng đồng chí vẫn nén nỗi đau cố gắng tiếp đạn cho đồng đội bắn máy bay Mỹ. Sự gan góc, dũng cảm của đồng chí đã tăng thêm ý chí quyết tâm đánh trả máy bay của Mỹ, buộc chúng phải hoảng hốt rút lui sau 2 đợt oanh tạc. Đồng Quốc Bình là tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, kiên cường chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ vùng trời, vùng biển của Tổ quốc. Thế hệ bộ đội hải quân hôm nay đã hát bài ca ca ngợi anh: “Tôi kiêu hãnh nhắc tên anh/Đồng Quốc Bình/Tôi kiêu hãnh nhắc đời anh/19 tuổi xanh, xả thân vì nước/Tuổi thơ anh khao khát đêm ngày/Làm con sóng dưới thân tàu Tổ quốc/Làm người lính ngày đêm đứng gác/Giữ yên bầu trời mặt biển quê hương”.

Với thành tích đặc biệt xuất sắc, Đồng Quốc Bình được Nhà nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Đặc biệt, ngày 26/4/2018 theo Quyết định số 622/QĐ-CTN Đồng Quốc Bình vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.