Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Mây
Ngô Mây là một trong những người anh hùng như thế. Anh sinh năm 1924 tại thôn Triêm Ân, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát (Bình Định)
Sau ngày Toàn quốc kháng chiến, tháng 4 năm 1947, Ngô Mây xung phong vào bộ đội và được phiên chế vào đội quân “quyết tử”, một nhiệm vụ mà anh vô cùng vinh dự và tự hào. Ngày 19/12/1946, cuộc kháng chiến thần thánh chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân cả nước bùng nổ; tại chiến trường Liên khu 5, các trung đoàn chủ lực của quân đội ta lần lượt ra đời trong điều kiện vũ khí còn thô sơ, đối đầu với kẻ thù có trang bị hiện đại, đòi hỏi người chiến sĩ phải có ý chí chiến đấu kiên cường, bất khuất và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Đại đội quyết tử của Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94 (sau đổi thành Trung đoàn 108 – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân) được thành lập trong bối cảnh ấy, và ngay từ khi về đơn vị, Ngô Mây đã xung phong nhận mang theo một quả bom, sẵn sàng chờ ngày xung trận.
Ngày 11/12/1947, quân Pháp từ An Khê theo Quốc lộ 19 tiến đánh xuống Bình Định. Nhận lệnh xuất kích, Ngô Mây ôm bom phục kích tại ven suối Vối, cách An Khê khoảng 2 km. Khi địch lọt vào ổ phục kích, anh quàng chiếc khăn đỏ – biểu tượng của lòng quyết tử – lao thẳng vào đội hình địch đông nhất, kích nổ quả bom trong tay. Tiếng nổ vang lên, hơn một trung đội lính Âu – Phi bị tiêu diệt, quân ta lập tức xông lên tiến công, diệt thêm hơn 100 tên địch. Quân Pháp hoảng loạn rút chạy về An Khê, bỏ dở cuộc càn quét, vùng giải phóng Bình Định được giữ vững. Ngô Mây anh dũng hy sinh, chỉ còn lại chiếc khăn quàng đỏ vắt trên ngọn cây cao; khi ấy anh vừa tròn 23 tuổi.
Với chiến công oanh liệt đó, liệt sĩ Ngô Mây được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì và được Quốc hội truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 31/8/1955, được tuyên dương là “Đệ nhị anh hùng toàn quốc”. Ngày nay, tên anh được đặt cho huyện lỵ và nhiều trường học ở huyện Phù Cát; một phường, một con đường và hai trường học tại thành phố Quy Nhơn cũng mang tên Ngô Mây. Tượng đài Anh hùng Ngô Mây ôm bom do họa sĩ Xuân Việt sáng tác được dựng trang trọng giữa trung tâm huyện, để người anh hùng sống mãi với quê hương, đất nước. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, các thế hệ hôm nay và mai sau sẽ mãi mãi ghi nhớ công ơn những người con ưu tú đã anh dũng hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc.
Nguồn: Thư viện Đồng Nai
