ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LƯU QUÝ AN (SINH NĂM 1940)

Lưu Quý An sớm tham gia đội du kích xã Tiền Phong và trở thành đội viên trẻ tuổi nhất, được tin tưởng giao nhiệm vụ liên lạc cho bộ đội địa phương. Với tinh thần ham học hỏi, mỗi khi bộ đội về làng, An thường tìm hiểu cách sử dụng vũ khí, khiến nhiều đội viên bất ngờ trước sự hiểu biết khá thành thạo của em về súng đạn. Trong các trận chống càn của quân và dân xã Tiền Phong, An luôn có mặt, góp phần cùng lực lượng địa phương kiên cường bám trụ. Trung tuần tháng 6 năm 1952, khi địch tập trung quân chiếm đóng Thường Lệ, Yên Nhân rồi tràn vào xã, lùa dân giam giữ, tra tấn dã man để truy tìm hầm du kích, Lưu Quý An vẫn cùng nhân dân bền bỉ đấu tranh, tham gia phá cầu Hối Đồng, phá đường giao thông và liên tục quấy rối đội hình địch. Từ cuối năm 1952 đến đầu năm 1953, An cùng quân dân Tiền Phong tham gia phá cầu hàng chục lần, tấn công lính sửa đường, phục kích lực lượng bảo vệ và hỗ trợ bộ đội chủ lực tiêu diệt bốt Yên Nhân, lập nhiều chiến công quan trọng.

Rạng sáng ngày 19 tháng 11 năm 1953, địch huy động lực lượng lớn từ thị xã Phúc Yên kéo vào càn quét xã Tiền Phong, trong khi ta chỉ có 30 du kích và 11 bộ đội địa phương. Lưu Quý An được giao nhiệm vụ truyền mệnh lệnh giữa các hướng chiến đấu. Trên đường liên lạc, em bất ngờ chạm địch, nhanh trí ném lựu đạn tiêu diệt một số tên, song bị trúng đạn gãy một cánh tay. Dù máu chảy nhiều và đau đớn, An vẫn dũng cảm chiến đấu, kìm chân địch để đồng đội kịp thời rút lui. Khi bị vây kín trong ao bèo ở thôn Nam, thấy nhiều du kích trúng đạn, An đã dũng cảm nhô lên thu hút hỏa lực địch. Lợi dụng giây phút sơ hở, em ném quả lựu đạn cuối cùng tiêu diệt ba tên Âu – Phi, trong đó có một sĩ quan Pháp, rồi anh dũng hy sinh dưới làn đạn của kẻ thù khi mới 13 tuổi.

Ghi nhận sự hy sinh anh dũng ấy, Lưu Quý An được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, được Trung ương Đoàn trao thẻ đoàn viên danh dự. Tháng 5 năm 1965, đồng chí Trường Chinh về thăm xã Tiền Phong đã ghi nhận: “Lưu Quý An đúng là một ‘Kim Đồng’ của tỉnh Vĩnh Phúc”. Ngày 31 tháng 7 năm 1998, Nhà nước truy tặng em danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, tôn vinh người thiếu niên anh hùng đã hiến dâng trọn tuổi thơ cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nguồn: Bảo tàng lịch sử Quốc gia - sự kiện nhân chứng - QĐND