Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân (1933 – 1964) sinh tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. "Thời hoa lửa" của ông gắn liền với lời khẩu lệnh bất tử "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" – khẩu hiệu chiến đấu trở thành biểu tượng ý chí quật cường của Quân chủng Phòng không - Không quân và toàn thể Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống lại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.

Con đường trở thành Chính trị viên Pháo phòng không

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, Nguyễn Viết Xuân tham gia nhập ngũ từ năm 1952 trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Ông từng kinh qua nhiều nhiệm vụ từ chiến sĩ bộ binh, trinh sát cho đến cán bộ chính trị.

Năm 1964, trước âm mưu leo thang đánh phá miền Bắc bằng không quân của Mỹ, Nguyễn Viết Xuân được điều động làm Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 Pháo phòng không (thuộc Sư đoàn 325, sau này thuộc Quân khu 4). Đây là đơn vị đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường giao thông huyết mạch chiến lược và các vùng căn cứ quân sự tại khu vực miền Tây Quảng Bình.

Trận chiến lịch sử tại miền Tây Quảng Bình (18/11/1964)

Sáng ngày 18/11/1964, trong đợt cao điểm không quân Mỹ mở chiến dịch leo thang đánh phá các tuyến hành lang vận chuyển chiến lược tại khu vực đèo Cha Lo (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình), Đại đội 3 pháo phòng không nhận nhiệm vụ chốt giữ trọng điểm:

• Tình huống ác liệt: Địch huy động nhiều tốp máy bay phản lực (F-100, F-105) dội bom và phóng tên lửa dữ dội nhằm xóa sổ trận địa pháo của ta. Nguyễn Viết Xuân đứng trên công sự quan sát, bình tĩnh chỉ huy từng khẩu đội bắn trả quyết liệt.

• Tĩnh trí và dũng cảm: Trong đợt oanh tạc thứ hai của đối phương, một quả tên lửa rơi sát vị trí chỉ huy khiến Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng ở đùi và lưng. Mặc dù bị đứt nát chân phải và mất rất nhiều máu, ông kiên quyết từ chối nhường cáng thương cho đồng đội, tự gạt bỏ nỗi đau thân thể để tiếp tục bám giữ vị trí chỉ huy.

• Lời khẩu lệnh bất tử: Giữa tiếng gầm hú của máy bay địch và tiếng nổ dữ dội của bom đạn, từ trên băng ca cấp cứu, Nguyễn Viết Xuân dồn toàn bộ sức lực hô lớn lời khẩu lệnh vang dội khắp trận địa: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".

Lời hô kiên cường của ông đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn đại đội. Các khẩu đội pháo đồng loạt nhả đạn bít kín bầu trời, bắn cháy 3 máy bay Mỹ và đánh đuổi toàn bộ đợt tiến công của đối phương. Do vết thương quá nặng và mất máu cấp, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa khi mới 31 tuổi.

Tôn vinh và Ý nghĩa lịch sử

Lời hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của Nguyễn Viết Xuân nhanh chóng biến thành phong trào thi đua sốc tới trên khắp các trận địa phòng khẩu, tuyến đường Trường Sơn và toàn quân đội miền Bắc.

Ghi nhận công lao đặc biệt xuất sắc:

• Ngày 01/01/1967, Nguyễn Viết Xuân được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

• Ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất và nhiều danh hiệu cao quý khác.

• Tên của ông hiện được đặt cho nhiều trường học, con đường và công viên tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Vĩnh Phúc, Quảng Bình và nhiều tỉnh thành trên cả nước.