Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – Người cắm cờ mở cửa đột phá tại Điện Biên Phủ
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – Người cắm cờ mở cửa đột phá tại Điện Biên Phủ Trần Can sinh năm 1931, dân tộc Kinh, quê xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 khi tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hiện nay, mộ ông nằm tại Nghĩa trang A1 (thành phố Điện Biên Phủ). Tên ông được đặt cho đường phố tại Điện Biên Phủ và Đà Nẵng, cùng một trường học tại Điện Biên.
Trong trận đánh Đồi Him Lam – cứ điểm mở đầu chiến dịch – Trần Can được giao chỉ huy tổ thọc sâu đánh vào sở chỉ huy địch.
Giữa làn hỏa lực dày đặc của quân Pháp, ông:
Dẫn đầu tiểu đội vượt qua lô cốt tiền duyên
Xông thẳng vào sở chỉ huy
Cắm cờ lên lô cốt địch
Chỉ huy tiêu diệt quân còn lại trong hầm ngầm
Bắt sống 25 tên, thu nhiều vũ khí
Chiến công này góp phần quan trọng vào việc tiêu diệt cụm cứ điểm phía bắc, mở toang cánh cửa tiến công vào tập đoàn cứ điểm.
Tại điểm cao 507, Trần Can tiếp tục chỉ huy đơn vị tấn công và chiếm mỏm cột cờ. Quân Pháp phản kích dữ dội bằng pháo binh và bộ binh:
Đơn vị của ông đẩy lùi 4 đợt phản kích liên tiếp
Ở đợt thứ 5, địch ném lựu đạn dồn dập; ông bình tĩnh nhặt lựu đạn ném trả
Trực tiếp chỉ huy đánh giáp lá cà
Dù bị thương nặng và lực lượng hao tổn lớn, ông vẫn tổ chức cố thủ trận địa. Sáng hôm sau, ông tập hợp thương binh nhẹ, củng cố đội hình, động viên bộ đội tiếp tục chiến đấu.
Khi quân Pháp mở cuộc phản kích cuối cùng nhằm giữ cửa ngõ tiến vào Mường Thanh, Trần Can kiên cường chỉ huy chống trả, giữ vững vị trí chiến lược, tạo điều kiện cho lực lượng ta tiến công vào trung tâm.
Ông anh dũng hy sinh vào sáng 7/5/1954 – đúng ngày toàn thắng của chiến dịch.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, Trần Can được:
Huân chương Quân công hạng Nhì và hạng Ba
2 Huân chương Chiến công hạng Nhất
2 lần là Chiến sĩ thi đua cấp Đại đoàn
Truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Biểu tượng của tinh thần quyết tử
Trần Can là hình ảnh tiêu biểu của lớp cán bộ trẻ trong chiến dịch Điện Biên Phủ – gan dạ, mưu trí, sẵn sàng xả thân vì nhiệm vụ.
Hành động cắm cờ trên lô cốt Him Lam và giữ vững điểm cao 507 đã góp phần vào thắng lợi quyết định của chiến dịch, làm nên một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam.
