Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Bi – “Nữ kiệt miền Đông”

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Bi – “Nữ kiệt miền Đông”

Hồ Thị Bi, tên thật là Hồ Thị Hoa, sinh năm 1916 tại xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh. Sinh ra trong một gia đình nghèo, lại phải trải qua mất mát khi chồng tham gia hoạt động cách mạng và hy sinh, nhưng những khó khăn ấy không thể khuất phục ý chí của người phụ nữ Nam Bộ. Năm 1936, Hồ Thị Bi bắt đầu tham gia cách mạng, từ đó dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và bảo vệ Tổ quốc.

Với những đóng góp tích cực trong phong trào cách mạng, đồng chí từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi là “Gương sáng tích cực kháng chiến cho các chị em phụ nữ”. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng: Trưởng ban Công tác Đội 12, Đại đội trưởng Đại đội 2804 Hóc Môn, sau đó là Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 935, Trung đoàn 312 Gia Định. Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí công tác tại Cục Chính sách, Tổng cục Chính trị.

Ở bất kỳ cương vị nào, Hồ Thị Bi cũng luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, sự năng nổ, sáng tạo và khả năng tổ chức, chỉ huy linh hoạt. Trong chiến đấu, đồng chí luôn mưu trí, dũng cảm; trong công tác, luôn tận tụy, chủ động và hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ được giao, kể cả những nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, nguy hiểm.

Những năm đầu kháng chiến chống Pháp, khi lực lượng cách mạng còn non trẻ và tình hình tại vùng Hóc Môn vô cùng phức tạp, Hồ Thị Bi vừa là một người mẹ đang nuôi hai con nhỏ, vừa trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng. Trước sự khủng bố ráo riết của quân địch, đồng chí đã chủ động vận động, tổ chức thành lập một đơn vị tự trang bị vũ khí, tiến hành đánh vào những nơi địch đang tập trung khủng bố, bắn giết và cướp bóc nhân dân.

Không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự, Hồ Thị Bi còn biết kết hợp linh hoạt giữa binh vận và tác chiến. Những trận đánh do đồng chí tổ chức vừa tiêu diệt, đánh địch, vừa thu được vũ khí, bảo toàn lực lượng của ta. Qua đó, đồng chí góp phần tạo dựng khí thế chiến đấu trong nhân dân, củng cố uy thế của cách mạng và cảnh cáo, răn đe lực lượng phản động tại vùng Hóc Môn, ngoại thành Sài Gòn.

Từ tháng 12 năm 1945 đến tháng 12 năm 1949, Hồ Thị Bi được giao nhiệm vụ vừa chỉ huy các đơn vị chiến đấu trong lòng địch, từ ban công tác đến cấp tiểu đoàn, vừa tổ chức làm kinh tế phục vụ Trung đoàn 312. Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn và nguy hiểm, đồng chí vẫn hoàn thành xuất sắc cả hai nhiệm vụ. Những đóng góp ấy đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận và biểu dương, coi đồng chí là “Gương sáng tích cực kháng chiến cho các chị em phụ nữ”.

Từ năm 1950 đến năm 1953, quân địch thực hiện âm mưu tiêu diệt trâu bò nhằm phá nguồn sức kéo của vùng kháng chiến. Chúng từng tuyên bố: “Diệt một con trâu là diệt được một tiểu đội Vệ quốc đoàn”, gây cho lực lượng cách mạng nhiều khó khăn trong sản xuất và hậu cần. Trước tình hình đó, Hồ Thị Bi được giao nhiệm vụ tổ chức mua trâu bò từ Campuchia đưa về vùng kháng chiến, đồng thời mở hành lang ven theo Nam Trường Sơn nối ra miền Bắc.

Đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn và nguy hiểm. Hồ Thị Bi cùng đồng đội phải vượt qua nhiều đồn bốt, sự kiểm soát gắt gao của địch và những địa hình hiểm trở. Bằng sự mưu trí, gan dạ và khả năng tổ chức linh hoạt, đồng chí đã mua được 300 con trâu, đưa đến những địa điểm cần thiết, đồng thời mở thông được tuyến đường ra Bắc, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Năm 1953, tại Việt Bắc, Hồ Thị Bi có dịp được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cảm phục trước tinh thần chiến đấu, sự gan dạ và những đóng góp của người nữ cán bộ Nam Bộ, Người đã đặt cho đồng chí biệt danh “Nữ kiệt miền Đông”. Cái tên ấy trở thành sự ghi nhận đặc biệt đối với một người phụ nữ đã vượt qua những giới hạn thông thường để trực tiếp tham gia chiến đấu, chỉ huy và tổ chức hậu cần trong những năm tháng kháng chiến gian khổ.

Cuối năm 1973, khi đã gần 60 tuổi và sức khỏe không còn tốt, Hồ Thị Bi vẫn được cử vào chiến trường miền Nam với cương vị cán bộ cơ quan nghiên cứu, chỉ đạo công tác chính sách ở Bộ Quốc phòng để khảo sát tình hình thực hiện chính sách. Không quản tuổi cao, sức yếu và sự nguy hiểm của chiến trường, đồng chí khẩn trương lên đường, trực tiếp nắm tình hình và giải quyết nhiều vấn đề còn ách tắc trong công tác chính sách, góp phần bảo đảm quyền lợi và động viên cán bộ, chiến sĩ nơi tuyến đầu.

Trong thời kỳ chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc, trên cương vị Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Thị Bi tiếp tục thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy. Đồng chí không quản ngại khó khăn, đi nhiều nơi, trực tiếp liên hệ và giải quyết những vấn đề bức xúc của hậu phương quân đội nhằm tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ yên tâm chiến đấu. Đồng chí cũng tham gia cấp phát vật tư sinh hoạt cho bộ đội, bảo đảm đúng nguyên tắc, chế độ và công bằng.

Từ năm 1980, dù đã nghỉ hưu, Hồ Thị Bi vẫn không ngừng đóng góp cho cộng đồng. Đồng chí tích cực tham gia các hoạt động xã hội, góp phần quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng chí cũng tích cực giúp đỡ các hoạt động xóa đói, giảm nghèo, hỗ trợ nhiều gia đình cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Thị Bi đã được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Độc lập hạng Nhì; Huân chương Kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Quân công hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Chiến công hạng Nhất, hạng Nhì cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Ngày 20 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã phong tặng đồng chí Hồ Thị Bi danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Anh hùng Hồ Thị Bi là hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh – kiên cường, gan dạ, giàu lòng yêu nước và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết. Từ một người phụ nữ nghèo ở Hóc Môn, đồng chí đã trở thành một nữ cán bộ cách mạng giàu bản lĩnh, từng trực tiếp chiến đấu, chỉ huy, tổ chức hậu cần và làm công tác chính sách qua nhiều thời kỳ lịch sử. Gần trọn cuộc đời gắn bó với cách mạng, Hồ Thị Bi đã để lại một tấm gương sáng về lòng trung thành, ý chí vượt khó và tinh thần cống hiến không mệt mỏi.

Ngày 12 tháng 10 năm 2011, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Bi qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 95 tuổi. Cuộc đời của bà khép lại, nhưng hình ảnh “Nữ kiệt miền Đông” – người phụ nữ đã dành cả cuộc đời cho Tổ quốc – vẫn còn được nhắc nhớ như một biểu tượng đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh và xây dựng đất nước.