ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TÔ KÝ – NGƯỜI CHIẾN SĨ KIÊN CƯỜNG CỦA NAM BỘ KHÁNG CHIẾN

Tô Ký là một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cách mạng Nam Bộ, người đã trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc, gắn bó sâu sắc với địa bàn Hóc Môn – Gia Định – Sài Gòn.

Năm 1939, ông tham gia cách mạng và giữ chức Huyện ủy viên huyện Hóc Môn. Do hoạt động cách mạng, ông bị thực dân Pháp bắt giam và kết án 5 năm tù, sau đó bị đày đi biệt xứ. Trong thời gian bị giam cầm, ông vẫn giữ vững khí tiết người chiến sĩ cách mạng, kiên định lý tưởng đấu tranh giải phóng dân tộc. Đặc biệt, ông đã hai lần vượt ngục vào tháng 3/1941 và tháng 3/1945, tiếp tục trở về với phong trào cách mạng.

Sau khi vượt ngục thành công, năm 1945 ông tham gia Tỉnh ủy Gia Định, phụ trách công tác quân sự và trực tiếp tham gia lãnh đạo khởi nghĩa giành chính quyền tại địa phương. Đến năm 1946, ông được giao nhiệm vụ Chi đội trưởng Chi đội 12 (Khu 7), góp phần xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp.

Từ năm 1947 đến 1950, Tô Ký đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng như Tư lệnh Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn, Thường vụ Khu ủy và Phó Tư lệnh Quân khu 7. Đây là giai đoạn ác liệt, ông cùng đồng đội chỉ đạo nhiều hoạt động quân sự quan trọng, giữ vững phong trào kháng chiến ngay trong lòng đô thị Sài Gòn – Gia Định.

Từ năm 1951 đến 1953, ông tiếp tục giữ chức Tỉnh đội trưởng và Bí thư Tỉnh ủy Gia Định, vừa lãnh đạo chính trị vừa chỉ đạo quân sự, góp phần duy trì và phát triển lực lượng cách mạng trong điều kiện chiến tranh khốc liệt.

Giai đoạn 1954–1955, ông đảm nhiệm công tác tổ chức chuyển quân tập kết tại khu vực Hàm Tân – Xuyên Mộc, đồng thời phụ trách công tác cung cấp hậu cần cho Phân Liên khu miền Đông Nam Bộ, đảm bảo lực lượng cách mạng được củng cố và giữ vững tổ chức.

Từ năm 1957 đến 1964, ông giữ chức Chính ủy Sư đoàn 338 và Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương. Từ năm 1967 đến 1974, ông tiếp tục đảm nhiệm vai trò Chính ủy, Bí thư Quân khu ủy Quân khu Hữu Ngạn, góp phần quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ huy lực lượng vũ trang ở các chiến trường trọng điểm.

Tháng 12/1978, ông chuyển ngành sang công tác tại Tổng cục Dầu khí, tiếp tục cống hiến trong lĩnh vực kinh tế sau khi hoàn thành nhiệm vụ quân sự.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Tô Ký được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: 02 Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, cùng nhiều huân chương, huy chương khác.

Năm 2010, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những cống hiến to lớn của ông đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.