Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quốc Trị

Anh hùng Nguyễn Quốc Trị - người vinh dự kéo quốc kỳ tại buổi lễ chào cờ lịch sử ở kỳ đài Thủ đô Hà Nội ngày 10-10-1954
=====
Nguyễn Quốc Trị là một trong 4 anh hùng quân đội đầu tiên của Việt Nam. Ông sinh năm 1921, tại làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Trước Cách mạng Tháng 8, Nguyễn Quốc Trị tham gia hoạt động chống chính sách bắt dân làm phu, nên bị thực dân Pháp bắt giam.

Năm 1944, Nhật thế chân Pháp ở Việt Nam, ông cùng các anh em phá ngục, xung phong vào đội tự vệ tiên phong chống Nhật. Trong trận tham gia đánh Nhật đầu tiên, ông cùng tiểu đội diệt 10 tên giặc, đốt 5 xe. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ông tham gia bộ đội chủ lực. Cuối năm 1946, đầu năm 1947, ông xung phong tham gia nhiều trận đánh ở Vinh, Huế, Đông Hà cùng đồng đội diệt hàng trăm và bắt sống nhiều tên địch. Riêng ông diệt 19 lính Pháp và 2 lính Nhật. Trong Chiến dịch Biên giới Thu đông 1950, Nguyễn Quốc Trị chỉ huy một trung đội đánh hai trung đội của Trung đoàn Lơ-pa-giơ thực dân Pháp, diệt và bắt 22 người, cùng đơn vị phá gãy kế hoạch hợp quân của Pháp, tạo chia cách, mất thế quân bình, khiến hàng ngũ địch hoang mang dẫn đến tan rã.

Nguyễn Quốc Trị được phong Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 19 tháng 5 năm 1952, là một trong 4 anh hùng đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam (cùng các anh hùng: liệt sĩ Cù Chính Lan, La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên). Cách đây 65 năm, ngày 10 tháng 10 năm 1954, sau khi về thủ đô Hà Nội, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô thuộc Đại đoàn Quân Tiên Phong vào tiếp quản Hà Nội và được vinh dự đề cử kéo Quốc kỳ tại lễ mừng giải phóng thủ đô.
Năm 1967, Thượng tá Nguyễn Quốc Trị là Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4, trong một lần về nhà, ông đến thăm, động viên bộ đội pháo cao xạ trước làng Phượng Kỷ. Mặc dù biết trước đường đang có bom nổ chậm nhưng ông nghĩ “biết bom nổ khi nào mà chờ”, trong khi giữa những giây phút cực kỳ khó khăn, bộ đội cần được động viên kịp thời. Vậy là ông quyết đi, đi trong tiếng nổ của bom thù và ông đã bị trúng bom, trút hơi thở cuối cùng trên đất mẹ thân yêu. Năm 2002, chị Nguyễn Thị Phương Lan, con gái anh hùng Nguyễn Quốc Trị ra Hà Nội công tác, vào chúc thọ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi nhắc đến anh hùng Nguyễn Quốc Trị, Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết mấy lời khen ngợi: “Tôi nhớ mãi hình ảnh của anh hùng Nguyễn Quốc Trị, người chiến sĩ “nhanh như sóc, mạnh như hổ”, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao phó, để lại tấm gương sáng cho các cán bộ và chiến sĩ LLVT ta”.