ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRẦN QUỐC HOÀN

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, nhiều đồng chí lãnh đạo đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng Tổ quốc. Trong số đó, đồng chí Trần Quốc Hoàn là một trong những người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo xuất sắc của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Với tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị vững vàng và trái tim luôn hướng về nhân dân, đồng chí đã có những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng, củng cố và phát triển lực lượng công an, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trong những năm tháng cam go của đất nước. Sau đây, chúng ta cùng tìm hiểu đôi nét về cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của đồng chí Trần Quốc Hoàn.

Đồng chí Trần Quốc Hoàn tên thật là Nguyễn Trọng Cảnh, sinh ngày 23/01/1916, trong một gia đình nghèo ở xã Nam Trung, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, nay xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An - một vùng quê giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, mảnh đất “địa linh nhân kiệt”.

Năm 1930 - 1934, Đồng chí tham gia tổ chức học sinh phản đế của Đảng Cộng sản Đông Dương và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 3/1934); cuối năm 1934 đồng chí Trần Quốc Hoàn bị mật thám Pháp bắt.

Năm 1936 -1937, Đồng chí ra Hà Nội tham gia hoạt động phong trào Mặt trận dân chủ; năm 1937, Đồng chí rút vào hoạt động bí mật, làm Phó Bí thư, Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Năm 1941-1944, Đồng chí bị thực dân Pháp bắt, kết án 6 năm tù, 20 năm quản thúc, đầy nhà tù Sơn La và làm Bí thư Chi bộ nhà tù.

Tháng 4/1945-12/1946, Đồng chí ra tù và được cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ và phân công làm phái viên Trung ương ở Hà Nội.

Năm 1947-1949, Đồng chí được giao nhiệm vụ Bí thư khu ủy II, Bí thư liên khu ủy X và Bí thư Đặc khu ủy Hà Nội.

Năm 1951-1952, Đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tại Đại hội đại biểu toàn lần thứ II của Đảng); phân công làm thứ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Công an đến năm 1980.

Năm 1954, Đồng chí kiêm làm Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Năm 1960, Đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và bầu dự khuyết Bộ Chính trị (Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng); năm 1972, là Ủy viên chính thức Bộ Chính trị.

Năm 1976, Đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ

Chính trị (tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần IV của Đảng). Đồng chí là ủy viên Hội đồng Quốc phòng.

Năm 1961 - 1984, Đồng chí tham gia Quân ủy Trung ương.

Năm 1982, Đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và cử làm Trưởng ban Dân vận Trung ương (tại Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ V của Đảng).

Đồng chí Trần Quốc Hoàn từ trần ngày 5 tháng 9 năm 1986, hưởng thọ 70 tuổi.

Đồng chí là đại biểu Quốc hội từ khóa II đến khóa VII.

Với cống hiến lớn lao đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đặc biệt ngành Công an, Đồng chí vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều huân, huy chương cao quý.

Trong dòng chảy lịch sử vẻ vang của cách mạng Việt Nam, có những con người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Với bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy sắc bén và tinh thần tận tụy quên mình vì nhiệm vụ, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã để lại những dấu ấn sâu đậm trong sự nghiệp xây dựng, củng cố và phát triển lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của đồng chí, lực lượng Công an đã trưởng thành vượt bậc, vững vàng trong chiến đấu, mưu trí trong bảo vệ an ninh chính trị, góp phần quan trọng vào thắng lợi của hai cuộc kháng chiến, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau hòa bình. Những đóng góp của đồng chí không chỉ thể hiện qua các quyết sách mang tầm chiến lược, mà còn qua phong cách sống giản dị, gần dân, trọng dân; qua tấm gương đạo đức trong sáng, tinh thần trách nhiệm cao và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với dân tộc.

Sau đây, chúng ta cùng nhìn lại và tri ân những đóng góp to lớn, bền vững mà đồng chí Trần Quốc Hoàn đã để lại cho lực lượng Công an nhân dân và cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam.

Sớm chịu ảnh hưởng của phong trào yêu nước những năm 1925-1926, năm 1930, đồng chí Trần Quốc Hoàn tham gia tổ chức Học sinh phản đế của Đảng Cộng sản Đông Dương, rồi thoát ly gia đình đi làm phu mỏ chì Boneng ở Lào, sau đó được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 3/1934, khi mới 18 tuổi. Từ đó, Đồng chí làm việc theo sự phân công và hướng dẫn của Đảng. Cuối năm 1934, Đồng chí bị mật thám Pháp bắt, kết án 8 tháng tù giam và 5 năm biệt xứ. Hết hạn tù, thực dân Pháp đưa đồng chí về quản thúc tại Hà Tĩnh. Năm 1936, Đồng chí trốn ra Hà Nội, tham gia hoạt động trong phong trào Mặt trận dân chủ, công tác trực tiếp ở các tờ báo “Bạn Dân”, “Thời thế”, “Hà Thành thời báo” cùng các hoạt động công khai của Mặt trận Dân chủ.

