Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lò Văn Bường (1924–2019)

ò Văn Bường sinh năm 1924 trong một gia đình người Thái ở vùng núi Thường Xuân, Thanh Hóa. Lớn lên giữa cuộc sống còn nhiều khó khăn dưới ách thống trị của thực dân Pháp, ông sớm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc. Tháng 8 năm 1948, ông lên đường nhập ngũ, gia nhập Đoàn 335, đơn vị bộ đội tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế tại nước Lào. Đây là lực lượng vừa chiến đấu, vừa giúp nhân dân Lào xây dựng phong trào kháng chiến, mở rộng vùng giải phóng và bảo vệ tuyến liên lạc chiến lược giữa hai nước.

Từ 1948 đến 1953, Lò Văn Bường hoạt động chủ yếu tại các vùng Viêng Xay, Sầm Nưa, Sầm Tớ và Xiêng Khoảng của Lào. Địa bàn rộng lớn, rừng núi hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt và thường xuyên bị quân địch khủng bố khiến nhiệm vụ vô cùng gian khổ. Ông cùng đồng đội bí mật vào từng bản làng tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia kháng chiến, xây dựng được 28 cơ sở cách mạng, thành lập 70 đội du kích và đào tạo nhiều cán bộ địa phương làm nòng cốt. Hai lần ông trực tiếp chỉ đạo nhân dân phá tan âm mưu dồn dân của địch, giữ vững các cơ sở cách mạng và hệ thống liên lạc trong vùng. Đầu năm 1952, trong một trận đụng độ với quân địch, ông bị thương nặng ở bụng, cột sống cổ và mắt phải nhưng vẫn kiên quyết ở lại địa bàn, sau khi được nhân dân và đồng đội cứu chữa đã tiếp tục trở lại làm nhiệm vụ, củng cố phong trào tại những nơi cơ sở vừa bị địch phá vỡ.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong nhiệm vụ quốc tế, Lò Văn Bường nhiều lần được Quân khu IV và Đoàn 335 khen thưởng, được bầu là Chiến sĩ thi đua của bộ đội tình nguyện giúp nước bạn Lào. Ngày 7/5/1956, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trao Huân chương Quân công hạng Ba. Sau đó, ông tiếp tục tham gia kháng chiến chống Mỹ, bảo vệ tuyến giao thông chiến lược từ cầu Hàm Rồng đến Tĩnh Gia, rồi đảm nhiệm cương vị Chính trị viên, Phó Huyện đội Thường Xuân và từng là Đại biểu Quốc hội. Trở về quê hương, ông sống giản dị, tích cực phát triển kinh tế, gây dựng lại vùng quế nổi tiếng của Thường Xuân và được nhiều người biết đến qua câu chuyện từ chối làm con đường mang tên mình, mong Nhà nước dành kinh phí làm đường cho bà con trong bản trước. Ông qua đời năm 2019, để lại tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần quốc tế và đức tính khiêm nhường của người anh hùng.