ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN SÙNG DÚNG LÙ (1923–1999)

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN SÙNG DÚNG LÙ (1923–1999)

Người Xã đội trưởng một mình vào hang bắt tướng phỉ, giữ bình yên cho bản làng vùng cao

Trong những năm tháng gian khó của cách mạng ở vùng cao biên giới phía Bắc, có những con người đã âm thầm chiến đấu, bảo vệ từng bản làng, từng người dân và góp phần giữ vững chính quyền cách mạng. Một trong những người con tiêu biểu của đồng bào Mông ở Cao nguyên đá Đồng Văn là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Sùng Dúng Lù (1923–1999), quê Vần Chải, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.

TỪ NGƯỜI DÂN QUÂN VÙNG CAO

Năm 1947, Sùng Dúng Lù tham gia lực lượng dân quân tại địa phương. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, vùng Đồng Văn phải đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó có hoạt động của các toán thổ phỉ gây mất an ninh, giết hại, cướp bóc và đe dọa cuộc sống của nhân dân. Sùng Dúng Lù cùng lực lượng dân quân tham gia tiễu phỉ, trừ gian, bảo vệ bản làng, góp phần giữ gìn an ninh và củng cố chính quyền cách mạng ở vùng cao biên giới. Đến năm 1959, ông đảm nhiệm cương vị Xã đội trưởng xã Vần Chải. Trên cương vị người chỉ huy lực lượng dân quân, ông đặc biệt chú trọng xây dựng lực lượng tại chỗ. Từ 18 dân quân, lực lượng do ông cùng cán bộ địa phương xây dựng đã phát triển lên 47 người, được tổ chức, huấn luyện và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ địa bàn.

Ông còn động viên dân quân kết hợp sản xuất với học tập chính trị, huấn luyện quân sự, vừa xây dựng lực lượng vừa chăm lo cuộc sống của nhân dân.

THÁNG 11 NĂM 1959 – BẢN LÀNG ĐỐI MẶT VỚI NẠN THỔ PHỈ

Tháng 11 năm 1959, một toán 38 tên phỉ kéo đến xã Vần Chải. Chúng giết người, cướp của, tuyên truyền xuyên tạc chính sách của Đảng và Chính phủ, khiến nhiều gia đình hoảng sợ phải bỏ chạy vào rừng; chính quyền xã cũng bị chúng khống chế. Trước tình hình nguy hiểm, Sùng Dúng Lù cùng một số dân quân kiên quyết ở lại bám dân, theo dõi hoạt động của toán phỉ. Ông bí mật lên huyện báo cáo tình hình, đồng thời dẫn đường đưa bộ đội về phối hợp với dân quân địa phương đánh phỉ.

Sau khi lực lượng phỉ bị đánh tan, Sùng Dúng Lù lại tiếp tục vào rừng vận động nhân dân trở về bản, ổn định cuộc sống và tiếp tục lao động sản xuất.

MỘT MÌNH VÀO HANG ĐÁ – CUỘC ĐẤU TRÍ VỚI TƯỚNG PHỈ VÀNG VẠN LY

Trong toán phỉ có tên Vàng Vạn Ly, một tên cầm đầu ngoan cố và có nhiều tội ác với nhân dân. Sau khi toán phỉ bị đánh tan, Vàng Vạn Ly chạy trốn và tiếp tục lén lút hoạt động chống phá cách mạng. Sùng Dúng Lù được giao nhiệm vụ tìm cách bắt Vàng Vạn Ly. Thay vì chỉ dựa vào vũ lực, ông suy nghĩ đến một cách làm táo bạo hơn: cảm hóa và vận động đối phương đầu hàng. Ông cùng vợ tìm đến gia đình Vàng Vạn Ly, tâm sự và giải thích cho Sùng Thị Chúa – vợ Vàng Vạn Ly hiểu những sai lầm của chồng, đồng thời vận động bà cùng giúp sức thuyết phục Vàng Vạn Ly trở về với cách mạng. Sau một thời gian kiên trì vận động, Sùng Dúng Lù quyết định theo Sùng Thị Chúa vào hang đá – nơi Vàng Vạn Ly cùng đồng bọn ẩn náu. Đó là một hành động vô cùng nguy hiểm. Một người Xã đội trưởng bước vào sào huyệt của kẻ thù, nơi bất cứ sơ suất nào cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Nhưng bằng sự gan dạ, bình tĩnh và tài vận động, Sùng Dúng Lù đã thuyết phục được Vàng Vạn Ly từ bỏ con đường chống phá.