Năm 1937, theo chỉ thị của Đảng, Đồng chí rút vào hoạt động bí mật, tham gia Thường vụ Thành ủy, làm Phó Bí thư rồi Bí thư Thành ủy Hà Nội. Bị địch theo dõi, truy nã, tháng 5/1940 Đồng chí được tổ chức bố trí rút khỏi Hà Nội và giao nhiệm vụ ở cơ quan in báo “Giải phóng” (sau đổi thành báo “Cờ Giải phóng”), cơ quan tuyên truyền và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Trong tình hình phong trào cách mạng ngày một phát triển, được Trung ương cử phụ trách hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang: công việc đang tiến hành thuận lợi và phát huy hiệu quả thì đầu năm 1941, Đồng chí lại bị thực dân Pháp bắt đưa về Hà Nội, kết án 6 năm tù và 20 năm quản thúc tại nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội, sau đó bị đầy đi nhà tù Sơn La. Tại đây, từ cuối năm 1943, đầu năm 1944, Đồng chí làm Bí thư Chi bộ nhà tù thay đồng chí Lê Thanh Nghị. Sau khi Nhật đảo chính Pháp (3/1945), Đồng chí đã cùng các chiến sĩ cách mạng tuyên truyền, vận động bọn cai ngục trả tự do cho chính trị phạm, an toàn rút về các vùng hoạt động của Đảng. Ra tù, từ tháng 4/1945, Đồng chí được Trung ương cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ. Cách mạng Tháng Tám thành công, tháng 12/1946, được cử làm phái viên Trung ương ở Hà Nội; Đồng chí đã có nhiều đóng góp quan trọng đề xử lý các tình huống phức tạp xảy ra, hóa giải các thủ đoạn chống phá của các thế lực phản động, bảo vệ thành quả cách mạng vừa mới giành được.

Từ năm 1937, đồng chí Trần Quốc Hoàn tham gia Thường vụ Thành ủy, làm Phó Bí thư rồi Bí thư Thành ủy Hà Nội, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã cùng các đồng chí khác trong Thành ủy tích cực xây dựng, phát triển cơ sở đảng, cơ sở quần chúng bí mật, đồng thời đây mạnh các hoạt động công khai hợp pháp, nửa hợp pháp theo hướng “Lợi dụng hết các hoàn cảnh công khai mà tổ chức quần chúng”. Từ tháng 12/1946, đồng chí Trần Quốc Hoàn là phái viên Trung ương tại Mặt trận Hà Nội. Tuy không trực tiếp làm Bí thư Thành ủy nhưng Đồng chí là đại diện Xứ ủy Bắc Kỳ trực tiếp phụ trách Thành ủy Hà Nội; Đồng chí đã cùng với các đồng chí Võ Nguyên Giáp, Vương Thừa Vũ và các đồng chí trong Thành ủy Hà Nội lãnh đạo quân dân Thủ đô ráo riết chuẩn bị chiến trường, tô chức chiến đấu, “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, làm nên những thắng lợi to lớn trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến. Năm 1949, được Trung ương cử làm Bí thư Đặc khu ủy Hà Nội, Đồng chí đã cùng với Đặc khu ủy nghiên cứu tình hình, xây dựng kế hoạch chuẩn bị chiến trường Thủ đô về quân sự, chính trị, kinh tế, tài chính, văn hóa, xã hội với phương châm chung là: “Lấy xây dựng lực lượng là chính, đấu tranh là để phục vụ xây dựng”. Từ tháng 9/1954, được Trung ương cử làm Bí thư Thành ủy Hà Nội kiêm Bí thư Đảng ủy tiếp quản Thủ đô, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã không quản khó khăn, nỗ lực hết mình để cùng tập thể cấp ủy chỉ đạo chuẩn bị tốt mọi công việc cho công tác tiếp quản, bảo đảm không ảnh hưởng đến mọi sinh hoạt của Nhân dân và an ninh trật tự của Thủ đô. Đồng chí Trần Quốc Hoàn đã dành nhiều công sức, suy nghĩ để cùng Đảng ủy tiếp quản đề ra nhiệm vụ, phương châm, kế hoạch cụ thê, tiếp quản từng mặt: quân sự, nội chính, kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, y tế,...bảo đảm việc tiêp quản diễn ra thông suốt, an toàn và thắng lợi.

