ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LÊ VĂN CHỮ (1923 - 2011)

Lê Văn Chữ, tên thường dùng là Năm Lôi, sinh năm Quí Hợi 1923 tại Làng An Lạc Thôn, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng.

Do gia đình quá nghèo khó, từ nhỏ đồng chí đã phải trôi dạt lên Sài Gòn kiếm sống và được nhà cách mạng Dương Quang Đông dìu dắt vào con đường hoạt động cách mạng. Sau cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8/1945, đồng chí cùng về công tác ở Trà Vinh; từ đó, Lê Văn Chữ xem Trà Vinh là quê hương thứ hai của mình.

Từ Trà Vinh, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Lê Văn Chữ luôn cố gắng phấn đấu, không ngại khó khăn gian khổ, luôn cố gắng phấn đấu, không ngại khó khăn gian khổ, mưu trí, dũng cảm, lập nhiều chiến công vang dội trên khắp chiến trường sông nước Cửu Long, tiêu biểu như:

Sáng ngày 16/8/1946, Tiểu đội do đồng chí Lê Văn Chữ chỉ huy làm nhiệm vụ cản hậu cho Bội đội Trà Vinh rút khỏi Cả Chương (vùng đệm giữa Phong Thạnh - Cầu Kè với Tân An - Càng Long), đã kiên cường chiến đấu, đánh lui nhiều đợt xung phong của địch. Nhưng do tương quan quá chênh lệch, hơn chục đồng chí hy sinh, chỉ còn lại đồng chí trưởng và hai chiến sĩ quốc tế người Nhật, mà mỗi khẩu súng trên người cũng chỉ còn vài viên đạn. Giữa lúc đó, bọn chỉ huy địch cho một chiếc máy bay đầm già L19 tới quan sát trận địa. Khi chiế máy bay sà xuống thấp, Tiểu đội trưởng Năm Lôi và hai chiến sĩ nổ súng. Chiếc đầm già trúng đạn cố cất lên nhưng vẫn chúi mũi, rơi ngay trận địa. Đây là chiếc máy bay thứ hai của Pháp bị bắn hạ trên chiến trường Nam bộ và là chiêc đâu tiên rơi tại đông băng sông Cửu Long trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Ngày 22/01/1947 trong khi tham gia lớp học dành cho cán bộ trung đội trưởng Quân chính Khu VIII tại Mỹ Tho, đông chí đã cùng đơn vị tổ chức đánh địch chặn cuộc hành quân càn quét qui mô lớn vào vùng Cổ Cò, Cai Lậy với nhiều xe tăng (lúc ấy là loại xe nồi đồng). Trận đánh diễn ra, đạn súng trường không thể làm suy suyển được nên bốn chiếc xe nồi đồng của địch dẫn đầu đoàn xe quân sự ào ạt tiến vào trận địa. Địch từ trên xe vãi đạn như mưa xuống công sự của các chiến sĩ ta. Trước tình thế nguy cấp đó, đồng chí Lê Văn Chữ tự mình xung phong, băng qua làn mưa đạn của địch, leo lên chiếc nồi đồng đi đầu, mở nắp tung lựu đạn vào diệt gọn. Đến chiếc thứ ba, đồng chí bị địch bắn xuyên thủng từ bụng trở ra sau lưng nên ngã xuống đất bất tỉnh. Những chiếc xe nồi đồng đi đầu bị tiêu diệt khiến cho cả đoàn xe quân sự phía sau bị dồn cục lại, đưa lưng hứng trọn những đợt xung phong anh dũng của bộ đội ta. Kết quả trận đánh, ta diệt 12 xe quân sự, trong đó có hai xe nồi đồng, cùng hơn 180 tên địch, thu hơn 100 khẩu súng các loại. Chiến thắng Cổ Cò vang dội, lần đầu tiên diệt xe quân sự địch tại chiến trường Nam bộ, ngày nay đã được Đảng bộ, quân dân tỉnh Tiền Giang trân trọng dựng bia tưởng niệm. Riêng đồng chí Lê Văn Chữ được Tổng bộ Việt Minh và Bộ Quốc phòng tặng Huy hiệu Tố quốc ghi công và danh hiệu Chiến sĩ cảm tử diệt xe tăng. Sau trận đánh, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam), được phong vượt cấp từ trung đội bậc phó lên đại đội bậc phó.

