ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN PHÙNG CHÍ KIÊN
Phùng Chí Kiên (1901–1941) là lãnh đạo tiền bối của Đảng Cộng sản Đông Dương, quê Diễn Châu, Nghệ An. Ông tham gia cách mạng từ rất sớm, từng học tại Trường Quân sự Hoàng Phố, hoạt động ở Trung Quốc và Liên Xô, giữ vai trò quan trọng trong việc khôi phục tổ chức Đảng. Năm 1941, ông phụ trách quân sự tại căn cứ Bắc Sơn – Võ Nhai và anh dũng hy sinh ngày 21/8/1941.
Sinh ra và lớn lên tại Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, vùng đất "địa linh nhân kiệt", giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, người thanh niên Phùng Chí Kiên đã sớm giác ngộ và nguyện đi theo con đường cách mạng để cứu nước, cứu dân. Năm 1926, đồng chí Phùng Chí Kiên bí mật cùng một số thanh niên yêu nước Việt Nam sang Quảng Châu (Trung Quốc) hoạt động, tham gia Hội Việt Nam cách mạng thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc thành lập. Sau đó đồng chí được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giới thiệu vào học tại Trường Quân sự Hoàng Phố. Khi Trường Quân sự Hoàng Phố bị đóng cửa bởi sự phản bội của Tưởng Giới Thạch, đồng chí Phùng Chí Kiên đã gia nhập Hồng quân công nông do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, tham gia khởi nghĩa Quảng Châu (12.12.1927) và hoạt động tại khu Xôviết Hải - Lục Phong.
Năm 1930, đồng chí Phùng Chí Kiên gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.
Đầu năm 1931, trên đường sang Liên Xô học tập, đồng chí Phùng Chí Kiên bị bắt và bị giam cầm gần một năm ở Mãn Châu (Trung Quốc). Ra tù, đồng chí tiếp tục hành trình sang Liên Xô, học tại Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản ở Mátxcơva. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Phương Đông, năm 1934, theo sự phân công của Quốc tế Cộng sản, đồng chí Phùng Chí Kiên trở về Hương Cảng (Hồng Kông, Trung Quốc) tham gia Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng Cộng sản Đông Dương. Trên cương vị đó, đồng chí Phùng Chí Kiên, đã cùng Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng xúc tiến công tác chuẩn bị văn kiện, triệu tập Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng, khôi phục hoạt động của Đảng và phong trào cách mạng Việt Nam. Tại Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng (3.1935), đồng chí Phùng Chí Kiên được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được cử vào Ban Thường vụ. Với tư cách là Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tham gia Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng, đồng chí Phùng Chí Kiên đã có những đóng góp quan trọng cho quá trình khôi phục tổ chức Đảng và phong trào cách mạng Việt Nam trong những năm khó khăn nhất.
Tháng 8 năm 1936, đồng chí Phùng Chí Kiên được phân công về Sài Gòn cùng đồng chí Hà Huy Tập trực tiếp phụ trách phong trào cách mạng trong nước. Sau đó, đồng chí Phùng Chí Kiên được Trung ương Đảng phân công trở lại Hương Cảng lãnh đạo Ban Chỉ huy ở ngoài.
Tháng 10 năm 1938, thực dân Anh ra lệnh bắt giữ và trục xuất đồng chí Phùng Chí Kiên khỏi Hương Cảng. Phùng Chí Kiên đến Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), tiếp tục hoạt động, dưới sự chỉ đạo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Trước những diễn biến mới của tình hình quốc tế và trong nước, đầu năm 1941, Nguyễn Ái Quốc quyết định cùng một số cán bộ, trong đó có Phùng Chí Kiên, trở về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
Tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5.1941), đồng chí Phùng Chí Kiên được giao nhiệm vụ phụ trách quân sự của Đảng. Tổng Chỉ huy khu căn cứ Bắc Sơn - Võ Nhai, Chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân 1. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí Phùng Chí Kiên, Cứu quốc quân đã cùng nhân dân địa phương cản phá nhiều cuộc càn quét của địch, bảo vệ cho các đồng chí trong Ban Chấp hành Trung ương Đảng rút khỏi vòng vây của kẻ thù. Trên đường rút quân để bảo toàn lực lượng chiến đấu lâu dài, đồng chí Phùng Chí Kiên đã chiến đấu kiên cường và hy sinh anh dũng ngày 21 tháng 8 năm 1941.
Bốn mươi tuổi đời, nhiều năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí Phùng Chí Kiên đã hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và của nhân dân ta. Đồng chí Phùng Chí Kiên là tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng, suối đời phấn đấu hy sinh cho cách mạng, cho độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân. Tên tuổi và sự nghiệp của đồng chí Phùng Chí Kiên luôn sống mãi trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, của nhân dân ta.
Ông được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 2001).
Ngoài ra, tên của đồng chí còn được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và đơn vị vũ trang để ghi nhớ công lao đối với sự nghiệp cách mạng.


