Người có công giúp đỡ cách mạng

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ HOA

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Hoa tên thật Trần Thị Thanh sinh năm 1943, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, được ông Lê Văn Tiễn và bà Trần Thị Nguyên ở xã Phước Thạnh (nay là xã Đất Đỏ, Thành phố Hồ Chí Minh) đem về làm con nuôi. Năm 1963, chị thoát ly gia đình, làm cán bộ phụ nữ huyện Long Đất, lấy tên là Nguyễn Thị Hoa. Hăng hái đi đầu trong mọi công tác, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, chị được kết nạp vào Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng (tháng 01 năm 1964) và được kết nạp vào Đảng nhân dân cách mạng miền Nam (tháng 6 năm 1964).

TP. Hồ Chí Minh03/10/2026Đoàn phường Bình Phú (Phường Bình Phú)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nguyễn Thị Hoa được giao nhiệm vụ tổ chức và chỉ đạo phong trào phụ nữ xã Phước Thạnh. Khi ấy, tên Ba Cụt, ác ôn ở chi khu đang tác oai tác quái vùng này, khiến cho phong trào cách mạng gặp rất nhiều khó khăn. Nguyễn Thị Hoa đề xuất phương án diệt Ba Cụt tại chợ Đất Đỏ, nơi hắn thường đến gây tội ác. Theo gương của người nữ anh hùng Võ Thị Sáu năm xưa, sau khi nghiên cứu quy luật hoạt động của Ba Cụt, Nguyễn Thị Hoa cải trang thành người đi chợ, lựu đạn giấu trong giỏ đồ, diệt Ba Cụt ngay trước cổng chợ. Không may cho chị, trái lựu đạn lép, Nguyễn Thị Hoa bị bắt trong trận ấy. Ba Cụt trực tiếp tra tấn Nguyễn Thị Hoa rất dã man nhưng không khai thác được một lời nào ở chị. Trước sau, chị chỉ một lời rằng: Không ai tổ chức, không ai chỉ đạo, không ai hỗ trợ, chỉ do căm thù mà chị diệt Ba Cụt. Hắn hỏi chị con ai? cháu ai? Chị trả lời rằng: “Chị là con của nhân dân, cháu của Bác Hồ”. Suốt thời gian chị bị bắt, không một cơ sở nào ở Phước Thạnh và Đất Đỏ bị vỡ. Đồng bào Long Đất suy tôn chị như một “Võ Thị Sáu” thứ hai của thời chống Mỹ.

Bất lực, Ba Cụt đành trả Nguyễn Thị Hoa về khám Bà Rịa, rồi chị bị đày lên Tân Hiệp, Chí Hòa và đày ra Côn Đảo. Nguyễn Thị Hoa trở thành hạt nhân tích cực trong phong trào đấu tranh của tù chính trị nhà lao Tân Hiệp, Chí Hòa và Côn Đảo. Tiêu biểu là các cuộc nổi dậy làm chủ Nhà lao Tân Hiệp (đầu năm 1969); đấu tranh bảo vệ bàn thờ Bác Hồ và lễ tang Bác Hồ ở Nhà lao Chí Hòa (tháng 9/1969); đấu tranh chống chế độ khủng bố ở Chuồng Cọp Côn Đảo (năm 1970)… Nguyễn Thị Hoa thường được cử vào bộ phận thanh niên xung kích, đứng hàng đầu trong các cuộc đấu tranh. Trong cuộc đấu tranh bảo vệ lễ tang Bác Hồ ở khám Chí Hòa, Nguyễn Thị Hoa là nòng cốt của lực lượng thanh niên xung kích, dùng võ thuật đánh trả quyết liệt bọn địch vào khủng bố, bảo vệ nguyên vẹn bàn thờ Bác, làm chủ 07 ngày đêm trong khám. Chị bị đàn áp bằng dùi cui, phi tiễn, bị lột từng mảng da đầu.

Sau cuộc tổ chức lễ tang Bác tại các nhà lao Thủ Đức, Chí Hòa, ngày 29 tháng 11 năm 1969, ngụy quyền Sài Gòn đày 342 phụ nữ trong đó có Nguyễn Thị Hoa ra Côn Đảo. Tất cả bị giam ở Chuồng Cọp, mỗi chuồng 5 người. Bọn gác ngục lợi dụng đặc điểm sinh lí của phụ nữ để kìm kẹp khống chế các chị. Hình phạt tồi tệ mà chúng thường áp dụng là không cho tắm, không cho nước rửa, không cho đổ thùng cầu. Không có đồ dùng vệ sinh, các chị phải xé quần áo rách ra dùng mỗi kì có kinh, dùng nước tiểu mà giặt, quạt cho khô dùng tiếp. Trong đấu tranh, Nguyễn Thị Hoa bao giờ cũng đi đầu, khi địch khủng bố, chị đưa thân đỡ đòn cho những chị em khác; trong sinh hoạt, chị lại nhường nhịn, từ chỗ nằm, miếng ăn đến mảnh vải vệ sinh.

Các trận đàn áp và chế độ ăn uống tồi tệ ở Chuồng Cọp làm cho sức khỏe Nguyễn Thị Hoa và nhiều chị em suy sụp rất nhanh. Bất chấp nội qui nhà tù, Nguyễn Thị Hoa cùng tập thể nữ tù chính trị Chuồng Cọp đã liên hệ công khai, đấu tranh đòi tăng khẩu phần ăn, đòi trả quần áo, vận dụng vệ sinh, đòi được tắm giặt, có thuốc trị bệnh, đòi cho các chị có thai ra bệnh xá sinh nở. Bọn gác ngục đã nhiều lần đàn áp bằng vôi bột và sào nhọn bịt đồng. Cuộc đấu tranh kiên cường của tập thể nữ tù chính trị Côn Đảo mà Nguyễn Thị Hoa là chiến sỹ xung kích đã đưa cuộc đấu tranh của tù chính trị Côn Đảo hòa vào mặt trận đấu tranh của cả dân tộc, phơi bày tội ác man rợ của Mỹ – ngụy trước dư luận quốc tế. Hình ảnh Nguyễn Thị Hoa và nhiều nữ tù chính trị bị hành hạ trong Chuồng Cọp đã bị phái đoàn nghị sĩ Mĩ phơi bày trước dư luận vào tháng 7 năm 1970, đã tạo nên một chấn động chính trị, bóc trần sự dính líu thối nát của chính quyền Mỹ tại miền Nam Việt Nam. Nhiều tờ báo xuất bản tại Sài Gòn đã đưa tin lên án tội ác của Mỹ ngụy đối với tù chính trị Côn Đảo, khởi đầu cho phong trào đấu tranh đòi cải thiện chế độ lao tù ở miền Nam Việt Nam. Trước áp lực của dư luận, ngụy quyền phải phá bỏ hai dãy Chuồng Cọp, chuyển toàn bộ phụ nữ về Trại V.

Bọn chúa ngục Côn Đảo trả thù, tiếp tục khủng bố, đày ải Nguyễn Thị Hoa khiến chị kiệt sức và trút hơi thở cuối cùng ngày 30 tháng 4 năm 1973 trong niềm tiếc thương của đồng chí, đồng bào. Nguyễn Thị Hoa được tuyên dương như một chiến đấu viên tiêu biểu nhất của tập thể nữ tù chính trị Côn Đảo trong giai đoạn này. Ngày 28 tháng 4 năm 2000, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Đức Lương đã ký quyết định khen thưởng số 161-KT-CTN truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sỹ Nguyễn Thị Hoa[1].


Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ HOA | Câu chuyện thời hoa lửa