Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ Nguyễn Văn Đừng

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ Nguyễn Văn Đừng (1938 – 1963) sinh tại xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). "Thời hoa lửa" của ông gắn liền với Trận Ấp Bắc lịch sử ngày 2/1/1963 – trận đánh mở đầu cho sự phá sản của chiến thuật "Trực thăng vận" và "Thiết xăm vận" của Mỹ - Ngụy trên chiến trường miền Nam.

Con đường đến với cách mạng

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại vùng đất Cao Lãnh giàu truyền thống yêu nước, Nguyễn Văn Đừng sớm chứng kiến cảnh càn quét, bắn phá của chính quyền Ngô Đình Diệm. Năm 1959, khi phong trào Đồng Khởi bùng nổ khắp Nam Bộ, ông tham gia lực lượng du kích địa phương.

Đến năm 1961, nhờ tinh thần chiến đấu kiên cường và khả năng chỉ huy dũng cảm, ông được điều động vào Tiểu đoàn 514 (Bộ đội chủ lực tỉnh Mỹ Tho) và được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng Tiểu đội 1, Đại đội 1.

Huyền thoại Tiểu đội Gang thép trong Trận Ấp Bắc (02/01/1963)

Sáng ngày 2/1/1963, Mỹ và chính quyền Sài Gòn huy động hơn 2.000 quân thuộc Sư đoàn 7 ngụy, có sự hỗ trợ của 51 lượt máy bay, 13 xe thiết giáp M113 và 13 tàu chiến, mở cuộc càn quét lớn vào Ấp Bắc (xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho). Lực lượng phía Quân Giải phóng chỉ khoảng 300 chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 261 và Tiểu đoàn 514.

Tiểu đội của Nguyễn Văn Đừng được bố trí ở vị trí tiền tiêu – đúng hướng tiến công chủ yếu của đợt càn quét. Khi xe bọc thép M113 của địch càn qua công sự nhằm đè bẹp trận địa:

• Bám trụ công sự: Mặc cho hỏa lực dữ dội từ máy bay và xe bọc thép đối phương, Nguyễn Văn Đừng cùng các đồng chí trong tiểu đội kiên quyết bám giữ công sự, chờ địch đến thật gần mới nổ súng.

• Chiến công tiêu diệt M113: Nhận thấy hỏa lực bộ binh không thể xuyên thủng giáp M113, ông đã chỉ huy đồng đội sử dụng thủ pháo và lựu đạn nhảy lên lưng xe bọc thép đối phương để tiêu diệt kíp lái.

• Hy sinh anh dũng: Trong cuộc đối đầu nghẹt thở, Nguyễn Văn Đừng và các chiến sĩ trong tiểu đội đã đẩy lùi nhiều đợt tiến công, bắn cháy và làm hư hỏng nhiều xe M113. Ông đã anh dũng hy sinh ngay trên mui xe bọc thép của địch khi đang tiến công tiêu diệt hỏa điểm đối phương.

Tập thể Tiểu đội do ông chỉ huy sau trận đánh đó đã được tuyên dương danh hiệu "Tiểu đội Gang thép".

Tôn vinh và Ghi nhận

Trận Ấp Bắc thắng lợi không chỉ làm phá sản chiến thuật quân sự mới của Mỹ mà còn cổ vũ mạnh mẽ phong trào "Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công" trên toàn miền Nam.

Ghi nhận những đóng góp và sự hy sinh Oanh liệt của ông:

• Ngày 23/9/1973, Nguyễn Văn Đừng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

• Tên của ông hiện được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường tại tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang để tri ân tấm gương người anh hùng trẻ tuổi.