Với hơn 50 năm hoạt động cách mạng liên tục, trong đó có 28 năm giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an (1952-1980), đồng chí Trần Quốc Hoàn đã có công lao to lớn trong xây dựng Công an nhân dân trở thành một lực lượng vũ trang cách mạng tin cậy, tuyệt đối trung thành của Đảng và Nhân dân, đấu tranh chống phản cách mạng, các loại tội phạm khác, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Đồng chí Trần Quốc Hoàn là người có đóng góp quan trọng trong xây dựng và phát triển lý luận Công an nhân dân Việt Nam.

Trên cương vị Bộ trưởng, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã cùng với lãnh đạo Bộ Công an tham mưu đề xuất với Đảng, Nhà nước những vấn đề chiến lược, sách lược trong đấu tranh chống phản cách mạng và các loại tội phạm khác, đồng thời tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách đó trong kháng chiến chống thực dân, đế quốc, trong xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa và sau khi giải phóng miên Nam, thống nhất đất nước.

Đồng chí Trần Quốc Hoàn luôn coi trọng việc xây dựng lực lượng bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở vả đẩy mạnh phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, coi đây là vấn đề có tính chiến lược trong cuộc đấu tranh chống phản cách mạng và toàn bộ các mặt công tác Công an.

Dưới sự lãnh đạo của Đồng chí và lãnh đạo Bộ Công an, phong trào “Bảo vệ trị an” (nay là phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tô quốc”) ngày càng phát triển sâu rộng, từ “Phòng gian bảo mật” với khẩu hiệu “Ba không”, “Ba chống”, “Ba phòng” trong kháng chiến chống thực dân Pháp; “Ba phòng”, “Ba không”, “Ba chống” trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước; và phong trào “Bảo vệ an ninh Tổ quốc” từ năm 1976 đến nay đã góp phần to lớn vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Từ những năm 1960, Đồng chí đã sớm xây dựng mối quan hệ mật thiết với Ủy ban An ninh Liên Xô, Bộ An ninh Cộng hòa dân chủ Đức,... đặc biệt với Lào và Campuchia để khéo léo tranh thủ sự giúp đỡ về đào tạo cán bộ cho Công an Việt Nam, nhận viện trợ không hoàn lại đề ứng dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật phục vụ cho cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Đồng chí Trần Quốc Hoàn đã đặt nền móng cho sự phát triển quan hệ hợp tác quốc tế ngày càng có hiệu quả giữa Công an Việt Nam với An ninh, Cảnh sát các nước.

Là người có tầm nhìn sâu rộng, Đồng chí đã đề xuất với Trung ương Đảng mở các trường đào tạo sĩ quan và chiến sĩ công an, ứng dụng sớm các thành tựu khoa học vào ngành Công an, chú trọng những công tác đặc biệt như cơ yếu, tình báo, cả về chuyên môn và nhân sự, bảo đảm phục vụ kịp thời trước mắt và lâu dài cho sự phát triển của cách mạng Việt Nam. Không chỉ vậy, Đồng chí còn yêu cầu phải vận dụng kết quả nghiên cứu của các ngành khoa học khác vào công tác công an như khoa học tâm lý - giáo dục, toán học, khoa học hình sự, khoa học pháp lý.

Là người lãnh đạo cao nhất của ngành Công an, đồng chí Trần Quốc Hoàn hết sức coi trọng việc chỉ viện cho An ninh miền Nam, đào tạo cán bộ công an cho miền Nam từ nhiều nguồn, nhiều lĩnh vực. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Bộ Công an đã liên tục chỉ viện cho An ninh miền Nam hơn một vạn cán bộ, trong đó có rất nhiều cán bộ cốt cán, lãnh đạo, chỉ huy cùng nhiều tài liệu huấn luyện, vũ khí, phương tiện nghiệp vụ; đồng thời tăng cường gần một vạn cán bộ khi vào tiếp quản miền Nam (1975) và triển khai mô hình tổ chức mới cho công an các tỉnh, thành phía Nam.

Đồng chí Trần Quốc Hoàn thường xuyên chăm lo xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh, trở thành công cụ sắc bén của Đảng, Nhà nước và sự tin cậy của Nhân dân. Thắm nhuần Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, Đồng chí luôn xác định sức mạnh chiến đấu của Công an nhân dân là ở sự đoàn kết nhất trí về chính trị, sự thống nhất về tư tưởng và tô chức, kỷ luật nghiêm minh, tự giác. Sức mạnh đó bắt nguồn từ sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng, từ sức mạnh của quần chúng nhân dân.

