Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng – Người nữ chiến sĩ kiên trung, bất khuất của phụ nữ Việt Nam

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng – Người nữ chiến sĩ kiên trung, bất khuất của phụ nữ Việt Nam

Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, có những người phụ nữ đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Họ vừa là những người mẹ, người vợ, vừa là những chiến sĩ cách mạng kiên cường; vừa mang trong mình tình yêu gia đình sâu sắc, vừa sẵn sàng hy sinh tất cả khi đất nước cần.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng là một trong những người phụ nữ như thế.

Sinh năm 1925 tại Giá Rai, Bạc Liêu, Lê Thị Riêng sớm bước vào con đường cách mạng. Từ một cô gái có tuổi thơ nhiều mất mát, bà từng bước trưởng thành trong phong trào cách mạng Nam Bộ, trở thành một cán bộ phụ nữ tiêu biểu, giữ nhiều trọng trách quan trọng và cuối cùng là Phó Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng tại Sài Gòn - Gia Định. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Cuộc đời bà khép lại ở tuổi 43, trong một hoàn cảnh vô cùng bi tráng. Nhưng sự hy sinh ấy đã đưa tên tuổi Lê Thị Riêng trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, khí tiết cách mạng và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam.

Từ cô gái Giá Rai đến người cán bộ cách mạng kiên trung

Lê Thị Riêng sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng Giá Rai, Bạc Liêu. Tuổi thơ của bà trải qua nhiều đau thương, mồ côi mẹ và phải sống nhờ người thân.

Những năm tháng cơ cực ấy giúp bà sớm cảm nhận sâu sắc những bất công của xã hội cũ. Từ những ảnh hưởng của phong trào yêu nước và cách mạng, cô gái trẻ Lê Thị Riêng dần tìm thấy con đường của mình.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà tham gia tổ chức Phụ nữ Cứu quốc tại Bạc Liêu. Từ một cán bộ cơ sở, bà từng bước trưởng thành, đảm nhiệm nhiều vị trí trong phong trào phụ nữ Nam Bộ. (Báo Nhân Dân điện tử)

Điều đáng quý ở Lê Thị Riêng là bà không chỉ hoạt động trong một địa bàn cố định.

Dấu chân của bà trải rộng qua nhiều vùng chiến trường Nam Bộ, từ đồng bằng miền Tây đến miền Đông, từ vùng căn cứ đến các đô thị và nội thành Sài Gòn.

Ở bất cứ nơi nào được giao nhiệm vụ, bà đều tìm cách gần dân, hiểu dân, gây dựng cơ sở và vận động phụ nữ tham gia phong trào cách mạng.

Bà hiểu rằng sức mạnh của cách mạng không chỉ nằm trên chiến trường mà còn nằm trong lòng nhân dân.

Và phụ nữ chính là một lực lượng đặc biệt quan trọng của cuộc đấu tranh ấy.

Người cán bộ dành cả cuộc đời cho phong trào phụ nữ

Trong những năm tháng chiến tranh, Lê Thị Riêng đã dành nhiều tâm huyết để xây dựng phong trào phụ nữ ở Nam Bộ.

Bà từng giữ nhiều trọng trách, từ cán bộ phụ nữ địa phương đến Ủy viên Ban Chấp hành Phụ nữ Nam Bộ, rồi Phó Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam và đại diện phụ nữ tham gia Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. (Báo Nhân Dân điện tử)

Những chức vụ ấy không chỉ thể hiện sự tin tưởng của tổ chức đối với bà.

Quan trọng hơn, nó cho thấy vai trò ngày càng lớn của người phụ nữ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Lê Thị Riêng đã góp phần tập hợp phụ nữ, xây dựng cơ sở, tuyên truyền, vận động quần chúng và tổ chức phong trào.

Bà không trực tiếp cầm súng trên mọi mặt trận, nhưng những công việc bà làm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bởi trong một cuộc chiến tranh lâu dài, một phong trào quần chúng vững mạnh chính là nguồn sức mạnh bền bỉ của cách mạng.

Người phụ nữ cách mạng với trái tim của một người mẹ

Điều khiến hình tượng Lê Thị Riêng càng trở nên xúc động là phía sau người cán bộ cách mạng quyết đoán ấy vẫn là một người phụ nữ có một trái tim rất đỗi dịu dàng.

Bà lập gia đình và có hai người con.

Chiến tranh khiến bà phải gửi các con ra miền Bắc để bảo đảm an toàn.

Trong khi những người mẹ bình thường được ở bên con, chăm sóc con từng ngày, Lê Thị Riêng phải sống trong cảnh xa con vì nhiệm vụ cách mạng.

Năm 1960, chồng bà hy sinh.

Một người phụ nữ vừa mất chồng, hai con lại ở xa, nhưng thay vì gục ngã, bà tiếp tục bước đi.

Những dòng nhật ký của bà cho thấy nỗi đau của một người vợ, người mẹ hòa quyện với quyết tâm của một người chiến sĩ. Bà mong một ngày đất nước hòa bình, Bắc - Nam thống nhất, con cái được đoàn tụ và mọi người không còn cảnh chia ly. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Đó là một khía cạnh rất đẹp của Lê Thị Riêng.

