ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN THỊ SUỐT (MẸ SUỐT)
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh Mẹ Suốt (1906 - 1968) tay chèo vững vàng giữa làn bom đạn trên dòng sông Nhật Lệ đã trở thành một biểu tượng bất tử cho tinh thần quật cường của phụ nữ Việt Nam. Mẹ không chỉ là niềm tự hào của vùng đất Quảng Bình mà còn là "người mẹ quốc dân" trong lòng hàng triệu người dân đất Việt.
Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Sinh ra trong một gia đình nghèo khó, từ nhỏ mẹ đã phải đi làm thuê cho các nhà giàu để kiếm sống. Cuộc đời mẹ gắn liền với con nước, mái chèo và những nỗi vất vả của người lao động nghèo vùng ven biển.
Chính những năm tháng gian khổ ấy đã hun đúc nên ở mẹ một ý chí sắt đá và lòng yêu quê hương thầm lặng nhưng vô cùng quyết liệt. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt nhất, dù đã bước sang tuổi 60, mẹ vẫn không ngần ngại dấn thân vào nơi nguy hiểm nhất để phục vụ Tổ quốc.
Năm 1964, sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, đế quốc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc. Quảng Bình trở thành "tọa độ lửa" vì là cửa ngõ chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Dòng sông Nhật Lệ trở thành mục tiêu trọng điểm của máy bay Mỹ nhằm cắt đứt mạch máu giao thông.
Bất chấp hiểm nguy, Mẹ Suốt tình nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò chở bộ đội, cán bộ và vũ khí qua sông. Suốt những năm từ 1964 đến 1966, bất kể ngày đêm, khi tiếng còi báo động vang lên cũng là lúc mẹ cầm chắc mái chèo. Người ta ước tính mẹ đã chèo hàng nghìn chuyến đò, đưa đón hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ sang sông an toàn. Có những lúc bom nổ sát mạn thuyền, nước sông cuồn cuộn nhưng tay chèo của mẹ vẫn chưa bao giờ run rẩy.
Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một đợt oanh tạc dữ dội của máy bay Mỹ xuống bến đò, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh ngay trên mảnh đất Bảo Ninh thân yêu. Mẹ ngã xuống khi lý tưởng giải phóng dân tộc đang gần đến ngày toàn thắng.
Hình ảnh Mẹ Suốt đã đi vào văn học một cách sâu sắc qua bài thơ cùng tên của nhà thơ Tố Hữu. Những câu thơ như: "Ngẩng đầu cười chớ có chi đâu/ Đánh cho tan xác lũ bay đầu/ Chèo đò dưới đạn cũng như không" đã khắc họa chân thực vẻ đẹp hiên ngang, lạc quan và đầy khí phách của mẹ. Mẹ đã trở thành nguồn cảm hứng lớn lao cho quân và dân cả nước quyết tâm đánh thắng quân xâm lược.
Năm 1967, Mẹ Suốt được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi vẫn còn đang trực tiếp chiến đấu. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp phi thường của một người mẹ miền Trung bình dị.
Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt đứng hiên ngang bên bờ sông Nhật Lệ là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Tên của mẹ được đặt cho nhiều con phố, ngôi trường, nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ gian khổ nhưng hào hùng, nơi những người mẹ Việt Nam bình thường đã làm nên những điều vĩ đại.
