ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGÔ THỊ BÔNG (1942 - 1965)

Ngô Thị Bông, tên thường gọi là Tám Bông, sinh năm 1942, tại xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long, trong một gia đình nông dân giàu truyền thống cách mạng. Cha, mẹ và các anh, chị, em của bà đều tham gia hoạt động cách mạng. Vì vậy, gia đình bà quyết không chịu vào ở trong ấp chiến lược theo sự chỉ đạo ngụy quyền xã Quới Thiện. Năm 1959, việc cha của bà tham gia hoạt động cách mạng bị địch phát hiện, vì vậy cả gia đình phải sơ tán về xã Nhuận Phú Tân, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre để tránh sự truy lùng gắt gao của địch.

Trưởng thành trên quê hương bị kẻ thù xâm lược, hàng ngày phải chứng kiến các chiến sĩ cách mạng, đồng bào yêu nước bị bắt bớ, tra tấn, tù đày, được sự giáo dục của gia đình và noi gương các anh, chị đi trước nên đến khi vừa tròn 18 tuổi Ngô Thị Bông đã tham gia hoạt động cách mạng. Dù ở cương vị nào bà cũng luôn thể hiện tinh thần cách mạng tiến công, mẫu mực trong công tác, mưu trí, dũng cảm, kiên cường trong chiến đấu, luôn xung phong gánh vác những công việc khó khăn, nguy hiểm, được cấp trên tin tưởng giao cho nhiều nhiệm vụ nguy hiểm, b đều hoàn thành tốt nhiệm vụ và được đồng chí đồng đội, quần chúng nhân dân tin tưởng yêu mến.

Lúc còn là đoàn viên Đoàn Thanh niên Lao động, bà đã nhiều lần dẫn đầu đội quân tóc dài của xã Nhuận Phú Tân đấu tranh chính trị trực diện với ngụy quyền huyện Mỏ Cày, đấu tranh vũ trang bao vây bức rút, bức hàng hàng loạt các đồn bót ở các xã như: Nhuận Phú Tân, Khánh Thạnh Tân, An Thạnh, Thành Thới,... có lúc bà trực tiếp cầm súng cùng du kích bao vây đồn, có lúc cải trang hợp pháp dẫn đầu đoàn đấu tranh trực diện với bọn ngụy quyền.

Nhiều lần Ngô Thị Bông bị địch bắt, đánh đập dã man nhưng bà kiên quyết không khai báo nửa lời, đặc biệt có lần khi bị địch bắt, bọn chúng đánh bà trọng thương, chết đi sống lại nhiều lần và bọn chúng đã cắt đi mái tóc đen của người con gái tuổi đôi mươi. Qua trận đấu tranh này Ngô Thị Bông được Tỉnh ủy Bến Tre biểu dương khen thưởng và vinh dự được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam và được đề bạt chức vụ Phó Bí thư Xã đoàn Nhuận Phú Tân, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre.

Tháng 4/1961, chính quyền ngụy ở xã Nhuận Phú Tân biết được đồng chí Ngô Thị Bông là một cán bộ lãnh đạo lực lượng đoàn viên của xã nên chúng ra sức lùng sục tìm bắt cho được đồng chí. Trước tình hình đó, biết không thể ở lại hoạt động được nữa nên đồng chí xin trở về xã Quới Thiện để trực tiếp chiến đấu và được tổ chức chấp thuận. Khi về Quới Thiện đồng chí được đồng chí Nguyễn Văn Hiệp (9 Tâm) Bí thư chi bộ xã phân công tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Phó Bí thư Xã đoàn Quới Thiện kiêm tiểu đội trưởng du kích xã. Đồng chí đã cùng các anh em trong tiểu đội du kích thường xuyên diệt ác, phá kìm, phá các ấp chiến lược của ngụy quyền xã. Thời gian này xã Quới Thiện chưa giải phóng được ấp nào, gia đình cách mạng và thanh niên hàng đêm phải vào ngủ tập trung trong các ấp chiến lược và khu chợ Thanh Bình. Trước tình hình đó, Đảng bộ xã chỉ đạo cho đồng chí móc nối với các gia đình và thanh niên gây dựng cơ sở bên trong cũng như bên ngoài diệt ác, phá kìm kẹp.

