Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Xuân Ẩn
Phạm Xuân Ẩn sinh năm 1927 tại Biên Hòa (nay thuộc thành phố Đồng Nai), quê gốc ở Hải Dương (nay thuộc thành phố Hải Phòng). Ông sinh ra trong một gia đình trí thức, có cha là kỹ sư công chánh làm việc dưới chính quyền thuộc địa. Thời niên thiếu, ông sống ở Sài Gòn rồi học tại Trường Trung học Cần Thơ. Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, ông bỏ học để tham gia Thanh niên Tiền phong và sau đó được Việt Minh đào tạo về công tác tuyên truyền, đánh dấu bước đầu tham gia hoạt động cách mạng.
Từ năm 1947, Phạm Xuân Ẩn trở về Sài Gòn, vừa tham gia hoạt động cách mạng vừa làm việc tại các cơ quan dân sự để xây dựng vỏ bọc. Ông được giao nhiệm vụ tình báo chiến lược, chính thức vào Đảng năm 1953 và dần thâm nhập sâu vào bộ máy quân sự, chính quyền Việt Nam Cộng hòa cũng như các cơ quan của Mỹ.
Năm 1957–1959, ông sang Mỹ học ngành báo chí. Sau khi về nước, ông làm phóng viên cho các hãng thông tấn quốc tế như Reuters và Time, nhờ đó tiếp cận nhiều tướng lĩnh, quan chức và nhân viên CIA. Với vỏ bọc nhà báo, ông bí mật chuyển về căn cứ 498 báo cáo tình báo chiến lược, bao gồm nhiều kế hoạch quân sự quan trọng của Mỹ và chính quyền Sài Gòn, góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân và dân Việt Nam trong kháng chiến.
Ngày 30/4/1975, ông có mặt tại Dinh Độc Lập với tư cách phóng viên và vẫn giữ kín thân phận điệp viên. Sau giải phóng, dù từng có kế hoạch tiếp tục hoạt động ở Mỹ, ông được giữ lại Việt Nam vì được xem là một cán bộ tình báo đặc biệt quý giá. Gia đình ông sau đó cũng được đoàn tụ tại Việt Nam.
