Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm (1942 – 1970) sinh tại Hà Nội trong một gia đình tri thức ngành y. "Thời hoa lửa" của chị gắn liền với hình ảnh người bác sĩ xông xáo, giàu lòng nhân ái trên chiến trường gian khổ tại Huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn chống chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh".

Từ Thủ đô đến chiến trường Quảng Ngãi

Năm 1966, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội, Đặng Thùy Trâm xung phong vào Nam chiến đấu. Tháng 3/1967, chị được phân công về công tác tại Quảng Ngãi và phụ trách Bệnh xá huyện Đức Phổ (Bệnh xá Đặng Thùy Trâm ngày nay) – một trọng điểm đánh phá ác liệt của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn.

Giữa hoàn cảnh thiếu hụt y tế nghiêm trọng, chị vừa làm nhiệm vụ phụ trách y tế, cứu chữa thương bệnh binh, vừa trực tiếp tổ chức vận chuyển lương thực, thu dọn chiến trường và động viên tinh thần chiến sĩ.

Bám trụ chiến trường và trận chiến tử thủ (tháng 6/1970)

Giai đoạn 1969 – 1970, đối phương liên tục mở các cuộc càn quét lớn nhằm làm tơi tả vùng căn cứ cách mạng Đức Phổ và cô lập các cơ sở y tế hậu phương.

• Hoàn cảnh ác liệt: Bệnh xá Đức Phổ liên tục phải di chuyển vị trí để tránh bom đạn. Dù thiếu thốn trang thiết bị, thuốc men và y cụ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm vẫn kiên cường thực hiện hàng trăm ca phẫu thuật phức tạp dưới ánh đèn dầu và trong lòng hầm ngầm để cứu sống nhiều cán bộ, chiến sĩ.

• Trận càn掃 ngày 22/06/1970: Quân đội Mỹ huy động lực lượng bộ binh có sự hỗ trợ của trực thăng vũ trang mở cuộc càn quét quy mô lớn vào khu căn cứ bệnh xá.

• Sự hy sinh anh dũng: Để bảo vệ an toàn cho thương binh và lực lượng y bác sĩ rút lui vào rừng sâu, Đặng Thùy Trâm cùng một vài chiến sĩ chủ động ở lại bám trụ công sự, bắn trả đợt tiến công của đối phương. Chị bị thương nặng và anh dũng hy sinh ngày 22/6/1970 khi mới 28 tuổi.

Di sản để lại và Sự tôn vinh

Hai cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm (ghi chép từ ngày 8/4/1968 đến 20/6/1970) được cựu sĩ quan quân báo Mỹ Fred Whitehurst thu giữ tại chiến trường. Sau 35 năm lưu giữ, cuốn nhật ký được trao trả cho gia đình chị năm 2005 và xuất bản, tạo nên chấn động lớn về tinh thần yêu nước và chủ nghĩa nhân văn Việt Nam trên toàn thế giới.

• Ngày 20/02/2006, Bác sĩ Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

 Chị được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì và Huân chương Báng đạn.

• Bệnh xá nơi chị hy sinh tại huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi được đầu tư xây dựng thành Bệnh xá Đặng Thùy Trâm và Di tích Lịch sử Quốc gia.