Bà chiến đấu cho Tổ quốc nhưng cũng chiến đấu cho một tương lai mà ở đó những người mẹ không còn phải xa con, những gia đình không còn phải chịu cảnh mất mát vì chiến tranh.

Người nữ chiến sĩ giữa lòng Sài Gòn

Năm 1965, khi chiến tranh ngày càng ác liệt, Lê Thị Riêng được giao nhiệm vụ Khu ủy viên Sài Gòn - Gia Định, Trưởng Ban Phụ vận Sài Gòn - Gia Định.

Đây là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.

Sài Gòn lúc ấy là trung tâm chính trị, quân sự quan trọng của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Hoạt động cách mạng trong lòng đô thị luôn phải đối mặt với mạng lưới kiểm soát, mật vụ và những nguy hiểm thường trực.

Nhưng Lê Thị Riêng vẫn bám trụ.

Bà trực tiếp phụ trách công tác phụ vận, xây dựng cơ sở và tổ chức phong trào phụ nữ ở cả đô thị và nông thôn. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Điều đó đòi hỏi sự can đảm, mưu trí và khả năng tổ chức rất lớn.

Bà hiểu rằng chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến bản thân và đồng đội rơi vào tay đối phương.

Nhưng nhiệm vụ vẫn phải được hoàn thành.

Đó là bản lĩnh của một người cán bộ cách mạng hoạt động ngay giữa sào huyệt của đối phương.

Bị bắt, tra tấn nhưng không khuất phục

Ngày 9 tháng 5 năm 1967, trong một chuyến đi công tác tại nội thành Sài Gòn, Lê Thị Riêng bị bắt và đưa về giam giữ tại khám Chí Hòa.

Đối phương biết bà là một cán bộ quan trọng nên tìm mọi cách khai thác thông tin.

Dụ dỗ.

Mua chuộc.

Đe dọa.

Rồi tra tấn.

Những tư liệu lưu trữ ghi lại rằng bà phải chịu những cực hình vô cùng tàn khốc, nhưng vẫn nhất quyết không khai báo, không phản bội tổ chức và bảo vệ những bí mật mà mình được giao giữ gìn. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Đây chính là một trong những phẩm chất nổi bật nhất của Lê Thị Riêng:

Kiên trung trước kẻ thù.

Một người có thể mạnh mẽ khi đang ở giữa đồng đội.

Nhưng để giữ vững khí tiết khi chỉ có một mình trong nhà tù, đối diện với tra tấn và cái chết, cần một bản lĩnh phi thường.

Lê Thị Riêng đã làm được điều đó.

Mùng 2 Tết Mậu Thân – sự hy sinh bi tráng

Đêm mùng 2 Tết Mậu Thân năm 1968, tức ngày 1 tháng 2 năm 1968, đối phương bí mật đưa Lê Thị Riêng cùng một số cán bộ cách mạng khác đi thủ tiêu. (Báo Nhân Dân điện tử)

Đó là những giờ phút cuối cùng của cuộc đời bà.

Nhưng ngay cả khi cái chết đã ở trước mắt, người nữ chiến sĩ vẫn không khuất phục.

Theo các tư liệu và lời kể được lưu giữ, trong những giây phút cuối cùng, Lê Thị Riêng vẫn động viên đồng đội giữ vững khí tiết của người cách mạng.

Và trong khoảnh khắc bị sát hại, bà còn dùng thân mình che chở cho đồng chí Phùng Ngọc Anh, giúp người đồng đội sống sót. (Quân Đội Nhân Dân)

Hành động ấy có lẽ là sự thể hiện rõ nhất con người Lê Thị Riêng.

Cho đến giây phút cuối cùng, bà vẫn nghĩ đến đồng đội.

Một người đã đối mặt với cái chết nhưng không chỉ nghĩ đến bản thân.

Bà đã dùng chính thân mình để bảo vệ người khác.

Đó là sự hy sinh đầy bi tráng của một người chiến sĩ.

43 năm cuộc đời – một đời cống hiến

Lê Thị Riêng hy sinh khi mới 43 tuổi.

Một cuộc đời chưa dài.

Nhưng trong 43 năm ấy, bà đã trải qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất của dân tộc.

Bà từ một cô gái nghèo ở Giá Rai trở thành cán bộ cách mạng.

Từ một cán bộ phụ nữ cơ sở trở thành lãnh đạo phong trào phụ nữ Nam Bộ.

Từ những vùng căn cứ đến lòng đô thị Sài Gòn.

Từ những ngày tháng hoạt động bí mật đến những ngày cuối cùng trong nhà tù và trên chuyến xe định mệnh.

Cuộc đời ấy có tình yêu.

Có gia đình.

Có những người con mà bà thương nhớ.

Có nỗi đau mất chồng.

Có những ngày xa con.

Nhưng trên tất cả là lý tưởng và trách nhiệm với đất nước.

Người nữ Anh hùng của phụ nữ Việt Nam

Sau ngày đất nước thống nhất, những đóng góp và sự hy sinh của Lê Thị Riêng được Nhà nước ghi nhận.

