Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân (1934–1964)

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn" – lời hô bất tử trên mâm pháo.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân (1934–1964), quê tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, là biểu tượng rực lửa của tinh thần quyết chiến quyết thắng trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Lớn lên trong cảnh nghèo khó, từ một cậu bé đi ở trừ nợ, ông đã sớm tìm thấy lý tưởng cách mạng và trở thành người Chính trị viên đại đội pháo cao xạ mẫu mực, luôn sát cánh cùng đồng đội trên những trận địa canh giữ bầu trời Tổ quốc.

Chiến công và sự hy sinh oanh liệt của ông gắn liền với trận chiến ác liệt tại vùng trời miền Tây Quảng Bình vào ngày 18 tháng 11 năm 1964. Trong lúc đại đội của ông đang trực chiến bảo vệ cửa ngõ giao thông trọng yếu, quân đội Mỹ đã huy động nhiều biên đội máy bay hiện đại đến đánh phá dữ dội. Giữa làn mưa bom bão đạn thảm khốc, dù bị trúng đạn nát một phần đùi phải, Nguyễn Viết Xuân vẫn nén cơn đau tột cùng, không rời vị trí chỉ huy. Khi thấy đồng đội có chút nao núng trước sức mạnh hỏa lực kinh khủng của đối phương, ông đã đứng thẳng trên mâm pháo, giữa trận địa rực lửa, dồn hết sức lực và ý chí vào tiếng hô vang dội: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".

Lời hô ấy như một luồng điện chạy dọc tâm trí các chiến sĩ, biến thành mệnh lệnh không lời thúc giục toàn đơn vị giữ vững mâm pháo, hiệp đồng tác chiến bắn rơi máy bay Mỹ ngay tại chỗ. Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh khi lời hô bất tử của mình vẫn còn vang vọng trên những đỉnh núi Quảng Bình, để lại một di sản tinh thần vô giá về bản lĩnh của người chiến sĩ cộng sản. Câu nói của ông đã trở thành khẩu hiệu hành động, thành lẽ sống của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam thời bấy giờ, biến mỗi trận địa pháo thành một pháo đài thép không thể lay chuyển, minh chứng cho sức mạnh của ý chí con người có thể chế ngự và chiến thắng mọi loại vũ khí tối tân nhất của kẻ thù.