Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Văn Hai (1931–1966)
Phạm Văn Hai là chiến sĩ biệt động Sài Gòn, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Ông có nhiều chiến công trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nổi bật với vai trò chỉ huy Đội biệt động 65 tại Sài Gòn – Gia Định. Ông hy sinh năm 1966 tại chiến trường Củ Chi.
Thân thế
Phạm Văn Hai sinh năm 1931 tại làng Tân Hòa, tổng Dương Hòa Thượng, quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định (nay thuộc huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh). Xuất thân trong một gia đình nghèo có truyền thống đấu tranh, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng.
Năm 12 tuổi, ông phải nghỉ học đi làm thuê. Trong thời gian này, ông được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giác ngộ và bắt đầu tham gia hoạt động chống thực dân Pháp khi mới 14 tuổi với nhiệm vụ liên lạc viên.
Hoạt động trong kháng chiến chống Pháp
Năm 1947, Phạm Văn Hai tham gia lực lượng Công tác Thành, tiền thân của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Ông đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như trinh sát, liên lạc, bảo vệ cán bộ, vận chuyển tài liệu và vũ khí trong vùng địch kiểm soát.
Tháng 11 năm 1949, ông tham gia Tiểu đoàn Quyết tử 950 thuộc Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn. Ngày 8 tháng 6 năm 1950, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam khi mới 19 tuổi.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông tham gia hơn 39 trận đánh lớn nhỏ. Chiến công nổi bật nhất là trận tập kích kho bom Phú Thọ Hòa vào rạng sáng ngày 1 tháng 6 năm 1954. Trận đánh đã phá hủy hàng nghìn tấn bom đạn, hàng triệu lít xăng và gây thiệt hại lớn cho quân Pháp. Sau chiến thắng này, ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Hoạt động trong kháng chiến chống Mỹ
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Phạm Văn Hai ở lại miền Nam hoạt động bí mật với bí danh Lam Sơn, xây dựng cơ sở cách mạng tại khu vực Sài Gòn – Gia Định.
Năm 1962, ông được giao làm Đội trưởng Đội biệt động 65 thuộc Đặc khu Sài Gòn – Gia Định. Dưới sự chỉ huy của ông, đơn vị đã thực hiện nhiều trận đánh táo bạo vào các mục tiêu quân sự của Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Một số chiến công tiêu biểu:
Phục kích, đánh phá nhiều đồn bốt và căn cứ quân sự.
Đặt bom rạp Kinh Đô (1963).
Phá hủy kho súng, phương tiện quân sự tại Gò Vấp.
Tham gia trận đánh chìm tàu vận tải quân sự Mỹ CARD trọng tải 16.500 tấn tại bến Bạch Đằng ngày 2 tháng 5 năm 1964.
Ngày 5 tháng 5 năm 1965, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng và được trao Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì.
Hy sinh và vinh danh
Ngày 16 tháng 2 năm 1966, Phạm Văn Hai hy sinh tại chiến trường Củ Chi khi mới 34 tuổi.
Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng và trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:
Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Huân chương Quân công hạng Nhì.
Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Tên Phạm Văn Hai được đặt cho nhiều công trình, trường học và đường phố tại Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương nhằm ghi nhớ những đóng góp của ông trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng.
