Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – Thuyền trưởng đầu tiên của tàu không số
Lê Văn Một là người thuyền trưởng đầu tiên của tàu không số trên tuyến vận tải chiến lược Đường Hồ Chí Minh trên biển. Ông có nhiều đóng góp quan trọng trong việc mở tuyến vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đường Hồ Chí Minh trên biển là một kỳ tích đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Gắn liền với những chuyến tàu không số đầu tiên là tên tuổi của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Văn Một – người thuyền trưởng mở đường cho tuyến vận tải chiến lược trên biển.
Lê Văn Một sinh năm 1922 tại Mỹ Tho, Tiền Giang. Ông có tên khai sinh là Abel René, mang hai dòng máu Việt – Pháp và được học tập trong môi trường Tây học. Sau Cách mạng Tháng Tám, nhận thức rõ con đường đấu tranh giành độc lập của dân tộc, ông từ bỏ tên Pháp, lấy tên Việt là Lê Văn Một và tham gia cách mạng.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông được giao nhiệm vụ cùng đồng đội sang Thái Lan mua sắm và vận chuyển vũ khí về Nam Bộ. Với bản lĩnh, kinh nghiệm hàng hải và tinh thần quả cảm, ông nhiều lần làm thuyền trưởng các chuyến tàu vượt biển, góp phần xây dựng tuyến vận tải bí mật phục vụ chiến trường Nam Bộ.
Sau khi tập kết ra Bắc theo Hiệp định Genève, Lê Văn Một tiếp tục công tác trong ngành hàng hải. Năm 1961, khi tuyến vận tải chiến lược trên biển được hình thành, ông được điều về Đoàn 759 (tiền thân của Đoàn 125 Hải quân) để tham gia mở đường vận chuyển vũ khí vào miền Nam.
Ngày 11 tháng 10 năm 1962, Lê Văn Một làm thuyền trưởng tàu Phương Đông 1, con tàu không số đầu tiên chở hơn 30 tấn vũ khí rời bến K15 (Đồ Sơn, Hải Phòng) vào Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn. Chuyến đi thành công đã chính thức khai thông Đường Hồ Chí Minh trên biển – tuyến vận tải chiến lược có ý nghĩa đặc biệt đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Những năm sau đó, ông tiếp tục chỉ huy nhiều chuyến tàu vận chuyển vũ khí vào chiến trường miền Nam. Kinh nghiệm đi biển, tinh thần mưu trí và lòng dũng cảm của ông góp phần quan trọng vào sự phát triển của lực lượng tàu không số, bảo đảm nguồn chi viện to lớn cho các chiến trường miền Nam.
Lê Văn Một qua đời năm 1985. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Huân chương Độc lập hạng Ba và nhiều phần thưởng cao quý khác của Đảng và Nhà nước nhằm ghi nhận những cống hiến xuất sắc đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Cuộc đời của Anh hùng Lê Văn Một là biểu tượng của lòng yêu nước, trí tuệ và tinh thần quả cảm của người lính Hải quân Việt Nam. Những chuyến tàu không số do ông chỉ huy đã góp phần viết nên trang sử hào hùng của Đường Hồ Chí Minh trên biển – một kỳ tích mãi mãi được các thế hệ người Việt Nam tự hào và ghi nhớ.
