Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Mai – Người nữ du kích ba lần bị địch cưa chân

Phạm Thị Mai, bí danh Tám Tiệm, là một nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tiêu biểu của quê hương Bình Thuận trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Bà sinh năm 1947 tại xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, từ khi còn rất trẻ, Phạm Thị Mai đã sớm tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1961, khi mới 14 tuổi, bà trở thành chiến sĩ du kích mật, đảm nhiệm những công việc như liên lạc, vận chuyển vũ khí vào ấp chiến lược, tiếp tế thuốc men và lương thực cho lực lượng cách mạng.

Tuổi đời còn trẻ nhưng Phạm Thị Mai đã nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Năm 17 tuổi, bà được giao làm Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hàm Liêm, đồng thời tham gia đội du kích mật Sông Nhị hoạt động tại các địa bàn Hàm Chính, Hàm Hiệp và Hàm Liêm. Bà tham gia nhiều trận đánh, góp phần bắt sống và tiêu diệt lực lượng đối phương. Tháng 2/1965, Phạm Thị Mai được kết nạp vào Đảng. Đầu năm 1967, khi mới 20 tuổi, bà được giao làm Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Hàm Liêm.

Tháng 12/1967, Phạm Thị Mai được phân công làm Chính trị viên Xã đội Hàm Liêm, trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích mật. Đây là thời điểm chiến trường Bình Thuận diễn ra hết sức ác liệt. Bà cùng đồng đội tổ chức nhiều trận đánh, bám địa bàn và xây dựng cơ sở cách mạng trong vùng địch kiểm soát. Sự gan dạ, mưu trí của người nữ cán bộ trẻ đã góp phần làm cho lực lượng địch tại khu vực Hàm Liêm, Hàm Chính luôn phải cảnh giác và đối phó với các hoạt động của du kích.

Ngày 8/3/1968 là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời chiến đấu của Phạm Thị Mai. Khi địch mở cuộc càn quét vào khu vực Hàm Chính – Hàm Liêm, một nhóm cán bộ, du kích gồm 5 người được giao nhiệm vụ bám trụ tại ấp chiến lược Tân An. Khi căn hầm bí mật bị phát hiện, địch dùng súng và lựu đạn tấn công dữ dội. Bốn đồng đội của Phạm Thị Mai đã hy sinh. Bản thân bà bị thương nặng nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Khi chỉ còn hai quả lựu đạn, bà nhoài người tung lên miệng hầm, gây thiệt hại cho lực lượng địch trước khi bị bắt.

Sau khi bị bắt, Phạm Thị Mai phải chịu những hình thức tra tấn vô cùng tàn bạo. Địch tìm mọi cách buộc bà khai báo về tổ chức và cơ sở cách mạng nhưng không đạt được mục đích. Chúng cưa chân bà lần thứ nhất ngang đùi rồi đưa vào bệnh viện. Khi phát hiện bà vẫn còn sống, chúng tiếp tục cưa chân thêm hai lần nữa. Tổng cộng, bà phải chịu ba lần bị cưa chân, trong đó một chân bị cưa gần sát bẹn, chân còn lại mất phần lớn đùi. Sau những lần tra tấn, địch đưa bà vào trại giam Lao Xá ở Phan Thiết.

Điều khiến câu chuyện về Phạm Thị Mai trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở sự đau đớn mà bà phải chịu đựng mà còn ở ý chí kiên cường trước kẻ thù. Dù bị tra tấn và dụ dỗ bằng những lời hứa về nhà cửa, phương tiện và cuộc sống sung sướng, bà vẫn nhất quyết không phản bội cách mạng, không tiết lộ bí mật của đồng đội. Trong nhà tù, dù mất cả hai chân, bà vẫn tiếp tục đấu tranh cùng các tù nhân chính trị, phản đối sự ngược đãi và đòi quyền tự do.

Tháng 9/1969, khi nghe tin Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, Phạm Thị Mai cùng nữ tù Nguyễn Thị Điệp đã vận động các nữ tù chính trị đeo băng tang tưởng niệm Người. Hành động ấy thể hiện tình cảm sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và niềm tin của những người tù cách mạng vào sự nghiệp đấu tranh của dân tộc. Trong hoàn cảnh bị giam cầm, những người phụ nữ ấy vẫn giữ tinh thần đoàn kết và tiếp tục đấu tranh chống lại chế độ nhà tù khắc nghiệt.

Cuối năm 1970, trước phong trào đấu tranh của tù chính trị, địch chuyển nhiều tù nhân đến các nhà tù khác. Riêng Phạm Thị Mai được trả tự do vì chúng cho rằng một người đã mất cả hai chân sẽ không còn khả năng hoạt động cách mạng. Nhưng chúng đã đánh giá sai ý chí của người nữ chiến sĩ. Sau khi trở về, bà vẫn tiếp tục góp sức cho phong trào cách mạng ở địa phương theo khả năng của mình.

Với những thành tích đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, năm 2000, Phạm Thị Mai được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, ý chí bất khuất và sự trung thành với cách mạng của người phụ nữ Bình Thuận.

Cuộc đời của Anh hùng Phạm Thị Mai là một câu chuyện đầy đau thương nhưng cũng vô cùng đáng tự hào. Từ cô gái 14 tuổi làm nhiệm vụ liên lạc, vận chuyển vũ khí, bà trưởng thành thành một nữ cán bộ, chiến sĩ du kích trực tiếp chỉ huy và tham gia chiến đấu. Dù bị bắt, bị tra tấn và ba lần bị địch cưa chân, bà vẫn không khuất phục. Tấm gương của Phạm Thị Mai góp phần làm nổi bật hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến: kiên cường, gan dạ, giàu lòng yêu nước và sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.