Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời chống Pháp Phạm Chí Viễn
Đồng chí Phạm Chí Viễn (Phạm Tố Viễn), sinh năm 1917, quê xã Cao Nhân, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; Nguyên Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính huyện Thủy Nguyên (1949-1950); tù chính trị Côn Đảo (1950 - 1952); vào Đảng năm 1940. Năm 1938 theo sự chỉ đạo của Đảng, đồng chí Viễn đã vào học và tốt nghiệp trường võ bị Đà Lạt của thực dân Pháp, sau đó tham gia cách mạng tại các tỉnh Nam Bộ. Năm 1945, đồng chí về công tác và giữ chức Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến huyện Thủy Nguyên (1949-1950).
Từ tháng 6 - 12/1950, thực dân Pháp mở nhiều cuộc càn quét, đặc biệt là 4 trận càn lớn vào vùng Bắc Thủy Nguyên, trong đó trận càn từ ngày 22-28/12/1950, địch huy động hàng ngàn quân với sự chi viện của hỏa lực, đánh vào Trại Sơn, khu căn cứ của huyện Thủy Nguyên, dưới sự chỉ huy của Phạm Chí Viễn, quân và dân Thủy Nguyên đã tổ chức lực lượng, đào hào, đắp ụ, bám trụ trên các hang đá, hình thành thế trận chiến đấu. Trong suốt 7 ngày chiến đấu giằng co, quyết liệt, trước mỗi trận tiến công, địch huy động tối đa hỏa lực bắn phá, trận địa ta bị cày xới, nhiều chiến sĩ hy sinh, song ta vẫn hình thành thế trận phòng ngự, chiến đấu anh dũng, đẩy lui quân địch. Chiều 28/12 địch huy động toàn bộ lực lượng tiến công và phát hiện được hang Sở chỉ huy của Uỷ ban kháng chiến hành chính huyện, chúng tập trung lực lượng, hỏa lực dữ dội tiến công, đồng chí đã chỉ huy anh em chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, rồi dùng báng súng, lưỡi lê đánh giáp lá cà với địch, sau đó đồng chí bị thương nặng và bị địch bắt.
Sau nhiều đòn tra khảo dã man, không khai thác được gì, địch đã chuyển đồng chí vào Khám Lớn - Sài Gòn, sau đó chúng đưa ra nhà tù Côn Đảo. T¹i ®©y, Phạm Chí Viễn đã bắt liên lạc với tổ chức và được cử là Trưởng Ban đại diện tù nhân tại Côn Đảo, cùng với các đồng chí lãnh đạo Đảo ủy quyết định tiến hành cuộc vũ trang cướp đảo, vượt ngục. Vào lúc 11 giờ 30 ngày 12/12/1952 đồng chí cầm thuốc lá giả vờ đến xin lửa để tiếp cận tên Trung đội trưởng Bóoc Đờ Sun rồi bất ngờ dùng võ thuật quật ngã hắn, đồng thời chỉ huy hơn 100 chiến sĩ tù trung kiên bắt sống toàn bộ trung đội Âu Phi, tước toàn bộ vũ khí, giải quyết trận đánh nhanh gọn. 16 giờ cùng ngày chiếc thuyền vượt Côn Đảo đầu tiên xuất phát, trên thuyền có đồng chí Tô Văn, Bí thư Đảo Ủy, đồng chí Phan Du - Chỉ huy cuộc vượt ngục, đồng chí Nguyễn Văn Tý - Người lái thuyền…Thuyền đi được khoảng 10km thì nước bắt đầu tràn vào vì vải bọc làm sườn thuyền chôn dưới đất lâu ngày bị mục. Các đồng chí Đảo Ủy quyết định vứt bỏ những vật dụng nặng để giảm trọng lượng thuyền…nhưng nước vẫn tràn vào, trước tình thế cấp bách, đồng chí đứng thẳng người và nói: “Các đồng chí, biển rộng quá, chúng ta khó mà sống sót. Nhưng ý chí của Đảng ta, ý chí của chúng ta còn rộng hơn biển. Các đồng chí hãy cố gắng sống, trở về đất liền để tiếp tục chiến đấu, đánh tan giặc Pháp, giải phóng quê hương…” và hô to “Đả đảo đế quốc Pháp, Hồ Chủ tịch muôn năm…!!!” . Phạm Chí Viễn là người đầu tiên nhoài người buông mình xuống biển, tự nhận hy sinh, tạo điều kiện để đồng đội trở về đất liền tiến tục chiến đấu.
Với sự hi sinh anh dũng đó, năm 1961 Phạm Chí Viễn được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Hai. Đặc biệt, ngày 21/10/2014 theo Quyết định số 2685-QĐ/CTN Phạm Chí Viễn vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