Theo tư liệu được Báo Quân đội nhân dân dẫn từ cuốn Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Tập III, Vàng Vạn Ly sau đó đã dẫn theo 3 tên phỉ ra hàng, nộp 7 khẩu súng trường cùng một số đạn.

Báo Hà Giang cũng ghi nhận câu chuyện Sùng Dúng Lù một mình vào hang bắt tướng phỉ cùng hàng chục thuộc hạ từng được đưa vào giảng dạy ở bậc tiểu học tại Đồng Văn, trở thành một câu chuyện tiêu biểu về lòng can đảm của người dân quân vùng cao.

NGƯỜI ANH HÙNG CỦA BẢN LÀNG

Sùng Dúng Lù không chỉ có những chiến công trong chiến đấu. Ông còn là một cán bộ gần dân, được đồng bào tin tưởng và kính trọng. Ông tích cực vận động nhân dân các dân tộc đoàn kết, làm ăn tập thể, thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, ông đi đầu trong thực hiện chủ trương định canh, định cư, vận động đồng bào Mông xuống vùng thấp để sản xuất, đồng thời áp dụng những kinh nghiệm canh tác mới. Ông không chỉ nói với bà con mà tự mình làm trước. Khi ruộng lúa đến mùa thu hoạch, ông gọi người dân trong bản xuống xem để tận mắt chứng kiến hiệu quả của cách làm mới. Từ thực tế ấy, bà con tin tưởng và noi theo. Đời sống nhân dân từng bước được cải thiện. Theo tư liệu lịch sử, trước năm 1963, mỗi năm xã Vần Chải phải mua hơn 6 tấn thóc của Nhà nước để hỗ trợ đời sống; sau đó, nhờ phát triển sản xuất, xã không còn phải mua thóc Nhà nước như trước.

Sùng Dúng Lù vì thế không chỉ là người bảo vệ bản làng mà còn là người đi đầu trong xây dựng cuộc sống mới ở vùng cao.

DANH HIỆU ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

Với những thành tích xuất sắc trong xây dựng lực lượng dân quân, tiễu phỉ, bảo vệ nhân dân, giữ gìn an ninh vùng biên giới và vận động đồng bào xây dựng cuộc sống mới, Sùng Dúng Lù được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng. Ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và 4 bằng khen. Ngày 01/01/1967, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng đồng chí Sùng Dúng Lù danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là sự ghi nhận xứng đáng dành cho một người con của vùng cao đã dành tuổi trẻ và trí lực của mình để bảo vệ quê hương, bảo vệ nhân dân.

NHỮNG NĂM THÁNG CUỐI ĐỜI

Sau những năm tháng cống hiến cho cách mạng và quê hương, Anh hùng Sùng Dúng Lù vẫn sống cuộc đời giản dị giữa đồng bào vùng cao. Ông qua đời năm 1999, hưởng thọ 76 tuổi, do một căn bệnh liên quan đến dạ dày. Theo Báo Hà Giang, gia đình ông có nhiều thế hệ tiếp tục học tập, công tác và cống hiến cho xã hội. Con trai cả của ông là Sùng Pháy Páo từng giữ nhiều cương vị công tác tại địa phương; các thế hệ con cháu sau này cũng tiếp tục làm việc trong nhiều lĩnh vực, trong đó có y tế, biên phòng và công tác địa phương.

Tên tuổi Sùng Dúng Lù cũng được dùng để đặt tên đường tại thành phố Hà Giang và thị trấn Đồng Văn, như một cách để quê hương hôm nay gìn giữ ký ức về người anh hùng của Cao nguyên đá.

MỘT NGƯỜI ANH HÙNG – MỘT BÀI HỌC VỀ LÒNG DŨNG CẢM

Nhìn lại cuộc đời Sùng Dúng Lù, điều khiến thế hệ sau xúc động không chỉ là việc ông đã chiến đấu chống thổ phỉ. Đó còn là bản lĩnh của một người cán bộ biết dựa vào nhân dân, hiểu nhân dân và hết lòng vì nhân dân. Ông biết khi nào cần chiến đấu. Ông biết khi nào cần vận động.

Và quan trọng hơn, ông hiểu rằng muốn bảo vệ một bản làng thì không chỉ cần đánh thắng kẻ thù, mà còn phải đưa người dân trở về, giúp họ yên tâm làm ăn và xây dựng cuộc sống. Từ một người dân quân vùng cao, Sùng Dúng Lù đã trở thành người anh hùng được nhân dân kính trọng.

Câu chuyện về ông là một trang đẹp trong lịch sử Cao nguyên đá Đồng Văn – nơi những con người bình dị đã làm nên những chiến công phi thường.