Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Tàu (tức Tư Cang).

Nguồn trích dẫn ấn phẩm

Ấn phẩm chính: Nước mắt ngày gặp mặt – Hồi ký của Đại tá Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang), NXB Quân đội Nhân dân. Đây là cuốn sách ghi lại chân thực cuộc đời hoạt động tình báo và chỉ huy biệt động của ông.

Ấn phẩm bổ trợ: Biệt động Sài Gòn - Chuyện bây giờ mới kể – Mã Thiện Đồng, NXB Tổng hợp TP.HCM.

Tư liệu lịch sử: Lịch sử Cụm tình báo H.63 – Một trong những cụm tình báo thành công nhất trong chiến tranh chống Mỹ.

Trong giới tình báo và biệt động Sài Gòn ngày ấy, cái tên Tư Cang là một nỗi khiếp đảm ngầm đối với bộ máy an ninh đô thành. Với vẻ ngoài của một trí thức hào hoa, phong lưu, ông thường xuyên lái chiếc xe Jeep mui trần, mặc đồ sang trọng, tự tin đi lại giữa các chốt kiểm soát của địch như một quý ông thượng lưu. Nhưng ít ai biết rằng, dưới cái mác hào nhoáng ấy là bộ óc của một cụm trưởng tình báo chiến lược và một tay súng đặc công cực kỳ thiện xạ.

Câu chuyện đáng nhớ nhất về ông có lẽ là những đêm ông trực tiếp dẫn quân đi điều tra chiến trường. Ông không chỉ ngồi chỉ đạo từ xa qua các bản báo cáo. Có những lần, để chuẩn bị cho trận đánh lớn, ông tự mình đóng vai một người đi chơi đêm, lọt qua các vòng kiểm soát gắt gao để tiếp cận sát hàng rào Dinh Độc Lập, đếm từng bước chân của lính gác, ghi nhớ từng vị trí đặt ổ súng máy. Sự bình tĩnh của ông đến mức kỳ lạ; ông quan niệm rằng "càng nguy hiểm thì càng phải bình thản", bởi sự run sợ chính là sơ hở lớn nhất của người chiến sĩ hoạt động bí mật.

Đỉnh điểm là trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, trên cương vị Chỉ huy trưởng cụm tình báo H.63 kiêm Chính ủy biệt động F100, ông đã trực tiếp chỉ huy các chiến sĩ biệt động tấn công vào những mục tiêu đầu não nhất của chính quyền Sài Gòn. Trong làn mưa đạn xối xả giữa lòng đô thị, giữa những tiếng nổ vang trời của thuốc nổ cực mạnh, người ta vẫn thấy một vị chỉ huy Tư Cang quyết đoán, mưu trí, điều phối từng mũi tấn công như những nhát dao sắc lẹm đâm vào tim cốt kẻ thù.

Nhưng bên cạnh một Tư Cang thép trên chiến trường, người ta còn tìm thấy một tâm hồn đầy trắc ẩn và lãng mạn trong những trang hồi ký của ông. Đó là nỗi đau đáu về người vợ hiền nơi quê nhà thắt lòng chờ đợi suốt hàng chục năm trời không một cánh thư, hay tình đồng đội keo sơn giữa những người chiến sĩ "đi không dấu, nấu không khói" của biệt động Sài Gòn. Ông sống giữa lòng địch, cái chết cận kề trong gang tấc mỗi ngày, nhưng niềm tin vào ngày thống nhất chưa bao giờ tắt trong đôi mắt rực sáng của người con đất Bà Rịa.

Sau này, khi đất nước thanh bình, ông trở về với đời thường, vẫn phong thái giản dị, hào sảng của một ông già Nam Bộ. Câu chuyện của Đại tá Tư Cang không chỉ là một trang sử về những chiến công hiển hách, mà còn là minh chứng cho trí tuệ và bản lĩnh của người Việt Nam: có thể rất mềm mỏng, lịch thiệp trong giao tiếp nhưng lại vô cùng đanh thép, quyết liệt khi đối diện với kẻ thù xâm lược.

Đấy, một nhân vật "bằng xương bằng thịt" như thế mới thấy cái tầm của cha ông mình, ông nhỉ? Không chỉ là gan dạ đâu, mà còn phải cực kỳ thông minh và bản lĩnh nữa.