Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sỹ Hà Văn Chúc
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sỹ Hà Văn Chúc
Đồng chí Hà Văn Chúc sinh năm 1938, dân tộc Kinh, quê tại xã Hải Lựu, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc (nay thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc).
Tháng 11 năm 1959, đồng chí Hà Văn Chúc nhập ngũ vào Trung đoàn công binh 229 và được cử đi học Trường sỹ quan Pháo binh năm 1960. Tháng 5 năm 1961, đồng chí tiếp tục được chọn cử đi đào tạo phi công chiến đấu tại Học viện Hàng không Liên xô. Sau khi tốt nghiệp loại ưu, năm 1964, đồng chí Hà Văn Chúc về nước nhận nhiệm vụ lái máy bay, Phó Đại đội trưởng Đại đội 1, Trung đoàn 921, Sư đoàn không quân 371.
Ngày 3/1/1968, máy bay Mỹ đánh phá miền Bắc., Trung đoàn 921 và 923 tổ chức đánh trả. Sau trận này, do 1 chiếc bị lao ra ngoài đường băng khi hạ cánh, Trung đoàn không quân 921 chỉ còn duy nhất một chiếc máy bay MiG-21 làm nhiệm vụ trực chiến còn bay được.
15 giờ ngày 3/1/1968, địch bố trí đội hình 36 máy bay cường kích đánh phá Hà Nội, dù chỉ còn một chiếc nhưng Bộ Tư lệnh vẫn cho phép Trung đoàn 921 được cất cánh. Đại đội phó Hà Văn Chúc xung phong nhận nhiệm vụ xuất kích. Đồng chí đã sử dụng tính năng ưu việt của máy bay MiG-21, thọc sâu từ cuối lên đầu đội hình của địch dài trên 100km khiến đội hình máy bay của địch bị rối loạn. Ba lần lao xuống đánh địch nhưng chưa bắn rơi được máy bay nào tại chỗ. Không nản lòng mặc dù chỉ còn 700 lít dầu, phi công Hà Văn Chúc vẫn kiên quyết tấn công. Đến cự ly 1.000m, đồng chí ấn nút phóng tên lửa R-3S bắn rơi máy bay F-105D dẫn đầu do viên Đại tá James Ellis Bean chỉ huy, thuộc Phi đoàn 469, Không đoàn 388 Korat của Mỹ đóng quân tại Thái Lan, làm tan đội hình 36 máy bay của địch khiến chúng không thực hiện được ý đồ đánh phá các mục tiêu ở Hà Nội.
Chiến công của đồng chí Hà Văn Chúc thể hiện tinh thần quyết tâm tiến công, ý chí kiên cường, dũng cảm của Không quân nhân dân Việt Nam. Đồng chí đã ứng ụng có hiệu quả chiến thuật đánh nhanh, thọc sâu bằng một lực lượng rất nhỏ vào đội hình lớn của địch, góp phần phát triển lên một bước mới trong chiến thuật tác chiến của không quân tiêm kích Việt Nam.
Ngày 14 tháng 1 năm 1968, đồng chí Hà Văn Chúc đã cùng biên đội xuất kích chiến đấu và bắn rơi 01 chiếc F105 tại Sơn Dương, Hà Tuyên (nay là Tuyên Quang). Sau đó đồng chí tiếp tục chiến đấu trên bầu trời Hà Nội, làm mục tiêu thu hút lực lượng địch, máy bay của đồng chí Hà Văn Chúc bị trúng đạn buộc đồng chí phải nhảy dù và bị thương. Do vết thương quá nặng, ngày 19/1/1968, đồng chí Hà Văn Chúc mất tại Quân y viện 108.
Với thành tích đã đạt được, Thượng uý Hà Văn Chúc đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 01 Huân chương Quân công hạng Ba; 01 Huy hiệu Bác Hồ. Đặc biệt ngày 30 tháng 8 năm 1995, liệt sỹ phi công Hà Văn Chúc đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
