Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân

Nguyễn Viết Xuân sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại tỉnh Vĩnh Phúc. Từ thuở nhỏ, anh đã phải trải qua cuộc sống vất vả, đi ở đợ bế em và làm lụng cho gia đình địa chủ suốt 10 năm liền để kiếm sống. Đến tháng 11 năm 1952, khi vừa tròn tuổi mười chín, anh quyết tâm vượt vùng tạm chiếm ra vùng giải phóng và chính thức gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trong Chiến tranh Đông Dương, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân được bổ sung vào lực lượng pháo cao xạ và đã tham gia chiến đấu bảo vệ vùng trời tại các khu vực ác liệt như Lũng Lô, góp phần bắn rơi nhiều máy bay của thực dân Pháp. Ngày 5 tháng 1 năm 1955, anh vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau đó, anh tiếp tục cống hiến và được rèn luyện qua nhiều vị trí từ Tiểu đội trưởng trinh sát, Trung đội trưởng, cho đến khi trở thành Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ.

Trận chiến lịch sử làm nên tên tuổi của người chính trị viên kiên cường diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 1964. Khi đó, đế quốc Mỹ huy động nhiều tốp máy bay đánh phá ác liệt vùng Chalo thuộc miền Tây tỉnh Quảng Bình. Anh dũng đứng ngay trên trận địa bất chấp làn bom đạn hòng giữ vững tinh thần chiến đấu cho các chiến sĩ, Nguyễn Viết Xuân đã bị trúng đạn dập nát một bên chân. Để không làm vướng chân đồng đội và ảnh hưởng đến tiến trình chiến đấu, anh kiên quyết yêu cầu y tá dùng dao cắt bỏ chiếc chân bị thương ngay tại chỗ mà không một lời kêu ca. Sau đó, anh tiếp tục nén đau đớn, đĩnh đạc đứng bên mâm pháo hô vang khẩu lệnh bất hủ: "Nhằm thẳng quân thù! Bắn!"

Tiếng hô dõng dạc của anh đã trở thành lời hiệu triệu tiếp thêm sức mạnh cho toàn bộ trận địa bắn cháy máy bay địch, trở thành biểu tượng anh hùng sống mãi trong lòng các thế hệ chiến sĩ. Do vết thương quá nặng, anh đã hy sinh ngay sau trận chiến khi mới 31 tuổi. Khẩu lệnh tấn công của anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân đã đi vào lịch sử như một huyền thoại bất diệt của thời hoa lửa.