Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Vĩnh Diện
Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là chiến sĩ pháo cao xạ của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong Kháng chiến chống Pháp. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, khi một khẩu súng cao xạ trượt bánh trong quá trình vận chuyển, anh đã dùng thân mình chèn bánh pháo để ngăn không cho khẩu pháo lao xuống dốc, bảo vệ vũ khí quan trọng. Hành động dũng cảm này đã khiến anh hy sinh, và sau đó anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Tô Vĩnh Diện – Hình ảnh hy sinh vì pháo
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Nông Trường, xã Nông Công (nay là Triệu Sơn, Thanh Hóa). Nhân từ gia cảnh bình thường, anh sớm được giác ngộ tinh thần yêu nước trong thời kỳ chiến tranh, và năm 1946 gia nhập lực lượng dân quân.
Đến năm 1949, Tô Vĩnh Diện chính thức xung phong vào Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau nhiều năm hoạt động, anh được phân công về đơn vị pháo cao xạ: là đội trưởng tiểu đội pháo cao xạ 37 mm thuộc Công ty 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.
Vào khoảng đầu năm 1954, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Tô Vĩnh Diện có nhiệm vụ kéo pháo hạng nặng lên các vị trí cao để hỗ trợ trận địa. Quá trình vận chuyển diễn ra rất khó khăn: địa hình dốc, khí hậu khắc nghiệt, nhiều dây kéo bị đứt, pháo dễ tuột bánh.
Một đêm định mệnh, khi khẩu pháo trượt bánh nhanh hơn mức kiểm soát, Tô Vĩnh Diện lao tới, buông tay khỏi tay lái, dùng thân mình chèn vào bánh pháo để giữ vũ khí không lao khỏi đường. Nhờ vậy, khẩu pháo dừng lại, tựa vào sườn núi và không bị tuột tiếp xuống vực.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Tuy nhiên, anh đã hy sinh ngay sau hành động đó, vào lúc 2:30 sáng ngày 1/2/1954. Khi đồng đội đến gần để cứu, anh chỉ kịp hỏi: “Pháo còn chứ?” rồi trút hơi thở cuối cùng với nụ cười yên lòng rằng khẩu pháo được an toàn.
Sau chiến dịch, Nhà nước truy tặng cho Tô Vĩnh Diện danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và các phần thưởng cao quý khác vì hành động hy sinh dũng cảm, tinh thần quyết bảo vệ vũ khí chiến đấu.
Ngày nay, tên tuổi của anh vẫn được nhắc nhớ như biểu tượng cao cả của lòng dũng cảm, hy sinh vị quốc – vị pháo. Ngôi mộ liệt sĩ Tô Vĩnh Diện được đặt tại Nghĩa trang Điện Biên Phủ, là nơi thế hệ sau đến tưởng niệm, tri ân.
