Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Lê Mã Lương

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Mã Lương sinh năm 1950. Ông sinh ra tại xã Xuân Giang, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh – một vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Năm 1967, khi mới 17 tuổi và đang là học sinh cấp 3, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, Lê Mã Lương đã khai tăng thêm 1 tuổi và viết đơn bằng máu để tình nguyện nhập ngũ, quyết tâm ra trận tuyến dù thể hình lúc đó khá nhỏ con. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân  khi mới 21 tuổi nhờ lập nhiều chiến công xuất sắc trên chiến trường, đồng thời gắn liền với câu nói nổi tiếng thời chiến: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù".  

       Ông nhập ngũ vào năm 1967, khi mới 17 tuổi (đang là học sinh cấp 3), nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông đã khai tăng thêm 1 tuổi và viết đơn bằng máu để tình nguyện xin ra mặt trận. Ông được biên chế vào đơn vị bộ binh, trực tiếp chiến đấu tại các chiến trường ác liệt nhất bấy giờ ở miền Trung và Tây Nguyên, đặc biệt là dọc tuyến Đường 9 (Quảng Trị) và Trung Lào. Và được phong tặng danh hiệu nhờ những thành tích chiến đấu đặc biệt xuất sắc, ngày 20/9/1971, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 21 tuổi. Sau năm 1975: Ông tiếp tục phục vụ trong Quân đội, đi học tại Khoa Lịch sử (Đại học Tổng hợp Hà Nội), bảo vệ luận án Tiến sĩ và từng giữ chức Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam trước khi nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tướng.

          Bước vào nơi bom đạn, ông được biên chế vào bộ binh và nhanh chóng trở thành một chiến sĩ dũng cảm, mưu trí, kiên cường. Ông đã tham gia nhiều chiến dịch lớn, tiêu biểu là:

        Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh (1968):

         Năm 1968, tại chiến trường khốc liệt Đường 9 - Khe Sanh, trong một trận đánh giáp lá cà dữ dội với địch, Lê Mã Lương bị thương rất nặng bởi mảnh pháo. Vết thương khiến ông vĩnh viễn mất đi mắt phải, cơ thể mang đầy thương tích. Khi được chuyển về tuyến sau tại Nghệ An để điều trị, các bác sĩ và đơn vị đều có ý định giữ ông lại hậu phương để an dưỡng, chuyển ngành vì đã mất một phần thân thể (thương binh). Thế nhưng, khi vết thương vừa ráo miệng, Lê Mã Lương đã liên tục gặp ban chỉ huy để nài nỉ, thậm chí "đấu tranh" quyết liệt để xin trở lại khói lửa miền Nam. Ông bảo: "Tôi tuy hỏng một mắt, nhưng mắt trái vẫn nhìn rõ, tay vẫn bóp cò súng tốt, xin hãy cho tôi về lại đơn vị chiến đấu!" Sự ngoan cường ấy đã thuyết phục được cấp trên.

         Trận đánh trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971 là nơi ghi dấu chiến công hiển hách nhất của ông, đồng thời là bối cảnh ra đời của câu nói lịch sử. Lúc bấy giờ, Lê Mã Lương làm chỉ huy một tổ chiến đấu nhỏ. Địch mở trận càn quy mô lớn, điều động cả xe tăng, pháo binh và máy bay bắn phá dữ dội hòng chiếm trận địa. Lực lượng của địch đông gấp hàng chục lần lực lượng của ta tại chốt. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nhiều đồng đội bị thương và hy sinh, Lê Mã Lương vẫn bình tĩnh chỉ huy, tự mình ôm súng, lợi dụng từng công sự, giao thông hào để bắn trả. Một mình ông trong trận ấy đã linh hoạt thay đổi vị trí liên tục để đánh lạc hướng, khiến địch tưởng ta có lực lượng đông đảo. Kết quả, ông cùng tổ chiến đấu đã bẻ gãy nhiều đợt phản công của địch, tiêu diệt hàng chục tên, bắn cháy xe bọc thép, giữ vững trận địa then chốt. Chính trong những giờ phút đối mặt giữa sự sống và cái chết cận kề đó, khi được phóng viên mặt trận phỏng vấn về động lực nào giúp ông kiên cường đến vậy, ông đã mỉm cười và nói câu nói bất hủ: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù."

       Trong suốt cuộc đời chiến sĩ, ông đã trực tiếp tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, một mình tiêu diệt hàng chục tên địch, bắn cháy nhiều xe quân sự và thu giữ nhiều vũ khí. Với những cống hiến và thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 20 tháng 9 năm 1971, Lê Mã Lương đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 21 tuổi.

      Đại diện tiêu biểu cho một thế hệ anh hùng Lê Mã Lương không phải là một trường hợp cá biệt, mà ông chính là hình ảnh thu nhỏ, là hiện thân sống động cho lý tưởng của hàng triệu thanh niên Việt Nam những năm 1960 - 1970. Đó là thế hệ sẵn sàng gác lại bút nghiên, hoài bão cá nhân và tình cảm gia đình để đi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Hành động khai tăng tuổi, viết đơn bằng máu khi mới 17 tuổi, hay việc dù hỏng một mắt vẫn kiên quyết xin trở lại khói lửa miền Nam đã chứng minh cho đối phương thấy sức mạnh tinh thần kinh ngạc của con người Việt Nam – một thứ vũ khí tinh thần mà không bom đạn hiện đại nào có thể khuất phục. Lý tưởng sống cao đẹp của ông đã tạo thành một làn sóng thi đua yêu nước sâu rộng, thôi thúc hàng vạn học sinh, sinh viên miền Bắc tình nguyện rời ghế nhà trường để cầm súng ra trận. Chính lực lượng thanh niên phơi phới nhiệt huyết này đã tạo nên sức mạnh đại đoàn kết, góp phần quyết định vào thắng lợi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Câu chuyện cuộc đời và những vết thương trên cơ thể ông là một di sản tinh thần vô giá. Nó vừa là chứng nhân nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá đắt đỏ của hai tiếng "Hòa bình", vừa là tấm gương phản chiếu để mỗi người trẻ tự soi rọi lại trách nhiệm của bản thân đối với vận mệnh của quốc gia trong thời đại mới.