Để thực hiện nhiệm vụ, đồng chí tổ chức nghiên cứu tình hình và tổ chức, hoạt động của địch. Khi nắm được quy luật hoạt động của đội Hòa (một tay sai ác ôn của ngụy quyền xã Quới Thiện) đêm 20/10/1961 đồng chí cùng một tổ du kích cải trang làm thanh niên đi ngủ tập trung tại khu chợ Thanh Bình, đến 20 giờ đội Hòa đến điểm danh và kiểm tra tình hình, tổ du kích bắn đội Hòa chết tại chỗ và nổ súng bắn bị thương 02 tên lính đi cùng. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, đồng chí ra lệnh cho tổ du kích rút lui an toàn. Từ đó, bọn tề xã giải tán các trại tập trung, không cho các gia đình cách mạng và thanh niên ngủ tập trung như trước nữa.

Cuối tháng 10/1961, ngụy quân, ngụy quyền huyện Vũng Liêm đưa cảnh sát Ba về xã Quới Thiện để trấn an tinh thần bọn dân vệ, tên này thường rước những đoàn cải lương về hát tại chợ Thanh Bình. Qua thời gian theo dõi nắm được quy luật của bọn này: ban ngày đi càn quét, chiều về thường ra quán ông Tư Trị (là chú ruột của cảnh sát Ba) uống nước trước khi xem hát cải lương, đồng chí xin ý kiến của cấp ủy cho tiểu đội du kích tiêu diệt bọn này. Ngày 06/5/1962, cũng như những ngày trước sau khi đi càn quét về, cảnh sát Ba, Tám Dú và Hai Đạo ra quán ông Tư Trị uống nước, đồng chí cùng anh em du kích cải trang thành người đi xem cải lương cũng vào quán uống nước. Đến 19 giờ, đồng chí cùng đồng chí Tám Dẫn đã hạ sát tên cảnh sát Ba ngay tại chỗ, hai tên tay sai đi cùng là Tám Dú và Hai Đạo hoang mang cực độ chui xuống gầm bàn để trốn, đồng chí cùng anh em du kích rút lui an toàn.

Phong trào cách mạng ở xã Quới Thiện lúc này phát triển mạnh mẽ, đồng chí cùng cán bộ các ấp vận động bà con đứng lên phá tan ấp chiến lược ở Thanh Bình, Rạch Vọp và Phước Lý Nhì, bọn ngụy quyền hoảng sợ rút về tập trung tại xã không dám đi càn quét, bắt bớ như mọi khi.

Đồng chí còn phát động trong đoàn viên, thanh niên trong xã, nhất là đoàn viên, thanh niên trong đơn vị du kích xã quyết tâm diệt ác, phá kềm giải phóng xã nhà. Đêm 02/11/1963, đồng chí cùng tiểu đội du kích xã phối hợp với địa phương quân huyện Vũng Liêm đánh công đồn vàm đình Phước Lý, đến sáng tiến hành đả viện bọn tề xã ở Rạch Vọp. Kết quả trong trận này ta diệt 06 tên, trong đó có tên đại diện Nghi, trưởng đồn Phước Lý, bắt sống tên cảnh sát Hớn thu toàn bộ vũ khí của đồn Phước Lý, bọn tề xã còn lại rất hoang mang dao động. Đến ngày 04/11/1963, bọn ngụy quyền của huyện Vũng Liêm cho lệnh rút bọn tề xã tại Rạch Vọp về đồn Thanh Bình, ta giải phóng 07/08 ấp của xã.

Đến 19/5/1964, đồng chí Ngô Thị Bông được bầu vào cấp ủy chi bộ, sau đó được rút lên Huyện đội Vũng Liêm, đồng chí được phân công làm chính trị viên trưởng Đại đội nữ địa phương quân của huyện. Đồng chí cùng đơn vị đi biểu dương lực lượng khắp các xã trong huyện để vận động phong trào nam nữ thanh niên tòng quân. Đồng thời, đơn vị nữ kết hợp địa phương quân nam đánh 10 trận lớn nhỏ, tiêu diệt gần 100 tên địch, thu 27 súng tiểu liên AR15, 03 khẩu súng M79 và hàng trăm viên đạn các loại.

