ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN HUỲNH THỊ CẨM (1931 - 1961)

Huỳnh Thị Cẩm sinh năm 1931, tại làng Hựu Hòa, tổng Vĩnh Trị, quận Cầu Ngang nay là ấp Cồn Ông, xã Dân Thành (Trong kháng chiến chống Mỹ là xã Trường Long Hòà) thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh.

Đồng chí sinh ra trên mảnh đất xứ biển nghèo khó. Cha là Huỳnh Văn Lương, thư ký Hội Liên Việt xã, thư ký công an xã, mẹ là Phan Thị Ánh thành viên Hội mẹ chiến sĩ.

Sống và lớn lên trong một gia đình kháng chiến, được tiếp xúc với các cán bộ cách mạng cùng sự giáo dục của gia đình, đồng chí sớm nhận ra con đường cách mạng và nguyện nối gót cha anh. Trong những năm trường kỳ kháng chiến chống Pháp, với bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ đồng chí luôn hăng hái tham gia tiếp lương tải đạn, tham gia đoàn văn công tại địa phương phục vụ bà con, phục vụ kháng chiến.

Tháng 9 năm 1956, đồng chí lập gia đình cùng Phạm Văn Mân xã đội phó du kích xã Trường Long Hòa quê ở ấp Khoán Tiều cùng xã. Đồng chí làm dâu rồi làm mẹ nhưng vẫn hăng say hoạt động trong lĩnh vực giao liên mật của xã.

Tháng 3 năm 1961, chồng hy sinh trong một trận chống địch càn quét gom dân vào ấp chiến lược ở Ba Động. Nghẹn ngào trong nước mắt, mất mát quá lớn lao đối với một phụ nữ ở tuổi ba mươi đang cưu mang ba đứa con thơ dại. Tuy nhiên đồng chí, đã không gục ngã mà biến đau thương thành hành động cách mạng, tiếp tục sống những ngày lạc quan để làm nhiệm vụ của người mẹ, nhiệm vụ của người chiến sĩ cộng sản.

Đầu năm 1961, để quốc Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm bắt đâu thực hiện chiên lược "Chiên tranh đặc biệt" băng "Quôc sách ấp chiến lược". Lúc này ở Trà Vinh nói chung và Trường Long Hòà nói riêng phong trào đâu tranh chính trị cũng diên ra sôi sục. Một trong những chiến sĩ xung kích trên mặt trận này ở Trường Long Hòa có Huỳnh Thị Cấm.

Tháng 6 năm 1961, chi bộ xã Trường Long Hòà quyết định tổ chức một cuộc đấu tranh vào tề xã tại Ba Động để hỗ trợ phong trào đấu tranh chính trị chung của tỉnh. Cuộc biểu tình có quy mô lớn gần 400 phụ nữ trong xã tham gia. Hôm ấy là ngày 28 tháng 6 năm 1961 cũng là ngày cúng tuần 100 ngày của chống đồng chí. Đồng chí đã dậy sớm nấu cơm cúng chồng trên đầu còn chiếc khăn tang, sắp đến giờ tập trung, đồng chí mới cho cha mẹ chồng biết và xin đi biểu tình. Cha mẹ chồng không muốn nhưng đồng chí quyết tâm tham gia. Đồng chí nói: "Con đã xin phép cha mẹ đặt tên cho con của con là Tiền Dũng cha mẹ đã đồng ý rồi mà'. Vậy là đồng chí bồng Tiến Dũng 12 tháng tuổi rời nhà cùng chị em đi đấu tranh. Đoàn biểu tình có 3 mũi cùng kéo về tề xã đưa ra các yêu sách yêu cầu chính quyền Mỹ - Diệm không được gom dân lập ấp chiến lược, không được lấy đất dân làm đồn bót, không được đàn áp bắt bớ người vô tội... Đúng như kế hoạch, tờ mờ sáng đoàn biểu tình trương biểu ngữ, hô vang các khẩu hiệu hừng hực tiến vào tề xã. Đại diện tề xã tên Nguyễn Văn Nhứ ra lệnh cho lính dân vệ dùng súng, dùng cây chà là đánh đập, đàn áp những chị em biểu tình. Huỳnh Thị Cẩm động viên mọi người và tiếp tục tiến lên. Thấy chưa thể làm chùn bước đoàn đấu tranh, tên xã trưởng Nguyễn Văn Nhứ hạ lệnh dùng súng bắn vào đoàn biểu tình. Một loạt súng nổ, đạn trúng vào tay Tiến Dũng và xuyên qua bụng đồng chí. Đồng chí gục xuống, nhưng vẫn cố gắng động viên mọi người đừng chùn bước mà hãy tiến lên. Đồng chí đã trút hơi thở cuối cùng trên tay đồng đội trong nghẹn ngào, thương tiếc và uất hận của mọi người.

Lễ an táng liệt sĩ Huỳnh Thị Cẩm được Đảng bộ xã Trường Long Hòà tổ chức long trọng trang nghiêm ngay trong đêm. Cờ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam được phủ lên quan tài. Và tên tuổi Huỳnh Thị Cẩm được vinh danh là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong tang lễ mọi người cùng hạ quyết tâm trả thù cho đồng chí, đồng đội của mình.

Ngay ngày hôm sau, hơn 900 lực lượng phụ nữ tiếp tục kéo vào tề xã rồi lên Long Toàn đòi bọn ác ôn phải trả nợ máu. Bọn địch không dám đàn áp mà tạm chấp nhận yêu sách của mọi người.

Với hành động dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì quê hương, đất nước, cái chết của Huỳnh Thị Cẩm đã trở thành bất tử. Cuộc đời đồng chí tuy ngắn ngủi, nhưng là một tấm gương đấu tranh giải phóng dân tộc để mọi người học tập, noi theo. Đồng chí xứng đáng với danh hiệu tám chữ vàng mà Bác Hồ khen tặng phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".

Ngày 28 tháng 4 năm 2000, nữ liệt sĩ Huỳnh Thị Cẩm được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân./.