ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGÔ XUÂN ĐỆ - NGƯỜI CHỈ HUY MƯU TRÍ GIỮA KHÓI LỬA CHIẾN TRANH

"Có những người lính bước vào chiến tranh bằng tuổi trẻ, đi qua bom đạn bằng lòng dũng cảm và để lại cho Tổ quốc một cuộc đời đầy chiến công."

Đồng chí Ngô Xuân Đệ sinh năm 1939, quê tại xã Nguyễn Úy, huyện Kim Bảng, tỉnh Nam Hà (nay thuộc tỉnh Hà Nam), dân tộc Kinh. Đồng chí nhập ngũ tháng 1 năm 1961, xuất ngũ tháng 4 năm 1963 và tái ngũ tháng 6 năm 1965 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt.

Khi được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng, đồng chí giữ chức Chính trị viên phó Tiểu đoàn 810, Quân khu 6, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngay trong mùa khô 1961–1962, đồng chí đã tham gia chiến đấu tại chiến trường Lào. Tuy thời gian hoạt động chưa dài nhưng cả hai trận chiến mà đồng chí tham gia đều hoàn thành tốt nhiệm vụ, thể hiện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và ý chí của một người lính cách mạng.

Sau khi tái ngũ năm 1965, đồng chí tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trên chiến trường miền Nam.

Từ năm 1966 đến năm 1972, đồng chí Ngô Xuân Đệ trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia 31 trận chiến đấu, tất cả đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Ở cương vị người chỉ huy, đồng chí luôn là người đi đầu mỗi khi đơn vị gặp khó khăn. Dù trong những trận đánh ác liệt hay trước các mục tiêu được phòng thủ kiên cố, đồng chí đều trực tiếp trinh sát, chỉ huy, động viên cán bộ chiến sĩ, tìm cách tháo gỡ khó khăn để đưa đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Dưới sự chỉ huy của đồng chí, đơn vị đã loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, thu nhiều vũ khí, phương tiện quân sự. Riêng bản thân đồng chí trực tiếp chiến đấu và loại khỏi vòng chiến 270 tên địch, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Một trong những chiến công tiêu biểu của đồng chí là trận tập kích sân bay Liên Khương.

Khi đơn vị tiếp cận mục tiêu, đồng chí giữ cương vị Chính trị viên đại đội. Qua quan sát, đồng chí nhận thấy lực lượng địch bố trí rất đông, việc tiến công nếu sơ suất sẽ dễ bị lộ.

Để bảo đảm bí mật, đồng chí cùng một chiến sĩ bí mật bò lên phía trước, trực tiếp cắt 5 lớp hàng rào dây thép gai, mở đường cho đơn vị luồn sâu áp sát mục tiêu.

Ngay khi có lệnh nổ súng, đồng chí dẫn đầu đội hình thọc sâu, chia cắt đội hình địch, khiến chúng hoàn toàn bị bất ngờ.

Chỉ sau 7 phút chiến đấu, đơn vị đã tiêu diệt khoảng 150 tên địch, làm chủ trận địa và thu được hàng chục khẩu súng cùng nhiều trang bị quân sự.

Trong trận đánh yếu khu Đùn Pao tháng 11 năm 1969, khi đơn vị tiếp cận mục tiêu, trinh sát phát hiện địch vừa tăng cường thêm quân và treo một ngọn đèn dầu ngay hướng tiến công.

Nhiều người nhận định đơn vị có thể đã bị lộ.

Để kiểm tra tình hình, đồng chí Ngô Xuân Đệ không ngần ngại trực tiếp bò sát hàng rào địch quan sát. Đồng chí tự tay làm tắt ngọn đèn nhưng địch vẫn không hề phản ứng.

Sau khi nắm chắc tình hình, đồng chí quyết đoán chỉ huy một tổ bí mật luồn sâu đánh thẳng vào sở chỉ huy địch từ bên trong, trong khi lực lượng chủ lực đồng loạt tiến công từ bên ngoài.

Sự chỉ huy linh hoạt và táo bạo ấy đã giúp đơn vị chỉ mất 7 phút để tiêu diệt gọn một đại đội địch, giành thắng lợi trọn vẹn.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và chỉ huy, đồng chí Ngô Xuân Đệ được tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, danh hiệu Chiến sĩ thi đua cùng nhiều bằng khen, giấy khen.

Ngày 19 tháng 5 năm 1972, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã phong tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng – phần thưởng cao quý ghi nhận những cống hiến và chiến công đặc biệt xuất sắc của đồng chí trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đảm nhiệm cương vị Phó Chỉ huy trưởng Chính trị Ban Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Lạt, thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng.

Sau nhiều năm cống hiến cho quân đội và đất nước, đồng chí nghỉ hưu với quân hàm Trung tá.

Đồng chí Ngô Xuân Đệ từ trần lúc 8 giờ 50 phút ngày 10 tháng 3 năm 2025 tại nhà riêng ở xã Sông Nhạn, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai, hưởng thọ 86 tuổi.

Cuộc đời của Anh hùng Ngô Xuân Đệ là hình ảnh đẹp của người cán bộ, người chỉ huy luôn đi đầu trong chiến đấu, lấy sự dũng cảm, mưu trí và tinh thần trách nhiệm làm sức mạnh để dẫn dắt đơn vị vượt qua mọi thử thách.

Những chiến công và cống hiến của đồng chí sẽ mãi là niềm tự hào của Quân đội nhân dân Việt Nam và là tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay tiếp tục học tập, noi theo.