Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, có những tấm gương anh hùng đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và ý chí chiến đấu quật cường. Một trong những người tiêu biểu ấy là La Văn Cầu, người chiến sĩ dân tộc Tày nổi tiếng với hành động quả cảm xin đồng đội chặt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm bộc phá đánh lô cốt địch. Hình ảnh ấy đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
La Văn Cầu sinh ngày 16 tháng 9 năm 1932 trong một gia đình người dân tộc Tày tại xã Quang Long, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng. Quê hương ông là vùng căn cứ địa cách mạng giàu truyền thống yêu nước, nơi nhiều cán bộ cách mạng từng hoạt động trong những năm đầu khởi nghĩa. Tuổi thơ của La Văn Cầu gắn liền với cuộc sống lao động trên nương rẫy, nhưng cũng phải chứng kiến cảnh đồng bào bị thực dân Pháp đàn áp, bóc lột. Chính những điều đó đã nuôi dưỡng trong ông lòng yêu nước và quyết tâm đứng lên chiến đấu để giành lại độc lập cho dân tộc.
Năm 1948, khi mới 16 tuổi, La Văn Cầu tình nguyện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ những ngày đầu trong quân ngũ, ông luôn nổi bật bởi tinh thần dũng cảm, chịu khó rèn luyện và sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất. Đồng đội thường nhắc đến ông là người ít nói nhưng rất kiên cường, luôn xung phong đi đầu trong mỗi trận đánh.
Những năm 1950–1951, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Quân đội ta mở nhiều chiến dịch lớn nhằm tiêu hao sinh lực địch và mở rộng vùng giải phóng. La Văn Cầu được giao nhiệm vụ trong đơn vị công binh – lực lượng chuyên sử dụng bộc phá để tiêu diệt các công sự kiên cố của đối phương. Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm vì người chiến sĩ phải tiếp cận rất gần hỏa lực của địch.
Tháng 9 năm 1950, trong Chiến dịch Biên giới, đơn vị của La Văn Cầu được giao tiến công cứ điểm Đông Khê – một vị trí phòng ngự quan trọng của thực dân Pháp trên tuyến đường số 4. Muốn giành thắng lợi, quân ta phải phá được các lô cốt và hàng rào dây thép gai dày đặc bảo vệ cứ điểm.
Trong đợt xung phong quyết định, La Văn Cầu được giao nhiệm vụ mang bộc phá lao lên đánh sập lô cốt đầu cầu. Khi chỉ còn cách mục tiêu một quãng ngắn, hỏa lực của quân Pháp bắn ra dữ dội. Một viên đạn đã bắn trúng cánh tay phải của ông, khiến cánh tay gần như bị đứt lìa và không thể tiếp tục cử động. Máu chảy rất nhiều, cơn đau dữ dội khiến bất cứ ai cũng có thể gục ngã.
Thế nhưng, điều khiến đồng đội khâm phục là La Văn Cầu không hề nghĩ đến bản thân. Ông chỉ lo nếu mình dừng lại thì trận đánh sẽ thất bại, đồng đội phía sau sẽ tiếp tục phải đối mặt với hỏa lực của địch. Ông cắn răng chịu đau, dùng tay còn lại ôm khối bộc phá và tiếp tục bò về phía trước. Khi cánh tay bị thương vướng vào dây đeo làm cản trở việc di chuyển, ông đã đề nghị đồng đội dùng dao chặt đứt phần cánh tay đã dập nát để mình có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.
Đồng đội vô cùng xúc động nhưng không nỡ thực hiện yêu cầu ấy. Bằng tất cả ý chí của mình, La Văn Cầu vẫn tiếp tục tiến lên, kéo theo cánh tay bị thương và ôm khối bộc phá nặng hàng chục ki-lô-gam. Cuối cùng, ông đã áp sát được lô cốt, đặt bộc phá đúng vị trí rồi châm ngòi. Một tiếng nổ vang trời làm công sự của địch bị phá hủy, mở toang cửa mở cho bộ đội ta xung phong chiếm cứ điểm Đông Khê.
Chiến thắng Đông Khê đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Biên giới năm 1950, mở ra bước phát triển mới cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong chiến công chung ấy, tinh thần quả cảm của La Văn Cầu trở thành nguồn động viên to lớn đối với toàn quân và toàn dân.
Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp gắn Huy hiệu Chiến sĩ thi đua và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi ấy, ông mới 20 tuổi và là một trong những Anh hùng trẻ tuổi nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau khi đất nước hòa bình, dù mang trên mình thương tật chiến tranh, La Văn Cầu vẫn tiếp tục công tác, tích cực tham gia giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Ông thường đến các trường học, đơn vị quân đội để kể lại những năm tháng chiến đấu gian khổ, truyền ngọn lửa yêu nước và tinh thần cống hiến cho thanh niên.
Ngày 11 tháng 8 năm 2023, Anh hùng La Văn Cầu qua đời, hưởng thọ 91 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với nhân dân cả nước. Nhưng hình ảnh người chiến sĩ dân tộc Tày ôm bộc phá lao vào lô cốt giữa làn mưa đạn vẫn mãi là biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Cuộc đời của Anh hùng La Văn Cầu đã chứng minh rằng sức mạnh của con người không chỉ nằm ở thể lực mà còn ở lòng yêu nước, ý chí và niềm tin vào thắng lợi của dân tộc. Tấm gương của ông mãi mãi là bài học quý giá về tinh thần dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, để các thế hệ hôm nay và mai sau tiếp tục noi theo, góp phần xây dựng Việt Nam ngày càng giàu mạnh và phát triển.
