ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN PHẠM KIỀU ĐA VÀ KÝ ỨC KHÔNG BAO GIỜ QUÊN
Sinh ra trong một gia đình nghèo ở huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng, từ nhỏ, ông Phạm Kiều Đa – nguyên Quận đội phó quận Nhất Đà Nẵng, nguyên Chỉ huy trưởng Biệt động tự vệ cánh Đông – đã chứng kiến nhiều tội ác do Mỹ và quân ngụy gây ra trên khắp quê hương, từ đó nảy sinh lòng căm thù sâu sắc. Đầu năm 1964, lợi dụng mâu thuẫn trong nội bộ quân ngụy, ông cùng lực lượng nòng cốt gồm thanh niên, sinh viên và nhân dân Đà Nẵng đứng lên đấu tranh, tổ chức biểu tình yêu cầu bãi khóa, đình công, đấu tranh dân sinh – dân chủ, đồng thời nắm giữ chính quyền suốt 9 ngày đêm.
Nhớ lại chiến dịch giải phóng Đà Nẵng cách đây 50 năm, ông Đa xúc động chia sẻ: “Sau chiến thắng Tây Nguyên, cuối tháng 3/1975, tôi được Bộ Tư lệnh tiền phương giao nhiệm vụ chỉ huy lực lượng biệt động thành thực hiện nhiệm vụ trinh sát, đánh chiếm Quân đoàn bộ Quân đoàn 1, Tòa thị chính, Quân vụ thị trấn – Biệt khu Quảng Đà và Đài Phát thanh của địch. Đây đều là những mục tiêu chiến lược nằm giữa trung tâm thành phố, được quân địch xây dựng kiên cố và canh gác nghiêm ngặt ngày đêm”.
Ngày 24/3/1975, tỉnh Quảng Nam hoàn toàn được giải phóng; chỉ hai ngày sau, tỉnh Thừa Thiên – Huế cũng được giải phóng, khiến quân địch tại Đà Nẵng rơi vào tình trạng hoang mang. Ngày 26/3, chiến dịch giải phóng Đà Nẵng chính thức bắt đầu với khẩu hiệu “5 nhất”: nhanh chóng nhất, kịp thời nhất, táo bạo nhất, chắc chắn nhất và chắc thắng nhất. Ông Phạm Kiều Đa cùng ông Huỳnh Ngọc Châu trực tiếp giao nhiệm vụ cho Đội biệt động Hòa Cường do đồng chí Trần Tiến chỉ huy, lên phương án tác chiến nhằm tiêu diệt ác ôn, chốt giữ ngã tư Quân đoàn 1, ngăn đường tháo chạy của địch và dẫn đường cho quân chủ lực tiến vào.
Trong quá trình tấn công Quân đoàn bộ Quân đoàn 1, 20 chiến sĩ biệt động thành thuộc Mũi 1 cải trang thành dân chài, sử dụng ghe máy tiếp cận từ hai hướng, bất ngờ nổ súng vào quân địch tại cầu Trịnh Minh Thế (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi), khiến chúng hoảng loạn, vứt bỏ vũ khí và tháo chạy. Các lực lượng biệt động phối hợp với Sư đoàn 2, Quân khu 5, nhanh chóng chiếm lĩnh trụ sở Quân đoàn 1
