Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Văn Lạc

Phạm Văn Lạc^[1], tên thường gọi Tư Lạc, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng chí sinh năm 1915, quê quán tại Hùng Cường, Kim Động, tỉnh Hải Hưng. Cấp bậc, chức vụ khi từ trần vào năm 1989 là Đại tá, Phó chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai.

Đồng chí Phạm Văn Lạc đã góp nhiều công lao cho phong trào cách mạng ở Bà Rịa - Long Khánh. Trong 2 cuộc kháng chiến, đồng chí luôn bám sát cơ sở. Có những thời điểm phong trào và cơ sở cách mạng ở Xuân Lộc - Long Khánh bị đánh phá, khủng bố ác liệt, song với bản lĩnh kiên trì, đồng chí đã trực tiếp xuống các sở cao su, các vùng nông thôn, bản làng người dân tộc từ Túc Trưng, Định Quán, Bình Lộc cho đến Gia Ray, Gia Huynh, Trảng Táo, Mây Tàu để móc nối xây dựng lại cơ sở, vận động thanh niên đi bộ đội, du kích. Nhờ thế, phong trào cách mạng từng bước đi lên. Đồng chí có độ dày thành tích trong kháng chiến, từ một chiến sĩ anh nuôi của Chi đội 10, trong kháng chiến chống Pháp là Đại đội trưởng Đại đội La Nha (sau trận đánh La Ngà 1/3/1948). Trong kháng chiến chống Mỹ, đồng chí tham gia đoàn mở đường Trường Sơn (559), về làm Bí thư Ban cán sự Long Khánh, Tỉnh đội trưởng Long Khánh, Tỉnh đội phó tỉnh Bà Rịa - Long Khánh, Phó tư lệnh phân khu Bà Rịa, Tỉnh đội trưởng tỉnh Bà Rịa - Long Khánh.

Đồng chí Tư Lạc đã vận dụng hết sức tài tình về chiến thuật, cách đánh, nhất là hóa trang đánh địch, đây là cách đánh sở trường của đồng chí Tư Lạc. Thực tiễn các trận đánh do đồng chí Tư Lạc chỉ huy, như: ấp Bảo Vinh B; Hội đồng tề Xuân Lộc; ấp chiến lược Hưng Nghĩa... khi sử dụng cách hóa trang đánh địch đã mang lại hiệu suất chiến đấu rất cao, giải quyết chiến trường nhanh gọn, cầm chắc phần thắng trong tay, tỷ lệ hy sinh, thương vong của ta rất ít. Trong đánh đế quốc Mỹ, đồng chí luôn vận dụng tốt 3 mũi giáp công: chính trị, quân sự, binh vận nên đạt hiệu quả cao.

Trong quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí đã chiến đấu và chỉ huy chiến đấu trên 450 trận lớn nhỏ, kết quả diệt và bị thương 4.200 tên, thu 2.995 súng các loại và phương tiện quân sự khác; phá banh, làm rả 52 đồn, 11 ấp chiến lược của địch, kêu gọi 1.520 binh lính đào bỏ ngủ, xây dựng 66 cơ sở binh địch vận, giải phóng một vùng rộng lớn với 42 ngàn dân, phát triển được trên 200 đảng viên và 1.200 cơ sở cách mạng. Đồng chí đã quan tâm chú trọng xây dựng lực lượng vũ trang từ một lực lượng nhỏ bé ban đầu, sau này trở thành một lực lượng hùng mạnh (cả bộ đội địa phương và du kích) đủ sức để đánh thắng kẻ thù. Đồng chí còn vận động đóng góp cho cách mạng trên 55 triệu đồng, 425 tấn gạo góp phần bảo đảm công tác hậu cần kháng chiến.

Đồng chí Tư Lạc còn có công lớn trong việc mở đường đưa đoàn đi B bắt liên lạc với Chiến khu Đ. Vượt qua nhiều khó khăn gian khổ, song đồng chí đã đưa đoàn đến vị trí an toàn, những thành viên của đoàn sau này trở thành những hạt nhân phong trào cách mạng ở chiến trường miền Nam.

Đồng chí Phạm Văn Lạc đã được tặng Huân chương Độc lập hạng Ba; Huân chương Quân công hạng Nhì; Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Chiến thắng hạng Nhì; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Quyết thắng hạng Nhì; Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc; Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba.

Tháng 9/2014, đồng chí Phạm Văn Lạc được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân