ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN VĂN BA
Nguyễn Văn Ba (thường gọi Ba Tý), sinh năm 1938 trong một gia đình nông dân giàu truyền thống cách mạng ở ấp An Khương, xã Hội An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Thân sinh là liệt sĩ Nguyễn Văn Chép, thân mẫu là Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Chanh.
Noi gương cha mẹ, năm 1958, Nguyễn Văn Ba tham gia công tác cách mạng tại địa phương. Một năm sau, được kết nạp vào chi đoàn Thanh niên Cộng sản xã Hội An, gia nhập lực lượng du kích. Đồng Khởi nổ ra, Nguyễn Văn Ba trở thành Tiểu đội trưởng Tiểu đội du kích thoát ly của xã.Năm 1960, Nguyễn Văn Ba được rút về Huyện đội Chợ Mới. Đồng chí đã cùng đồng đội kết hợp với du kích các xã phối hợp chiến đấu cùng đại đội 291 (Khu 8) tổ chức nhiều trận đánh địch đạt hiệu suất chiến đấu cao trên địa bàn các xã Hội An, Hòa Bình, Mỹ Luông, Long Kiến, An Thạnh Trung, góp phần tiêu hao sinh lực địch, hỗ trợ đồng bào nỗi dậy phá ấp chiến lược, mở vùng lõm An Thạnh Trung và giữ vững vùng giải phóng Hội An Đông. Đặc biệt là trận chống càn tại vàm La Kết, Mương Sung, đối đầu với lực lượng bảo an Chi khu Chợ Mới và tiểu đoàn thủy quân lục chiến từ Long Xuyên qua, có pháo binh yểm trợ; kết quả, diệt 39 tên địch và thu nhiều vũ khí.Tháng 2-1963, Nguyễn Văn Ba vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng, được đề cử tham dự lớp huấn luyện ngắn hạn tại Trường Quân chính tỉnh. Kết thúc khóa huấn luyện, trở lại đơn vị, được đề bạt làm Trung đội phó, rồi Trung đội trưởng địa phương quân huyện.Tháng 4-1963, Ban chỉ huy Huyện đội phân công Nguyễn Văn Ba và Phạm Văn Cương (Út Cương, Trung đội trưởng đặc công huyện) tiến hành điều nghiên, lên phương án đánh đồn chợ Tấn Mỹ. Sau khi tiếp cận, thâm nhập và nắm được quy luật hoạt động, quân số, vũ khí trang bị của địch, Nguyễn Văn Ba và Út Cương đã nhiều đêm thức trắng vẽ sơ đồ, nghiên cứu phương án tác chiến khả thi để đệ trình với Ban chỉ huy Huyện đội.Ngày 2-5-1963, khi đang trú ẩn tại điểm hầm bí mật ở Cồn Cũ (ấp Tấn Thuận, xã Tấn Mỹ) sau khi điều nghiên về, hai đồng chí bị lực lượng của Thiếu úy Lô - Chi khu trưởng Chi khu Chợ Mới phát hiện, bao vây. Địch hí hủng phá hầm thì bị Ba Tý và Út Cương ném lựu đạn làm chết 3 tên, 7 tên khác bị thương; bọn còn lại hốt hoảng gọi tăng viện, Quận trưởng Nguyễn Văn Thứn liền điều động lực lượng kéo xuống tiếp viện. Địch ném lựu đạn tới tấp nhưng vẫn không phá được hầm; điên tiết, cảnh sát Thọ ác ôn bò lại, vừa đưa họng súng qua lỗ thông hơi thì bị Nguyễn Văn Ba và Út Cương giựt súng bắn trả khiến hắn trọng thương.Kẻ thù không dám tiến lại gần nữa mà dùng máy bơm nước vào hầm. Hết đạn, biết không thể thoát được vòng vây nhưng nhất định không đầu hàng giặc, Nguyễn Văn Ba và Út Cương quyết định tiêu hủy tài liệu và vũ khí, đặt quả mìn 9/12 lên miệng hầm, chờ địch tiến lại gần là kích nổ, chấp nhận hy sinh để giữ tròn khí tiết. Một tiếng nổ dữ dội làm rung chuyển mặt đất, hàng chục tên địch phải đền mạng, Nguyễn Văn Ba và Út Cương anh dũng hy sinh. Rúng động trước tinh thần chiến đấu của hai chiến sĩ cộng sản, nhìn lại đồng bọn đang run rẩy, bạc vía kinh hồn mà Quận trưởng Thứn phải thốt lên: “Đây đúng là những người cộng sản. Trong hàng ngũ chúng tôi chưa người nào dám chiến đấu như hai ông này. Người ta dám hy sinh cho chủ nghĩa của mình”. Thế rồi, Thiếu tá Thứn ra lệnh rút quân và cho dân chúng an táng hai chiến sĩ cách mạng tử tế.Sự chiến đấu và hy sinh oanh liệt của đồng chí Nguyễn Văn Ba đã trực tiếp bẻ gãy trận càn của địch, giải vây cho những đồng chí khác đang cùng trú ẩn ở Cồn Cũ. Lòng trung thành vô hạn với Đảng, với nhân dân; tinh thần hy sinh quên mình vì đồng đội của đồng chí Nguyễn Văn Ba để lại tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, về phẩm chất của anh bộ đội Cụ Hồ, xứng đáng với danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” mà Đảng, Nhà nước đã phong tặng.



