Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quốc Trị

Nguyễn Quốc Trị (1921–1967) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, một trong những cán bộ chỉ huy xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông quê tại xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An (nay thuộc Nghệ An).

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, từ khi còn trẻ Nguyễn Quốc Trị đã tham gia các hoạt động đấu tranh chống áp bức. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tham gia phong trào chống bắt phu và bị thực dân bắt giam, kết án tù khổ sai. Khi Nhật đảo chính Pháp, ông cùng các đồng chí phá ngục trở về quê hương, tham gia lực lượng tự vệ cách mạng.

Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành đảng viên năm 1946. Từ một chiến sĩ, ông nhanh chóng trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy. Trong các trận chiến đấu ở Vinh, Huế, Đông Hà và trên Đường số 4, ông luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, mưu trí và quyết đoán, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Hà Nam Ninh, với cương vị chỉ huy đại đội thuộc Trung đoàn 102, Đại đoàn 308, Nguyễn Quốc Trị đã chỉ huy đơn vị tiến công tiêu diệt vị trí Gối Hạc, góp phần mở đường cho quân ta đánh căn cứ Non Nước ở Ninh Bình. Dưới hỏa lực mạnh của địch và sự oanh tạc của máy bay, ông vẫn bình tĩnh chỉ huy chiến đấu, đưa đơn vị giành thắng lợi lớn, tiêu diệt và bắt sống nhiều quân địch.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc năm 1952, đồng chí Nguyễn Quốc Trị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội nhân dân Việt Nam (nay là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân).

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhắc đến ông với sự trân trọng: “Người chiến sĩ nhanh như sóc, mạnh như hổ”, thể hiện sự dũng cảm, nhanh nhẹn và tinh thần chiến đấu kiên cường của người anh hùng.

Ngày 10 tháng 10 năm 1954, trong đội hình quân đội tiến về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, Anh hùng Nguyễn Quốc Trị là một trong những cán bộ chỉ huy dẫn đầu đội hình bộ binh tiến vào thành phố trong niềm hân hoan của Nhân dân.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng. Năm 1967, khi đang là Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4 với quân hàm Thượng tá, trên đường đi động viên bộ đội làm nhiệm vụ chiến đấu, ông đã anh dũng hy sinh do bom địch, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và Nhân dân.

Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Quốc Trị là tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí cách mạng và tinh thần quyết chiến quyết thắng. Tên tuổi của ông mãi mãi được ghi nhớ trong lịch sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam.