Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân La Văn Cầu

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân La Văn Cầu (sinh năm 1932, tên thật là Sầm Tiên Cầu, người dân tộc Tày, quê tại xã Quang Trung, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) là một trong những biểu tượng thi đua yêu nước tiêu biểu nhất trong kháng chiến chống Pháp. "Thời hoa lửa" của ông gắn liền với tinh thần quả cảm, quyết đoán chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm quả mìn bộc phá mở đường trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950.

1. Dấn thân và quá trình trưởng thành

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo chịu nhiều áp bức dưới chế độ phong kiến thực dân, La Văn Cầu sớm có lòng yêu nước nồng nàn. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông khai tăng tuổi để được nhập ngũ vào Trung đoàn 174 (Đại đoàn 316).

Trong quá trình huấn luyện và tác chiến, ông nổi tiếng là một chiến sĩ gương mẫu, dũng cảm và luôn nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất. Trước khi bước vào đợt tiến công lớn tại Biên giới, ông đã tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ tại vùng Đông Bắc, rèn luyện bản lĩnh của một chiến sĩ bộc phá kiên cường.

2. Trận đánh cứ điểm Đông Khê – Chiến dịch Biên giới Thu - Đông (1950)

Trận đánh cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) mở màn cho Chiến dịch Biên giới 1950 là một thử thách lịch sử đối với quân ta nhằm xóa bỏ "Hành lang Đông - Tây" và giải phóng tuyến biên giới Việt - Trung.

• Nhiệm vụ đặc biệt: Sáng ngày 16/9/1950, Tổ bộc phá của La Văn Cầu thuộc Đại đội 671 (Trung đoàn 174) nhận nhiệm vụ tiến công lô cốt số 12 – hỏa điểm nguy hiểm nhất của quân Pháp tại cứ điểm Đông Khê, đang khống chế toàn bộ hướng tiến công của bộ đội ta.

• Tình huống hiểm nghèo: Khi tổ bộc phá áp sát mục tiêu, hỏa lực địch từ lô cốt xả ra dữ dội. Đồng đội trong tổ lần lượt hy sinh và bị thương. La Văn Cầu bị thương nặng: một viên đạn của đối phương làm gãy đứt xương bắp tay phải, đồng thời ông bị thương thêm ở đùi.

• Hành động phi thường: Nhận thức rõ nếu không phá được lô cốt số 12 thì cả đơn vị sẽ bị chặn đứng và tổn thất lớn, La Văn Cầu nén đau gạt phắt nguy hiểm. Nhờ đồng đội dùng dao chặt đứt hẳn phần thịt bắp tay phải đang đu đưa để khỏi vướng bận, ông dùng tay trái ôm quả bộc phá nặng 12kg tiếp tục bò lên áp sát mục tiêu.

• Kết quả trận đánh: Bằng tay trái remaining, ông giật nổ thành công quả bộc phá đánh tung lô cốt số 12. Cửa mở được khai thông, tạo điều kiện cho đại quân ta xông lên tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch tại cứ điểm Đông Khê, góp phần làm nên chiến thắng vang dội của Chiến dịch Biên giới 1950.

3. Sự tôn vinh và di sản bất tử

Hành động chặt tay diệt lô cốt địch của La Văn Cầu đã bùng phát thành phong trào thi đua "Nêu gương chiến đấu dũng cảm của La Văn Cầu" trên khắp các mặt trận toàn quốc.

• Danh hiệu cao quý: Ngày 19/05/1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 cá nhân đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.

• Ghi danh lịch sử: Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác trong Quân đội, mang quân hàm Đại tá cho đến khi nghỉ hưu. Tên của ông hiện được đặt cho nhiều con đường, trường học tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cao Bằng và nhiều tỉnh thành trên cả nước.