Đầu năm 1965, Đại đội địa phương quân nữ giải thể, đồng chí được trên phân công về nhận nhiệm vụ Chi ủy viên Trưởng Ban chấp hành Phụ nữ xã Quới Thiện. Khi nhận công tác, đồng chí bắt đầu củng cố ban chỉ huy đấu tranh trực diện xã, rồi các ấp sắp xếp lực lượng đấu tranh chia thành tổ, toán. Kinh nghiệm đấu tranh trực diện của các xã bạn được đồng chí phổ biến đến cho các mẹ, các chị cách xử lý các tình huống xảy ra trong các cuộc đấu tranh một cách rất tỉ mỉ, được các mẹ, các chị tin tưởng, sẵn sàng lên đường tham gia đấu tranh với quân ngụy quyền xã khi có sự chỉ đạo của cấp ủy.

Đầu tháng 01/1965, đồng chí Liêm xã đội phó được tin cơ sở báo là tên Bảy Đởm cùng số lính dân vệ nhậu tại nhà Ba Lâm. Đồng chí Liêm tiếp cận, thấy bọn lính đang nhậu liền bắn 01 băng đạn và ném 01 trái lựu đạn vào bàn nhậu làm cho 01 lính dân vệ bị thương, số còn lại truy theo dấu chân và nổ súng bắn về phía đồng chí Liêm nhưng đồng chí đã rút lui an toàn. Quá cay cú, tên Bảy Đởm về đồn dẫn thêm 01 trung đội lính dân vệ đến nhà đánh bà Sáu Đỏ là mẹ của đồng chí Liêm, bắt bà Tư Dảnh, bà Hai Là, bà Ba Sao đánh đập tàn nhẫn, đến mức đi không nổi. Chúng còn đốt nhà bà Sáu Đỏ, bắn chết 04 con trâu. Trước hành động tàn nhẫn của tên Bảy Đởm, đồng chí vận động được 18 mẹ và chị em phụ nữ đến tề làng Thanh Bình đấu tranh yêu cầu chúng không được bắt, đánh người vô cớ, đòi bồi thường nhà và 04 con trâu mà chúng đã đốt, giết. Trước áp lực đấu tranh mạnh mẽ của các mẹ, các chị, tên đại diện Nguyễn Khắc Vệ hứa sẽ giải quyết. Lúc này tên Bảy Đởm cũng vừa kéo đến tề làng Thanh Bình, với số binh lính trong tay, chúng bắt số các chị, các mẹ tham gia đấu tranh phải: một người nằm xuống đất cho người kia đánh trong khi hắn ta ngồi uống rượu, nếu người nào không thực hiện hoặc đánh không nặng tay hắn sẽ trực tiếp đánh và đánh thật nặng, có người đi không nổi, vừa đánh hắn vừa nói “phạt tội ngu bị Việt cộng xúi giục”, còn nói lời thô tục đối với các mẹ, các chị.

Đến đầu tháng 9/1965, đồng chí được Chi bộ phân công về làm xã đội phó. Đêm 18 rạng 19/9/1965, bọn tề xã Quới Thiện được mật báo, tên Bảy Đởm, Bảy Thôi dẫn trung đội dân vệ đột kích bao vây nhà ông Bảy Đẹt ở ấp Phước Thạnh, nơi đồng chí Ngô Thị Bông đang chủ trì cuộc họp bàn kế hoạch tiêu diệt những tên ác ôn ở xã. Khi bị địch bao vây, đồng chí đã chỉ huy lực lượng du kích đánh trả quyết liệt, đồng chí ra lệnh cho đơn vị bí mật rút lui, còn đồng chí ở lại chống trả với địch đến viên đạn cuối cùng và bị thương. Địch bắt được đồng chí, chúng định giở trò đồi bại, đồng chí vừa kháng cự quyết liệt vừa tuyên bố: “bọn Thôi, Đởm bây tàn bạo, bây có bắn tạo thì bắn, đừng có giở trò bất lương”. Bọn Đởm, Thôi bắt đồng chí chở qua sông, trên đường bọn chúng đánh đập đồng chí hết sức dã man, đồng thời ra sức tra hỏi “đồng bọn mày ẩn nấp ở đâu, chỉ huy mày là ai...” đồng chí chỉ trả lời “tao không biết”. Bọn địch tiếp tục đánh đập đồng chí tàn nhẫn nhưng đồng chí vẫn kiên quyết không khai báo, bọn chúng đã móc 02 tròng mắt của đồng chí, dù cực kỳ đau đớn nhưng đồng chí vẫn dõng dạc hô lớn “Đả đảo bọn tay sai bán nước, Đảng Lao động Việt Nam quang vinh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Biết không thể nào khuất phục được người nữ Cộng sản kiên cường, bọn chúng đã xử tử đồng chí.

