Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy là một trong những phi công tiêm kích xuất sắc nhất của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ông sinh ngày 02 tháng 02 năm 1936 tại ấp Hậu Thành, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp) trong một gia đình nông dân nghèo có mười người con. Tên khai sinh của ông là Nguyễn Văn Hoa, nhưng do là người con thứ bảy nên từ nhỏ mọi người quen gọi là Bảy, về sau cái tên Nguyễn Văn Bảy gắn bó với ông suốt cuộc đời. Với tính cách chất phác, thật thà và giàu lòng yêu nước, ngay từ tuổi thiếu niên ông đã sớm tham gia cách mạng. Khoảng năm 1953, khi mới 17 tuổi, ông gia nhập lực lượng du kích địa phương và sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ban đầu, Nguyễn Văn Bảy là một chiến sĩ bộ binh. Nhờ phẩm chất tốt và sức khỏe vượt trội, năm 1960 ông được tuyển chọn chuyển sang lực lượng không quân. Ông được cử sang Liên Xô đào tạo lái máy bay phản lực. Từ một thanh niên chỉ học hết bậc tiểu học, ông đã nỗ lực học văn hóa, ngoại ngữ, kỹ thuật hàng không và nhanh chóng làm chủ các loại máy bay huấn luyện trước khi chuyển sang điều khiển tiêm kích MiG-17. Sau thời gian học tập nghiêm túc, năm 1965 ông trở về nước, chính thức gia nhập lực lượng phi công chiến đấu của Trung đoàn Không quân 923 – đơn vị chủ lực bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Trong những năm 1965–1968, khi không quân Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc với lực lượng máy bay hiện đại như F-4 Phantom II và F-105 Thunderchief, Nguyễn Văn Bảy cùng đồng đội đã tham gia hàng chục trận không chiến quyết liệt. Dù điều khiển chiếc MiG-17 có tốc độ và trang bị kém hiện đại hơn nhiều so với máy bay Mỹ, ông vẫn vận dụng chiến thuật linh hoạt, bình tĩnh áp sát đối phương ở cự ly gần để phát huy ưu thế cơ động của máy bay. Chỉ trong hai năm 1966–1967, ông đã trực tiếp bắn rơi 7 máy bay Mỹ, gồm 2 chiếc F-105 và 5 chiếc F-4, trở thành phi công lái MiG-17 lập nhiều chiến công nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Thành tích này đưa ông vào nhóm những phi công Việt Nam đạt đẳng cấp Aces, danh hiệu quốc tế dành cho phi công bắn hạ từ năm máy bay đối phương trở lên.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 01 tháng 01 năm 1967, khi mang quân hàm Thượng úy, giữ chức Đại đội phó Đại đội 1, Trung đoàn 923, Nguyễn Văn Bảy được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân chủng Không quân như Trung đoàn trưởng Trung đoàn 937, Phó Tư lệnh Sư đoàn Không quân 372 và Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân. Trên mọi cương vị, ông luôn được đồng đội kính trọng bởi bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và kinh nghiệm chiến đấu dày dạn.
Sau khi nghỉ hưu vào đầu thập niên 1990, Đại tá Nguyễn Văn Bảy không chọn cuộc sống nơi đô thị mà trở về quê hương Đồng Tháp để trồng lúa, nuôi cá và chăm sóc vườn cây. Ông sống giản dị như một người nông dân thực thụ, thường xuyên gặp gỡ cựu chiến binh, giao lưu với học sinh, sinh viên và chia sẻ những câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí vượt khó cũng như kinh nghiệm chiến đấu bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Chính lối sống khiêm nhường, mộc mạc ấy đã khiến hình ảnh của ông càng được nhân dân yêu mến và kính trọng. Ông từng nói: "Đất nước hòa bình, tao trở về với đồng ruộng", một câu nói ngắn gọn nhưng thể hiện rõ nhân cách của người anh hùng luôn gắn bó với quê hương và nhân dân.
Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Đại tá Nguyễn Văn Bảy qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh sau một thời gian điều trị bệnh, hưởng thọ 83 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội, nhân dân cả nước và các thế hệ phi công Việt Nam. Cuộc đời của Nguyễn Văn Bảy là biểu tượng tiêu biểu của người chiến sĩ Không quân nhân dân Việt Nam: dũng cảm trong chiến đấu, khiêm nhường trong cuộc sống và suốt đời cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ độc lập, chủ quyền của Tổ quốc. Những chiến công và phẩm chất cao đẹp của ông sẽ mãi là nguồn cảm hứng giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần quả cảm và ý chí vươn lên cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
