Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phan Đình Giót (1922–1954), quê tại làng Tám Thắng, nay là xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh

Phan Đình Giót: Lấy thân mình lấp lỗ châu mai tại trận Him Lam.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phan Đình Giót (1922–1954), quê tại làng Tám Thắng, nay là xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, là một trong những tấm gương hy sinh lẫm liệt nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam. Sinh ra trong một gia đình nghèo khổ, lớn lên giữa cảnh nước mất nhà tan, ông sớm giác ngộ cách mạng và gia nhập quân đội với khát vọng giải phóng dân tộc. Cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần quả cảm vô song, mà đỉnh cao là hành động anh hùng diễn ra trong trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ tại cứ điểm Him Lam.

Vào chiều tối ngày 13 tháng 3 năm 1954, khi quân ta nổ súng tấn công vào trung tâm đề kháng Him Lam, trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt dưới hỏa lực dày đặc của thực dân Pháp. Phan Đình Giót lúc bấy giờ là Tiểu đội phó bộ binh thuộc Đại đoàn 312, đã cùng đồng đội dũng cảm vượt qua các lớp rào gai để đánh bộc phá. Dù bị thương nhiều chỗ trên cơ thể, ông vẫn kiên cường chịu đựng, tiếp tục bò lên phía trước để tiêu diệt các hỏa điểm địch. Khi đơn vị tiến sát lô cốt số 3, hỏa lực từ lỗ châu mai của địch bắn ra dữ dội khiến nhiều chiến sĩ ta thương vong, làm nghẽn đà tiến công của toàn đại đội. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, với ý chí "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", Phan Đình Giót đã dùng hết sức lực còn lại lao mình vào bịt kín lỗ châu mai.

Hành động lấy thân mình lấp lỗ châu mai của ông đã dập tắt hoàn toàn hỏa lực của quân thù, tạo ra một giây phút im lặng nghẹt thở nhưng quý giá, mở đường cho đồng đội xông lên tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam. Phan Đình Giót đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời vừa tròn 32, ngay trước ngưỡng cửa của chiến thắng lừng lẫy. Sự hy sinh của ông không chỉ là một hành động quân sự quả cảm mà còn là một biểu tượng tâm linh, tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn quân ta quyết tâm đánh thắng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Tên tuổi của người con đất Hà Tĩnh đã hóa thân vào dòng chảy lịch sử, trở thành hình tượng bất tử về lòng tận trung với nước, một người anh hùng đã dùng máu thịt của mình để lát đường cho ngày độc lập.