Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Sùng Phái Sinh

Sùng Phái Sinh (1915 – ?) là người dân tộc Mông, quê tại xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, thuộc tỉnh Lai Châu cũ (nay là tỉnh Điện Biên). Ông là một trong những thủ lĩnh du kích đầu tiên của vùng Tây Bắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 1956.

Sinh ra trong nghèo khó, chứng kiến cảnh áp bức dưới ách Pháp và thổ ty, Sùng Phái Sinh sớm nuôi chí cứu dân. Năm 1949, ông bí mật bắt liên lạc với cán bộ cách mạng, vận động đồng bào nuôi giấu cán bộ và tham gia kháng chiến. Ông tổ chức các tổ sản xuất tự quản giúp dân chống đói, xây dựng cơ sở cách mạng trong các bản vùng cao.

Đầu năm 1950, ông thành lập Đội du kích Pú Nhung gồm sáu người với vũ khí thô sơ. Nhờ thông thuộc địa hình và chiến thuật linh hoạt, đội du kích nhiều lần phục kích thành công quân Pháp, gây tiếng vang ở vùng Tây Bắc. Năm 1952, trong chiến dịch phối hợp với bộ đội chủ lực bao vây đồn Tuần Giáo, Sùng Phái Sinh đã thuyết phục 25 lính Pháp ra hàng, góp phần giải phóng khu vực mà không cần nổ súng.

Song song chiến đấu, ông chú trọng gây dựng cơ sở chính trị và hậu cần: phát triển tổ chức ở 16 bản, lập 50 tổ sản xuất cung cấp lương thực cho bộ đội. Cách tổ chức “thế trận nhân dân” của ông trở thành hình mẫu cho phong trào du kích Tây Bắc.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, nhân kỷ niệm hai năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong tặng Sùng Phái Sinh danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba. Tên ông được đặt cho một con đường tại Thành phố Điện Biên Phủ, tượng trưng cho tinh thần quả cảm của người Mông trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.