Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân - Tô Vĩnh Diện

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Anh sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, chịu nhiều cay đắng dưới chế độ cũ. Khi Cách mạng tháng Tám thành công, anh tích cực tham gia các phong trào cách mạng ở địa phương và tình nguyện gia nhập quân đội vào năm 1949. Trải qua nhiều chiến dịch lớn, Tô Vĩnh Diện luôn thể hiện là một người quân nhân mẫu mực, có tinh thần trách nhiệm cao, gan dạ, dũng cảm trong chiến đấu và luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ cấp trên giao phó.

Đến chiến dịch Điện Biên Phủ, Tô Vĩnh Diện được biên chế vào Đại đội 826, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 – trung đoàn pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhiệm vụ kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những cung đường hiểm trở, đèo dốc cheo leo, vực sâu thăm thẳm dưới mưa bom bão đạn của máy bay thực dân Pháp là một thử thách vô cùng khắc nghiệt đối với sức người và vật chất của quân ta. Với tinh thần quyết tâm cao độ, Tô Vĩnh Diện luôn đi đầu trong việc tìm kiếm phương án kéo pháo an toàn, động viên anh em vượt qua gian khổ.

Vào ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong lúc đơn vị đang kéo pháo qua đoạn đường dốc hiểm trở ở khu vực Pha Đốm, bất ngờ dây tời chính bị đứt do địa hình sụt lở. Khẩu pháo nặng hàng tấn bỗng trôi giật lùi về phía sau với tốc độ cực nhanh, có nguy cơ lao xuống vực sâu, đồng thời đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hàng chục chiến sĩ đang làm nhiệm vụ kéo pháo phía dưới.

Trong giây phút sinh tử chỉ bằng tích tắc đó, không một chút do dự, Tô Vĩnh Diện lập tức hô lớn cho anh em tránh ra, đồng thời bản thân anh lao nhanh lên phía trước, dùng hết sức lực bình sinh chèn ngang khúc gỗ lớn vào bánh pháo để hãm đà lao. Tuy nhiên, trọng lượng quá lớn của khẩu pháo vẫn đẩy trôi đi. Bằng một quyết định quả cảm tuyệt vời, anh dùng chính cơ thể mình tỳ vào bánh pháo để cố gắng đẩy nó hướng vào vách núi, cứu khẩu pháo khỏi rơi xuống vực. Khẩu pháo đã được cứu sống và nằm lại an toàn bên vách núi, nhưng người chiến sĩ pháo binh kiên cường Tô Vĩnh Diện đã vĩnh viễn ra đi dưới bánh pháo của chính đơn vị mình. Sự hy sinh oanh liệt của anh là biểu tượng cao đẹp của lòng trung thành vô hạn với vũ khí, trang bị của quân đội và tinh thần "quyết tử cho pháo vẹn toàn".