ANH HÙNG LỰC LƯỢNG - VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN VĂN BẢY
Trong lịch sử oai hùng của Không quân Nhân dân Việt Nam, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy (thường gọi là Bảy A) là một huyền thoại sống mãi. Từ một chàng trai rạch ròi chất nông dân Nam Bộ, chưa từng biết đến chiếc xe đạp, ông đã bay lên làm chủ bầu trời, trở thành nỗi khiếp sợ của các phi công Mỹ hiện đại và ghi danh vào lịch sử hàng không quân sự thế giới.
Người anh hùng ấy tên thật là Nguyễn Văn Hoa, sinh ngày 2 tháng 2 năm 1936 tại huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp. Do là người con thứ bảy trong gia đình nên theo phong tục Nam Bộ, ông thường được gọi là Bảy, và cái tên Nguyễn Văn Bảy cũng gắn liền với cuộc đời binh nghiệp lẫy lừng của ông. Bước ngoặt cuộc đời đến vào năm 1953, khi mới 17 tuổi, do không chịu lấy vợ theo sự sắp đặt của gia đình, ông đã trốn nhà gia nhập lực lượng du kích chống Pháp. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc trong đội hình bộ binh thuộc Trung đoàn 538. Đến năm 1960, khi quân đội mở đợt tuyển phi công, ông là một trong số ít người trúng tuyển nhờ thể lực tuyệt vời và phản xạ nhạy bén. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất lúc đó là ông mới học hết lớp 3 trường làng. Với tinh thần quyết tâm cao độ, ông tham gia lớp bổ túc cấp tốc và hoàn thành kỳ tích "học 7 ngày lên 7 lớp" để đủ trình độ văn hóa tối thiểu trước khi sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu.
Giai đoạn 1965 – 1967 là thời kỳ khốc liệt nhất của cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ở miền Bắc. Nguyễn Văn Bảy lúc này điều khiển chiếc MiG-17, loại máy bay tiêm kích phản lực đời cũ, tốc độ dưới âm thanh, không có radar và không có tên lửa, vũ khí duy nhất chỉ là pháo. Đối thủ của ông là những phi công Mỹ sừng sỏ, sành sỏi giờ bay, điều khiển các siêu tiêm kích hiện đại, tốc độ siêu thanh như F-4 Phantom II hay F-105 Thunderchief. Mặc dù bất lợi hoàn toàn về khí tài, phi công Nguyễn Văn Bảy cùng các đồng đội đã sáng tạo ra lối đánh "du kích trên không". Ông tận dụng sự cơ động của MiG-17, khéo léo ngụy trang, dùng chiến thuật "bám thắt lưng địch mà đánh", áp sát dũng cảm ở cự ly gần dưới 400m rồi mới nổ pháo để bẻ gãy ưu thế công nghệ của Mỹ.
Trong suốt cuộc chiến, ông đã xuất kích 93 trận, 13 lần nổ súng và tự tay bắn rơi 7 máy bay Mỹ các loại mà không một lần bị bắn hạ. Bản lĩnh của ông được thể hiện ngay từ trận đầu xuất kích vào ngày 19 tháng 6 năm 1965, khi máy bay bị trúng mảnh tên lửa thủng tới 82 lỗ, ông vẫn bình tĩnh điều khiển chiếc MiG-17 suýt nát phần đuôi hạ cánh an toàn. Để rồi sau đó, ông liên tiếp lập chiến công, bắn hạ hàng loạt chiến cơ sừng sỏ của Mỹ. Ông chính là một trong 19 phi công Việt Nam đạt đẳng cấp "Ace" – danh hiệu thế giới dành cho phi công quân sự bắn rơi từ 5 máy bay địch trở lên – và là người hạ nhiều máy bay nhất bằng tiêm kích MiG-17. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc đó, ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau giai đoạn chiến đấu trực tiếp, để bảo toàn lực lượng phi công giàu kinh nghiệm làm nòng cốt chỉ huy, Trung ương quyết định rút ông về làm công tác huấn luyện và quản lý. Ông lần lượt giữ các chức vụ quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, Phó Tư lệnh Sư đoàn 372, và cuối cùng là Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân. Ông được thăng quân hàm Đại tá và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng, phát triển lực lượng không quân Việt Nam chính quy, hiện đại.
Khi đất nước thanh bình, vào năm 1990, Đại tá Nguyễn Văn Bảy nghỉ hưu. Khác với hình ảnh một vị chỉ huy oai phong, ông chọn rời thành phố lớn để trở về quê nhà tại huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp để làm một lão nông thực thụ. Ông tự mình đào ao nuôi cá, trồng sen, làm vườn, đi chân đất, đội mũ tai bèo và mặc áo bà ba. Người ta vẫn thường nói về mối duyên kỳ lạ với số 7 định mệnh gắn liền với cuộc đời ông: tên là Bảy, con thứ 7, đi bộ đội năm 17 tuổi, học văn hóa 7 ngày lên 7 lớp, lái máy bay MiG-17, bắn rơi 7 máy bay Mỹ và được phong Anh hùng năm 1967. Hình ảnh "ông già phi công huyền thoại" ngồi uống trà, đón tiếp bạn bè quốc tế, gồm cả những cựu phi công Mỹ từng đối đầu năm xưa sang thăm ngay tại căn chòi lá miền Tây đã trở thành biểu tượng đẹp cho tinh thần khép lại quá khứ, hòa hợp và yêu chuộng hòa bình của người Việt Nam.
Ngày 22 tháng 9 năm 2019, người anh hùng huyền thoại đã trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Quân y 175, hưởng thọ 83 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho nhân dân cả nước và đồng đội. Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Văn Bảy không chỉ là tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường mà còn là một minh chứng sống động cho trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam, khi một người nông dân bình dị, nếu có lý tưởng và lòng quả cảm, hoàn toàn có thể làm nên những điều phi thường xoay chuyển cả lịch sử.