Cuộc đời hoạt động của đồng chí Trần Quốc Hoàn đã nêu một tấm gương sáng về phẩm chất đạo đức cách mạng, tận trung với nước, tận hiếu với dân; tác phong, lối sống giản dị, gần gũi quần chúng: tận tụy trong công tác, mưu trí, dũng cảm, cương quyết đấu tranh với bọn phản cách mạng và các loại tội phạm; cống hiến hết sức lực và trí tuệ của mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc. "Trong những năm hoạt động bí mật, cũng như lúc bị địch bắt, tra tán, tù đày, Đồng chí đã luôn nêu cao tinh thần kiên định, vững vàng và chí khí của người chiến sĩ cộng sản kiên cường vượt qua mọi gian nguy, thử thách ”.

Trong mọi hoạt động, công tác, Đồng chí luôn quán triệt và thực hành nguyên tắc tập trung dân chủ, tôn trọng, phát huy ý kiến tập thể, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước những quyết định của mình. Đồng chí không dùng quyền mà tự quyết định theo ý riêng của cá nhân; đặc biệt Đồng chí hết sức công khai, minh bạch, đánh giá đúng cán bộ dựa trên phẩm chất đạo đức, năng lực, kết quả hoạt động thực tiễn cụ thể, qua đó đề bạt và sử dụng một cách hợp lý, hiệu quả.

Trong quan hệ với cán bộ, chiến sĩ, với anh em, bạn bè bao giờ ở Đồng chí Trần Quốc Hoàn cũng toát lên sự nhân hậu, thân tình, giúp đỡ, động viên mọi người có gắng vươn lên. Thậm chí, ngay cả với những kẻ phạm tội nhưng ít nguy hiểm hoặc ít lầm lỗi, Đồng chí cũng cân nhắc kỹ lưỡng trong xử lý, tạo cho họ cơ hội lập công chuộc tội. Đồng chí luôn đặt yêu cầu chính trị lên hàng đầu, chỉ đạo vận dụng nhuần nhuyễn đường lối, chính sách của Đảng chứ không chỉ máy móc nghiệp vụ đơn thuần, thể hiện tính nhân đạo, nhân văn của người cách mạng.

Trong đời sống riêng, đồng chí Trần Quốc Hoàn luôn giản dị, mẫu mực, luôn thực hiện đúng quy định của Đảng và Nhà nước, không xâm phạm của công, không vun vén cho lợi ích cá nhân, gia đình và dòng tộc. Đối với công việc, bao giờ Đồng chí cũng chu đáo, cần mẫn, làm việc cho đến sức lực cuối cùng. Đồng chí đã để lại những ấn tượng, hình ảnh tốt đẹp trong tâm khảm đồng chí, đồng đội và những người từng được tiếp xúc, làm việc dù chỉ một lần.

Với 70 năm tuổi đời, 52 năm hoạt động cách mạng liên tục, Đồng chí được phân công giữ nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước, như: Bí thư Thành ủy Hà Nội, Bí thư Liên khu ủy II, Bí thư Liên khu ủy X, Bộ trưởng Bộ Công an, Trưởng ban Dân vận Trung ương,... Trên mọi cương vị công tác, Đồng chí luôn thể hiện là người cán bộ lãnh đạo mẫu mực, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, có đạo đức trong sáng, chân thành, khiêm tốn, giản dị, yêu thương đồng chí, đồng bào. Công lao và sự nghiệp của đồng chí Trần Quốc Hoàn đối với Đảng và cách mạng Việt Nam, với lực lượng Công an nhân dân là vô cùng to lớn.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Trần Quốc Hoàn là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và với nhân dân. Dù ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí cũng luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, tinh thần tận tụy, sự giản dị trong lối sống và quyết đoán trong hành động. Những đóng góp to lớn của đồng chí đã đặt nền móng quan trọng cho sự trưởng thành, lớn mạnh của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam; đồng thời góp phần không nhỏ vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Hôm nay, khi ôn lại những dấu ấn cuộc đời và cống hiến của đồng chí Trần Quốc Hoàn, chúng ta càng thêm tự hào và trân trọng thế hệ đi trước. Đó cũng là lời nhắc nhở mỗi chúng ta - nhất là thế hệ trẻ - cần tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước, ý chí vượt khó và tấm lòng kính trọng nhân dân, để xứng đáng với sự nghiệp mà các thế hệ cha anh đã dày công vun đắp.