Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân Tô Vĩnh Diện

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ của dân tộc, Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 đã ghi dấu những chiến công hiển hách cùng nhiều tấm gương hy sinh oanh liệt. Bên cạnh hành động lấp lỗ châu mai của Phan Đình Giót, hình ảnh người anh hùng Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo đã trở thành biểu tượng bất tử về tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm của người chiến sĩ pháo binh Việt Nam.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Nông Cống, Thanh Hóa. Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, ông sớm giác ngộ cách mạng, gia nhập quân đội và trở thành Khẩu đội trưởng khẩu pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 (Đại đoàn 351). Đầu năm 1954, đơn vị ông nhận nhiệm vụ kéo các khẩu pháo nặng hàng tấn qua những cung đường núi cao, vực sâu vô cùng hiểm trở để tiến vào lòng chảo Điện Biên Phủ.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong quá trình kéo pháo ra theo lệnh thay đổi phương châm tác chiến của Bộ Chỉ huy Chiến dịch, khẩu pháo 37mm do Tô Vĩnh Diện phụ trách phải di chuyển qua những đoạn dốc cao chót vót và trơn trượt. Khi đến dốc Bối Lán – một đoạn dốc vô cùng nguy hiểm với một bên là vực sâu hun hút – đứt dây tời bất ngờ xảy ra. Khẩu pháo nặng hơn hai tấn lao nhanh xuống dốc, đe dọa đè nát các chiến sĩ và có nguy cơ rơi xuống vực thẫm.

Trước tình thế nguy cấp, Tô Vĩnh Diện không hề ngần ngại. Với quyết tâm bảo vệ tài sản của quân đội và tính mạng của đồng đội, ông đã bình tĩnh buông tay lái, xông lên phía trước và dùng chính thân mình lao vào chèn dưới bánh pháo đang lao dốc. Thân hình của ông đã chặn đứng đà lao của khẩu pháo, giữ cho nó không rơi xuống vực sâu.

Khi đồng đội kịp thời chặn pháo an toàn và chạy đến, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng. Dù trong phút lâm chung, câu nói đầu tiên của ông vẫn là hỏi dồn dập: "Pháo có sao không các đồng chí?". Ông đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên đường kéo pháo khi tuổi đời mới tròn 30.

Sự hy sinh phi thường của Tô Vĩnh Diện đã tiếp thêm sức mạnh chiến đấu cho toàn mặt trận. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1955. Tấm gương của ông mãi mãi là bài học vô giá về tinh thần yêu nước, chí khí quật cường và sự tận tụy cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.