Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Song Tùng – nguyên Đội trưởng Đội thuyền cảm tử Đông Hà

Nếu sông Thạch Hãn là dòng sông máu trong chiến dịch 1972, thì sông Bến Hải (vĩ tuyến 17) chính là ranh giới của lòng trung kiên trong suốt hơn 20 năm chia cắt đất nước. Để giữ vững mạch máu giao thông thủy, đưa cán bộ, vũ khí từ bờ Bắc sang xây dựng cơ sở mật ở bờ Nam và đón thương binh trở về, lực lượng công binh, vận tải đường sông đã phải đánh những trận đánh trực diện vô cùng tàn khốc. Trong số những huyền thoại bước ra từ dòng sông lộng gió ấy, câu chuyện của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Song Tùng – nguyên Đội trưởng Đội thuyền cảm tử Đông Hà – là một thiên anh hùng ca bất tử.

Mùa hè năm 1967, địch điên cuồng thực hiện kế hoạch ngăn chặn, ném bom rải thảm dọc hai bên bờ sông Bến Hải nhằm cắt đứt hoàn toàn "đường dây thống nhất". Hoàn cảnh chiến đấu của đội thuyền vận tải vô cùng ngặt nghèo: Địch thả hàng vạn quả bom từ trường, mìn lá chìm dưới lòng sông, ban đêm lại dùng pháo sáng lơ lửng trên đầu kết hợp với tàu tuần tiễu tốc độ cao liên tục tuần tra. Đội thuyền gỗ thô sơ của ta, mỗi lần vượt sông là một lần đối mặt với lưới lửa bủa vây từ ba phía.

Nhiệm vụ của ông Nguyễn Song Tùng lúc đó là: Chỉ huy mũi thuyền chủ lực, ngụy trang khéo léo để vận chuyển hơn 3 tấn đạn dược tối mật qua sông ngay trong đêm, kịp thời tiếp tế cho lực lượng du kích Gio Linh đang bị bao vây ở bờ Nam.

Đêm ngày 20 tháng 8 năm 1967, một trận mưa dông ập đến làm mặt sông Bến Hải cuộn sóng lớn. Ông Nguyễn Song Tùng trực tiếp đứng ở mũi chiếc thuyền gỗ tiên phong. Khi thuyền vừa ra đến giữa dòng, cách bờ Nam khoảng 200 mét thì bất ngờ hai chiếc tàu tuần tiễu (xuồng máy cao tốc) của địch từ phía hạ lưu lao đến, bật đèn pha công suất lớn quét thẳng vào đội hình của ta.

Bị lộ mục tiêu, địch lập tức xả súng đại liên liên tục vào mạn thuyền. Hai chiến sĩ chèo lái trúng đạn hy sinh, chiếc thuyền gỗ bị bắn thủng lỗ chỗ, nước sông tràn vào làm thuyền chao đảo, có nguy cơ chìm bạt sang bãi mìn bờ Tây.

Trong lằn ranh sinh tử, nếu rút lui hoặc để thuyền chìm, số vũ khí mật sẽ rơi vào tay giặc, căn cứ lòng dân ở bờ Nam sẽ bị xóa sổ. Ông Tùng liền ra lệnh cho các thuyền phía sau lập tức tạt vào các rặng bần ven sông để ẩn nấp, còn mình chủ động đứng hẳn lên mũi thuyền, tay cầm khẩu súng B40 hướng thẳng về phía tàu tuần tiễu địch.

"Lúc đó đạn bắn rát mặt, mạn thuyền vỡ vụn từng mảnh. Tôi biết mình là mục tiêu duy nhất. Nhưng nhìn dòng sông quê hương bị giặc cày xới, nhìn gói tài liệu mật áp chặt bên ngực, lòng căm thù lấn át cả nỗi sợ. Tôi nín thở, căn đúng tầm đèn pha của chiếc tàu đi đầu rồi bóp cò", ông Tùng bồi hồi kể lại trong tập kỷ yếu danh hiệu Anh hùng.

Quả đạn B40 xé toạc màn đêm, lao trúng buồng lái chiếc xuồng máy đi đầu tạo nên một quầng lửa bùng cháy dữ dội. Chiếc tàu tuần tiễu còn lại hoảng loạn quay đầu lẩn trốn vào bóng tối. Chớp thời cơ, dù bị một mảnh đạn găm vào mạn sườn phải máu chảy đầm đìa, ông Tùng vẫn gượng dậy, một tay giữ chặt vết thương, một tay quai mái chèo phụ, điều khiển chiếc thuyền chở đầy đạn dược áp sát bến bờ Nam an toàn trước khi trời rạng sáng.

Chiến công quả cảm và hàng trăm chuyến vượt sông thành công của ông Nguyễn Song Tùng đã góp phần giữ vững mạch máu thông tin, chi viện cho chiến trường Quảng Trị trong những giai đoạn khốc liệt nhất. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, ông đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau ngày đất nước hoàn toàn hòa bình, thống nhất, trải qua các giai đoạn sáp nhập và tách tỉnh từ Bình Trị Thiên cũ, người anh hùng của dòng sông vĩ tuyến năm xưa vẫn chọn ở lại, gắn bó máu thịt với mảnh đất quê hương.

Hiện nay, ông đang sống những năm tháng tuổi già an yên, giản dị bên gia đình và đồng đội tại huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị — mảnh đất vĩ tuyến năm xưa, nơi dòng sông Bến Hải hiền hòa nay đã nối liền một dải xanh mướt những bóng dừa và ruộng lúa bao la.

Đối với các nhà chép sử quân sự, câu chuyện của Anh hùng Nguyễn Song Tùng là một biểu tượng rực rỡ của ý chí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Sức mạnh của người chiến sĩ không nằm ở vũ khí tối tân, mà chính là lòng yêu nước nồng nàn và bản lĩnh kiên cường, sẵn sàng biến lằn ranh chia cắt thành bệ phóng cho ngày đại thắng, thống nhất giang sơn.