Sáng hôm sau, khi nhận được tin đồng chí Ngô Thị Bông bị bắt và bị dẫn giải qua sông, đồng chí Vũ Hà cùng đồng chí Tư Quyết vượt sông, đến gần nhà Bầu Tấn để nắm tình hình thì bị địch phát hiện, chúng bắn và ném lựu đạn về phía 02 đồng chí. Đồng chí Vũ Hà và Tư mơ (Quyết lội xuống rạch qua sông, chạy về hướng chùa Vạn Cổ, bọn địch tiếp tục truy kích, chúng bắn đồng chí Tư Quyết bị thương, tuy nhiên 02 đồng chí vẫn chạy về căn cứ an toàn.

Sau khi địch rút quân về Thanh Bình, nhân dân cùng cán bộ đem thi hài đồng chí Ngô Thị Bông về làm lễ truy điệu và an táng tại nghĩa trang xã Quới Thiện tại ấp Rạch Vọp. Để tưởng nhớ đến người con gái đã không ngại khó khăn gian khổ, một lòng theo Đảng đấu tranh giải phóng quê hương, đất nước, chấp nhận hy sinh để đồng đội được an toàn và bảo vệ bí mật của Đảng, của cách mạng, của tổ chức, người dân xã Quới Thiện đã làm một bài thơ tặng đồng chí Ngô Thị Bông trong ngày truy điệu:

Sớm giác ngộ đi theo cách mạng

Tuổi thanh xuân được Đảng phân công

Tên liệt sĩ Ngô Thị Bông

Người đồng chí trẻ một lòng vì dân

Đi đấu tranh để giành dân chủ

Đòi dân sinh hội đủ nhân quyền

Mỏ Cày cùng với Vũng Liêm

Đấu tranh trực diện nung thêm lửa hờn

Trong đấu tranh không sờn sinh tử

Bị tay sai giam giữ cực hình

Dở trò hãm hại uy danh,

Chị chửi thẳng “đồ quân gian tặc”

Phản nhân dân theo giặc giết người

Mặt dày không chút hổ ngươi

Đồ quân lang sói uống tươi máu hồng

Địch tàn nhẫn móc tròng đôi mắt

Quá căm hờn chị thét la to

Bắn đi đừng có giở trò

Tay sai bán nước chớ mò uy danh

Đảng lao động Việt Nam quang vinh

Muôn năm Chủ tịch Hồ Chí Minh,

Tám Bông vì nước quên mình

Tuổi xuân cống hiến trọn tình quê hương

Đối với đồng chí, đồng đội, đồng chí Ngô Thị Bông một mực yêu thương, đùm bọc, chỉ dẫn, dìu dắt. Đối với quần chúng nhân dân, đồng chí luôn gắn bó và hết lòng phục vụ, vừa tuyên truyền giáo dục quần chúng theo cách mạng, vừa chăm lo đến tinh thần, tình cảm và lợi ích thiết thực của quần chúng nên ở đâu đồng chí cũng được bà con yêu thương, che chở, bảo vệ để hoàn thành nhiệm vụ.

Đồng chí Ngô Thị Bông hy sinh nhưng đã để lại tấm gương chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, oanh liệt mà mỗi lần nhắc đến thì đồng chí, đồng đội và quần chúng nhân dân xã Quới Thiện bùi ngùi cảm phục và tiếc thương, đồng chí đã để lại một tấm gương sáng cho toàn đơn vị học tập và noi theo.

Suốt quá trình công tác, từ khi mới tham gia cách mạng cho đến lúc hy sinh dù ở bất cứ cương vị nào đồng chí cũng luôn tỏ rõ là một người chiến sĩ cách mạng kiên cường, dũng cảm, mưu trí sáng tạo, tận tụy với công việc, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của dân tộc.

Để ghi nhớ công lao to lớn của đồng chí Ngô Thị Bông và nhằm giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ mai sau, Đảng bộ và nhân dân xã Quới Thiện đã đề nghị về trên được lấy tên của đồng chí đặt cho Trường Mẫu giáo xã Quới Thiện là Trường mẫu giáo Ngô Thị Bông.

Với công lao đóng góp cho cách mạng đồng chí đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Kháng chiến hạng Ba.

Với những thành tích xuất sắc trên, ngày 09/10/2014, đồng chí Ngô Thị Bông vinh dự được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định số 2557/QĐ-CTN, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.