Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Ngộ

Giữa trung tâm thị xã Svay Rieng (Campuchia), một tượng đài sừng sững vươn lên giữa không gian, tạc hình người chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam trong bộ quân phục xanh lá, đầu đội mũ cối sao vàng, đang bế trên tay một em bé Campuchia lao về phía trước. Đó chính là tượng đài về Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Ngộ – người đã viết nên bản anh hùng ca về lòng dũng cảm và tinh thần quốc tế cao cả của người lính bộ đội Cụ Hồ.

NGƯỜI CHIẾN SĨ TRINH SÁT MƯU TRÍ, GAN DẠ

Lên đường nhập ngũ vào tháng 8 năm 1978, chàng thanh niên Nguyễn Văn Ngộ được biên chế vào Tiểu đoàn 502 với nhiệm vụ chiến đấu chống lại chế độ diệt chủng Pôl Pốt. Ngay từ những ngày đầu giúp bạn, anh đã sớm bộc lộ tố chất của một người lính đa mưu túc trí và vô cùng nhanh nhẹn. Nhờ sự gan dạ và hiệu suất chiến đấu xuất sắc, anh được cấp trên tin tưởng điều động từ bộ binh sang Trung đội Trinh sát. Một trong những chiến công lẫy lừng nhất của anh chính là lần bí mật tiếp cận mục tiêu trong đêm để nắm tình hình quân địch. Sau khi báo cáo cấp trên, chính anh đã trực tiếp chỉ huy trung đội tập kích thần tốc, tiêu diệt gọn 33 tên lính Pôl Pốt và thu giữ 30 khẩu súng mà không để phe ta chịu tổn thất lớn. Khí phách của người Phó trung đội trưởng trẻ tuổi ấy đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho đồng đội trong những trận đánh cam go nhất.

SỨ MỆNH CUỐI CÙNG TRONG BÃI MÌN TỬ THẦN

Vào những ngày đầu tháng 9 năm 1979, khi đơn vị đang đóng quân tại phum Chot, huyện RumDuol, một thông tin đau lòng ập đến: có hai người dân bị chết trong bãi mìn của địch suốt hai ngày qua nhưng địa hình quá nguy hiểm, không ai có thể đưa thi thể họ ra. Không một chút ngần ngại, anh Ngộ đã xung phong bước vào bãi mìn tử thần ấy để giúp nhân dân nước bạn. Tại hiện trường sình lầy và hiểm trở, anh bất ngờ phát hiện thêm một em bé đang bị thương nặng, gào khóc thảm thiết giữa bãi mìn. Với kinh nghiệm trinh sát dày dạn, anh thận trọng dò gỡ từng quả mìn một. Khi tháo ngòi nổ đến quả thứ mười một, một tiếng nổ lớn vang lên khiến anh bị thương nặng ở chân. Trong giây phút đau đớn tột cùng, khí phách anh hùng của anh lại tỏa sáng hơn bao giờ hết. Anh không hề hoảng loạn mà vẫn bình tĩnh tự băng bó vết thương, kiên quyết yêu cầu đồng đội đứng ngoài hỗ trợ để mình anh mở nốt lối thoát an toàn, bế em bé ra ngoài cứu chữa và đưa thi thể người dân về an táng. Mọi nhiệm vụ đã hoàn thành, nhưng vết thương quá nặng cộng với điều kiện y tế thiếu thốn giữa chiến trường sình lầy đã khiến anh mãi mãi nằm lại. Anh hy sinh khi trên tay vẫn còn vương hơi ấm của đứa trẻ vừa được anh cứu sống từ tay tử thần.

NỖI DAY DỨT CỦA NGƯỜI ĐỒNG ĐỘI VÀ SỰ SỐNG MÃI TRONG LÒNG PHUM SÓC

Hơn 40 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về người anh hùng Long An vẫn như vừa mới hôm qua trong tâm trí Trung tướng Pen Sarron – người trực tiếp cùng quân tình nguyện Việt Nam sát cánh bên anh Ngộ năm ấy. Ông vẫn nhớ như in địa hình đầy rẫy mìn chống tăng, mìn chống bộ binh mà nếu không có sự hy sinh mở đường của anh Ngộ, sẽ chẳng ai có thể sống sót. Năm 2017, trong chuyến thăm gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Ngộ tại Long An, vị tướng người Campuchia ấy đã không cầm được nước mắt. Thắp nén hương dâng lên người bạn cũ, ông xúc động chia sẻ: "Để mất đi người đồng đội, người bạn, đó là sự day dứt suốt mấy chục năm qua của chúng tôi. Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Ngộ như vẫn sống với phum sóc, bản làng Svay Rieng".

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Ngộ đã ngã xuống, nhưng hình tượng người lính bế em bé trên vai tại trung tâm thị xã Svay Rieng sẽ mãi là một biểu tượng vĩnh cửu. Anh không chỉ cứu lấy mạng sống của một đứa trẻ, mà anh đã cùng quân tình nguyện Việt Nam cứu lấy cả một dân tộc khỏi họa diệt chủng. Sự hy sinh của anh là viên gạch hồng xây đắp nên tình hữu nghị thủy chung, bền vững giữa hai nước Việt Nam - Campuchia, một tình cảm được kết tinh từ máu, nước mắt và lòng nhân ái cao cả.

Sưu tầm