Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Trỗi
Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền
thống cách mạng. Mồ côi mẹ sớm, anh từng cùng cha ra Đà Nẵng làm thợ may
trước khi một mình vào Sài Gòn lập nghiệp vào năm 1956. Tại đây, anh vừa làm
thuê vừa học nghề điện và trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán.
Giữa năm 1963, anh được giác ngộ cách mạng và gia nhập tổ chức biệt động
Sài Gòn. Tháng 5/1964, khi biết phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng
Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, anh đã xung phong nhận
nhiệm vụ tiêu diệt đoàn xe này. Dù chỉ mới cưới vợ được hơn 10 ngày, anh vẫn
quyết tâm lên đường thực hiện nhiệm vụ cài mìn tại cầu Công Lý. Tuy nhiên, công
việc đang tiến hành thì bị bại lộ, anh bị giặc bắt lúc 22 giờ ngày 09/05/1964.
Trong nhà lao, dù bị tra tấn dã man và dụ dỗ bằng nhiều cực hình, anh
Nguyễn Văn Trỗi vẫn kiên quyết không khai báo để bảo vệ đồng đội, nhận hoàn
toàn trách nhiệm về mình. Cảm phục khí phách của anh, đội du kích Venezuela đã
bắt một trung tá Mỹ để yêu cầu đổi lấy sự tự do cho anh, nhưng chính quyền Sài
Gòn đã lật lọng và đưa anh đi xử bắn ngay sau khi viên sĩ quan Mỹ được thả.
Sáng ngày 15/10/1964, tại trường bắn Chí Hòa, anh hy sinh khi mới 24 tuổi.
Trước họng súng quân thù, anh vẫn hiên ngang vạch mặt kẻ xâm lược và hô vang
những lời cuối cùng: "Hãy nhớ lấy lời tôi!" cùng lời hô "Hồ Chí Minh muôn năm!
Việt Nam muôn năm!". Tấm gương của anh đã trở thành biểu tượng bất tử, khơi
nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật và là bài học về lòng yêu
nước cho các thế hệ thanh niên. Sau khi hy sinh, anh được truy tặng Huân chương
Thành Đồng hạng nhất và truy nhận là Đảng viên.