Ngày 10 tháng 4 năm 2001, Chủ tịch nước quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Lê Thị Riêng vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. (Báo Nhân Dân điện tử)

Danh hiệu được trao sau khi bà đã hy sinh hơn ba thập kỷ.

Nhưng lịch sử không bao giờ quên những người đã cống hiến cho đất nước.

Sự ghi nhận ấy không chỉ dành cho một cá nhân.

Nó còn là sự ghi nhận đối với vai trò của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Lê Thị Riêng đã chứng minh rằng người phụ nữ có thể đảm nhận những nhiệm vụ vô cùng khó khăn, có thể tổ chức phong trào, xây dựng cơ sở, hoạt động giữa lòng đô thị và đối diện với những thử thách khắc nghiệt nhất.

Lê Thị Riêng – biểu tượng của “Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang”

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dành cho phụ nữ Việt Nam tám chữ:

“Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang.”

Cuộc đời Lê Thị Riêng dường như hội tụ đầy đủ những phẩm chất ấy.

Anh hùng, bởi bà đã hiến dâng tuổi trẻ và cuộc đời cho Tổ quốc.

Bất khuất, bởi trước nhà tù, tra tấn và cái chết, bà không khuất phục.

Trung hậu, bởi bà luôn gần gũi, yêu thương đồng chí, đồng đội và nhân dân.

Đảm đang, bởi dù là một cán bộ cách mạng hoạt động giữa chiến trường, bà vẫn luôn mang trong mình tình yêu sâu sắc dành cho gia đình và các con.

Chính sự kết hợp ấy đã tạo nên một hình tượng Lê Thị Riêng vừa lớn lao, vừa gần gũi.

Bà không phải một con người xa lạ với đời sống.

Bà là một người phụ nữ biết yêu thương, biết đau, biết nhớ con, biết mất mát.

Nhưng khi Tổ quốc cần, bà đã vượt lên trên nỗi đau riêng.

Tên tuổi còn sống mãi trong lòng Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày nay, tên Lê Thị Riêng đã trở thành một địa danh quen thuộc tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Công viên Lê Thị Riêng, những con đường, trường học mang tên bà không chỉ là những địa điểm trên bản đồ thành phố.

Chúng còn là những dấu mốc nhắc nhớ về một người phụ nữ đã hy sinh cho đất nước. (Báo Nhân Dân điện tử)

Đặc biệt, Công viên Lê Thị Riêng hiện là một trong những địa điểm gắn với công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968. Việc tìm kiếm ấy một lần nữa khiến tên tuổi bà được nhắc đến cùng ký ức về những người đã hy sinh trong những ngày lịch sử ấy. (Báo Nhân Dân điện tử)

Có lẽ đó là cách lịch sử tiếp tục sống trong đời sống hiện tại.

Một người đã hy sinh hơn nửa thế kỷ trước vẫn hiện diện trong tên một công viên, một con đường, trong ký ức của người dân và trong những nỗ lực tìm kiếm đồng đội đã nằm xuống.

Lời kết

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng là một trong những biểu tượng đẹp và bi tráng nhất của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Từ cô gái nghèo ở Giá Rai, Bạc Liêu, bà đã bước vào con đường cách mạng và dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Bà từng là người cán bộ phụ nữ tận tụy, người lãnh đạo phong trào giàu năng lực, người mẹ hết lòng thương con, người vợ chịu đựng mất mát và trên hết là một chiến sĩ cộng sản kiên trung, bất khuất.

Khi bị bắt, bà không đầu hàng.

Khi bị tra tấn, bà không khuất phục.

Khi đối diện với cái chết, bà vẫn nghĩ đến đồng đội.

Và trong giây phút cuối cùng của cuộc đời, bà đã dùng chính thân mình che chở cho người đồng chí bên cạnh. (Quân Đội Nhân Dân)

Đó là một sự hy sinh khiến người đời sau càng thêm kính phục.

43 năm tuổi đời – một đời người không dài, nhưng một đời cống hiến thì vô cùng lớn lao.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Lê Thị Riêng ngã xuống.

Chiến tranh đã lùi xa.

Đất nước đã hòa bình, thống nhất.

Những người con của bà đã trưởng thành.

Những con đường của Thành phố Hồ Chí Minh ngày ngày vẫn đông đúc người qua lại.

Nhưng giữa cuộc sống bình yên ấy, cái tên Lê Thị Riêng vẫn nhắc chúng ta nhớ rằng:

Độc lập không tự nhiên mà có. Hòa bình không phải món quà miễn phí.

Phía sau mỗi ngày bình yên là biết bao người đã hy sinh tuổi trẻ, hạnh phúc gia đình và cả mạng sống của mình.

Lê Thị Riêng là một trong những người như thế.

Xin được thành kính tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng – người nữ chiến sĩ kiên trung của Nam Bộ, người đã hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc, cho độc lập, thống nhất và cho hạnh phúc của nhân dân.

Tên tuổi của bà sẽ còn mãi với lịch sử dân tộc, với Thành phố Hồ Chí Minh và với truyền thống bất khuất của phụ nữ Việt Nam.