Anh hùng Tô Vĩnh Diện là biểu tượng cho ý chí sắt đá và tinh thần trách nhiệm vô bờ bến đối với vũ khí của người lính pháo binh Việt Nam. Sinh ra trong một gia đình nghèo tại Thanh Hóa, ông nhập ngũ năm 1949 và sớm bộc lộ phẩm chất cần cù, dũng cảm. Năm 1953, ông cùng đơn vị sang Trung Quốc để tiếp nhận loại pháo cao xạ 37mm – vũ khí hiện đại bậc nhất của quân đội ta lúc bấy giờ. Khi chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu, ông cùng đồng đội đã thực hiện một kỳ tích mà kẻ thù không thể ngờ tới: dùng sức người kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua những dốc cao dựng đứng, vực sâu thăm thẳm để vào trận địa.
Sự kiện bi hùng diễn ra vào đêm ngày 01/02/1954, trong quá trình thực hiện lệnh rút pháo ra khỏi trận địa để chuyển sang phương châm "đánh chắc tiến chắc". Khi khẩu pháo đang xuống dốc tại khu vực rừng Chuối, bất ngờ dây tời bị đứt, khẩu pháo nặng hơn 2 tấn trôi nhanh xuống dốc phía vực sâu. Trong khoảnh khắc hiểm nguy, không chút do dự về tính mạng, Tô Vĩnh Diện đã hô lớn: "Thà hy sinh chứ quyết không để hỏng pháo" và dũng cảm lao mình vào bánh xe pháo, dùng cơ thể làm vật cản để chèn pháo dừng lại. Nhờ sự hy sinh quả cảm của ông, khẩu pháo quý giá đã được giữ an toàn, nhưng ông đã bị thương quá nặng và hy sinh khi mới 30 tuổi.Hành động của Tô Vĩnh Diện đã trở thành niềm tự hào của lực lượng Pháo cao xạ nói riêng và Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung. Câu hỏi cuối cùng của ông trước lúc lâm chung: "Pháo có việc gì không?" đã chạm đến trái tim của hàng triệu chiến sĩ, trở thành động lực mạnh mẽ để toàn quân thực hiện thắng lợi công cuộc "vây, lấn, tấn, diệt" tại Điện Biên Phủ. Hiện nay, khẩu pháo 37mm số hiệu 510681 – kỷ vật gắn liền với tên tuổi của ông – đang được lưu giữ và trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Phòng không - Không quân Việt Nam. Tên của ông đã trở thành tên trường, tên đường trên khắp cả nước, mãi mãi nhắc nhớ về một thế hệ thanh niên đã sẵn sàng hiến dâng thanh xuân cho độc lập dân tộc.