Đến cuối năm 1948, đồng chí Lê Văn Chữ được rút lên, bố sung khung cán bộ xây dựng Tiểu đoàn 308, làm Đại đội phó, rồi Đại đội trưởng - Đại đội chủ công 993 và làm Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 308, đơn vị sau này được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trạng nhân dân. Tiểu đoàn 308, từ khi được thành lập cho đến khi tập kết ra Bắc (1948 - 1954) đã cơ động độc lập chiến đấu, gây cho địch nhiều tổn thất nặng nề, đồng thời luôn phối hợp ăn ý, nhịp nhàng với Tiểu đoàn 307 thực sự là "một cặp song sinh", "một cặp song sát", lập nên nhiều chiến công bất tử, đời đời lưu danh hậu thế trên khắp chiến trường các tỉnh miền Trung Nam bộ. Riêng tại chiến trường Trà Vinh, chiến trường Vĩnh Trà, đồng chí Lê Văn Chữ và Tiểu đoàn 308 đã tham gia hầu hết các chiến dịch, các trận đánh lớn đã đi vào lịch sử vào tiềm thức các thế hệ cư dân ba dân tộc địa phương.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày 20/7/1954, Hiệp định Genève về đình chỉ chiến sự, tái lập hòa bình trên bán đảo Đông Dương được ký kết, đồng chí Lê Văn Chữ cùng Tiểu đoàn 308 tập kết ra Bắc, được biên chế lại trong đội hình Sư đoàn chủ lực 338, tiếp tục giữ chức Tiểu đoàn trưởng. Năm 1962 theo yêu cầu của chiến trường, Bộ Quốc phòng thành lập Đoàn 15 (thuộc Đoàn Phương Đông) bao gồm hầu hết các cán bộ, sĩ quan trung cấp hành quân vào Nam bổ sung khung cán bộ cho các lực lượng vũ trang thuộc Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đại úy Lê Văn Chữ được tín nhiệm phân công làm Đoàn trưởng kiêm Chính ủy Đoàn 15. Trong thời gian này, vì quá hăng say tập luyện với tinh thần "Tất cả vì miền Nam ruột thịt", đồng chí Lê Văn Chữ bị thương gãy xương bàn chân. Sợ ảnh hưởng đến tiến độ chung của Đoàn và cũng sợ trễ chuyến về Nam, ông đã giấu kín vết thương để khỏi phải nhập viện mà tự mình điều trị, nén đau làm ra vẻ bình thường hoàn thành mọi yêu cầu tập luyện. Tấm gương bất chấp khó khăn gian khổ, kiên quyết lên đường trở về kề vai sát cánh cùng đồng bào miền Nam chiến đấu chống kẻ thù của đồng chí Lê Văn Chữ được Đoàn Phương Đông, Đoàn 559 biểu dương và phát động thi đua học tập trong cán bộ, chiến sĩ trên tuyến đường "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" trong nhiều năm liền.

Được trở lại chiến trường miền Tây Nam bộ, năm 1963, đồng chí được Khu ủy và Quân khu IX tín nhiệm giao trọng trách xây dựng và trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn T70 - Tiểu đoàn chủ lực độc lập đầu tiên của quân Giải phóng Khu Tây Nam bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tiểu đoàn này vừa thành lập đã đi ngay vào chiến đấu bảo vệ khu căn cứ Khu ủy, đồng thời liên tục tiến công địch, hỗ trợ các đơn vị địa phương quân và phong trào nhân dân du kích chiến tranh phát triển, phá vỡ "quốc sách ấp chiến lược", góp phần đánh bại chiến lược chiến tranh Đặc biệt của Mỹ ngụy trên chiến trường sông nước Cửu Long.

