Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - Trần Can

Trần Can (1931 – 1954), quê ở tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ ông đã rất thích đi bộ đội để được cầm súng giết giặc, cứu nước. Lớn lên, ba lần xung phong tình nguyện nhập ngũ nhưng vì sức khỏe yếu, các đơn vị bộ đội đều từ chối, mãi đến lần thứ tư anh mới được chấp nhận.

Từ khi vào bộ đội, Trần Can chiến đấu rất dũng cảm, mưu trí. Trong mọi tình huống dù khó khăn ác liệt, anh đều kiên quyết dẫn đầu đơn vị vượt lên, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Năm 1952, sau khi chỉnh huấn chính trị, biên chế, trang bị, các đại đoàn cơ động được biên chế thống nhất theo quy định của Bộ Tổng Tham mưu. Mỗi tiểu đoàn bộ binh có một đại đội chủ công gồm bốn trung đội. Việc học tập quân sự cũng thống nhất theo tài liệu của Bộ Tổng Tham mưu.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị Trần Can được giao nhiệm vụ chỉ huy Trung đoàn 209, tiêu diệt cứ điểm Him Lam. Him Lam là trung tâm phòng ngự kiên cố nhất của chiến dịch. Vị trí này thuộc phân khu trung tâm, cách Mường Thanh 2,5 km, có nhiệm vụ bảo vệ phân khu trung tâm Mường Thanh và giữ con đường từ Tuần giáo đến Điện Biên Phủ.

Trận mở màn Điện Biên Phủ (13/3/1954): Được giao nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội thọc sâu, Trần Can mưu trí dẫn tổ vượt qua lô cốt tiền duyên, đánh thẳng vào sở chỉ huy cứ điểm Him Lam. Ông trực tiếp cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên trung tâm cứ điểm, lá cờ đầu tiên quân ta cắm trên chiến trường Điện Biên Phủ. Sau đó, tiểu đội của ông tiêu diệt địch trong hầm ngầm, bắt 25 tù binh và thu nhiều vũ khí.

Tháng 5/1954: Ông tiếp tục chỉ huy tiểu đội đánh bại nhiều đợt phản kích của địch. Dù bị thương nặng và mất phần lớn cán bộ chỉ huy, ông vẫn dũng cảm thay cấp trên chỉ huy chiến đấu, đánh tan 4 đợt phản kích. Đến rạng sáng ngày 07/5/1954, ông tập hợp đồng đội giữ vững trận địa, mở đường cho quân ta tiến vào trung tâm Mường Thanh.

Hy sinh anh dũng: Trần Can đã hy sinh anh dũng vào sáng ngày 07/5/1954, ngày lá cờ tung bay trên hầm Đờ Cát. Lúc hy sinh ông có 23 tuổi

Với những cống hiến to lớn đó, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1956 và tặng thưởng nhiều huân chương cao quý.