Năm 1966, khi đông chí giữ chức vụ Trung đoàn trưởng Trung đoàn chủ lực RV5, hoạt động chủ yếu trên chiến trường căn cứ Khu ủy tại Cà Mau - U Minh, đã tổ chức phối hợp cùng các đơn vị địa phương quân Cà Mau và phong trào nhân dân du kích chiên tranh địa phương mở nhiều cuộc tiến công vào các căn cứ quân sự trọng yều tiêu hao và tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực Mỹ ngụy và chư hầu. Điển hình là trận tập kích trường huấn luyện biệt kích tại Huyện sử, tiêu diệt một tiểu đoàn và bắt sống 3 tên sĩ quan Mỹ; trận tiến công chi khu Bình Hưng, tiêu diệt một tiểu đoàn "Tàu Phừ" (lính Tưởng Giới Thạch) khét tiếng ác ôn...

Năm 1967, đồng chí Lê Văn Chữ được Khu ủy và Quân khu IX điều về làm Tỉnh đội phó Trà Vinh, một chiến trường được xác định là quan trọng của miền Tây Nam Bộ trong trận quyết chiến chiến lược Xuân Mậu Thân. Thời gian này, ông đã cùng các đồng chí lãnh đạo Tỉnh đội tập trung tăng cường các đơn vị địa phương quân tỉnh và các huyện thị, phát triển phong trào nhân dân du kích chiến tranh, xây dựng các phương án tác chiến công kích - khởi nghĩa vào các đô thị khắp cả tỉnh. Vào chiến dịch, đồng chí Tỉnh đội phó Lê Văn Chữ được Tỉnh ủy và Tỉnh đội phân công tham gia Ban Chỉ huy Tiền phương và trực tiếp về làm Thị đội trưởng Thị đội Trà Vinh, địa bàn và cũng là mục tiêu chủ yếu của chiến dịch. Trên những cương vị này, ông đã sát cánh cùng các cánh quân tiến công, chiến đấu ngay trong địa bàn nội ô thị xã, góp phần vào chiến thắng chung của chiến dịch.

Tháng 3/1969, đồng chí Lê Văn Chữ được đề bạt vào cương vị Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Trà Vinh.

Sau chiến dịch Xuân Mậu Thân, địch mở nhiều trận hành quân phản kích nhằm đẩy lùi ta ra khỏi các khu đô thị, từng bước lấn chiếm bình định vùng giải phóng, vùng căn cứ cách mạng. Đồng chí Lê Văn Chữ cùng Tỉnh đội Trà Vinh lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị địa phương quân phong trào nhân dân du kích chiến tranh chiến đấu chống càn quét, phá vỡ mưu đồ của địch. Điển hình là trận chống càn thắng lợi, tiêu diệt cả Lữ đoàn thủy quân lục chiến Mỹ tại vùng căn cứ Nhị Long - Đức Mỹ (huyện Càng Long) năm 1969...

Năm 1972, Tỉnh đội trưởng Lê Văn Chữ được Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu IX điều về công tác tại Quân khu. Sau ngày giải phóng 30/4/1975, ông là Sư đoàn phó sư đoàn 868.

Năm 1983, ở tuổi sáu mươi, Đại tá Sư đoàn phó sư đoàn 868 Lê Văn Chữ được Đảng Nhà nước và Quân đội cho nghỉ hưu sau gần 40 năm hoạt động cách mạng, anh dũng chiến đấu trên khắp chiến trường miền Tây Nam bộ. Sau đó, ông là Phó Chủ tịch, rồi Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Cửu Long.

Năm 2011, đồng chí Lê Văn Chữ từ trần, hưởng thọ 88 tuổi.

Với những chiến công hiển hách của một đời binh nghiệp, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng trên chiến trường Trà Vinh, chiến trường miền Tây Nam Bộ, ngày 24/6/2005, người chiến binh cảm tử - Đại tá Lê Văn Chữ đã được Chủ tịch nước Trần Đức Lương ký Quyết định số 643/2005/QĐ - CTN tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân./.