ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRẦN THANH LIÊM (1941 - 1968)

Đồng chí Trần Thanh Liêm sinh năm 1941, quê quán huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp).

Tham gia cách mạng năm 1960 là du kích xã Phong Hòa. Tháng 6/1962, Trần Thanh Liêm được chọn đi học đặc công. Tháng 6/1963, đồng chí được bổ sung vào Trung đội đặc công Tỉnh đội Vĩnh Long. Tháng 4/1965, đồng chí được đề bạt tiểu đội trưởng rồi Trung đội phó và được kết nạp vào Đảng. Đến đầu năm 1966, thành lập đại đội đặc công tỉnh, đồng chí được đề bạt đại đội phó đặc công Tỉnh đội Vĩnh Long.

Đồng chí Trần Thanh Liêm là cán bộ được rèn luyện thử thách từ người chiến sĩ đặc công của tỉnh đội. Sau hơn nhiều năm chiến đấu ở nhiều cương vị khác nhau khác nhau đồng chí luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được phân công, có tư tưởng vững vàng và lòng căm thù giặc sâu sắc được đồng đội tin tưởng quý mến bằng những hành động dũng cảm mưu trí, sáng tạo trong những trận tấn công đồn tiêu diệt địch.

Đến đầu năm 1967, địch tăng cường bình định ác liệt trên địa bàn của tỉnh Vĩnh Long. Hệ thống đồn bót, khu trù mật, hậu cứ địch được xây dựng dày đặc nhằm để kìm kẹp nhân dân. Trước tình hình khó khăn đó, yêu cầu chiến đấu của bộ binh ngày càng cao, cần phải có cách đánh đặc công hóa bộ binh mới phá vỡ được kế hoạch bình định của địch. Vì vậy, tỉnh đội quyết định điều đồng chí từ Đại đội phó đặc công về tiểu đoàn 857 của tỉnh đảm nhiệm chức vụ Đại đội phó Đại đội 203, Tiểu đoàn 857. Đồng chí đã huấn luyện cho Đại đội 203 trở thành đại đội đặc công hóa bộ binh theo yêu cầu chỉ đạo điểm của Đảng ủy Ban chỉ huy Tiểu đoàn 857. Sau hơn 04 tháng vừa huấn luyện vừa chiến đấu, Đại đội 203 đã thật sự đủ khả năng đánh công đồn và phá hậu cứ địch.

Tháng 5/1967, do yêu cầu khẩn trương phải tiêu diệt đồn Trà Kiết, xã Mỹ Thuận, huyện Bình Minh nhiệm vụ được giao cho C203 và đồng chí Liêm trực tiếp chỉ huy. Thời gian nghiên cứu thực địa chỉ có 01 đêm với quyết tâm cao và mưu trí linh hoạt nhận định đúng về địch. Đại đội đã bước vào chiến đấu, sau hơn 30 phút chiến đấu quyết liệt, đơn chiếm được 02 góc của đồn Trà Kiết bố trí theo kiểu hình tam giác. Địch trong đồn đã bị tiêu diệt một số, số còn lại rút hết về một góc còn lại và phản ứng quyết liệt cầm cự chờ cứu viện. Các mũi tiến công của Đại đội hầu hết đã bị thương vong. Trước những khó khăn, ác liệt đồng chí đã nhanh chóng tổ chức một tổ nghi binh đánh lạc hướng. Riêng đồng chí cùng với 02 chiến sĩ đã mưu trí luồng lách ép sát góc tam giác còn lại dùng thủ pháo lựu đạn tiêu diệt toàn bộ số lính ngoan cố. Đại đội 203 làm chủ đồn Trà Kiết tiêu diệt toàn bộ 01 trung đội địch thu toàn bộ vũ khí và quân trang, quân dụng.

Tháng 9/1967, đồng chí trực tiếp chỉ huy Đại đội 203 kết hợp với Đại đội 205 có nhiệm vụ đánh tiêu diệt địch đồn Bình Tiên và 01 đại đội cảnh sát dã chiến đóng quân ở chùa gần đồn Bình Tiên sau khi trinh sát kỹ địa hình. Hai đại đội làm kế hoạch hợp đồng chiến đấu, cụ thể C203 đánh chiếm đồn Bình Tiên, C205 đánh chiếm đại đội cảnh sát dã chiến đang hành quân dã ngoại. Khi đưa quân vào theo kế hoạch thì trinh sát cơ sở báo cho biết hiện đang có 10 đoàn bình định đang ở trong đồn Bình Tiên cùng với 01 trung đội dân vệ. Khi được tin này đồng chí đã nhận thấy khó khăn cho mũi tiến công của đại đội. Vì quân số địch tăng lên rất đông so với dự kiến trong kế hoạch với lòng căm thù sâu sắc lòng dũng cảm gan dạ, đã ra quân là phải đánh, đã đánh là phải thắng. Đồng chí suy nghĩ: “Nếu diệt được 10 đoàn bình định sẽ có ý nghĩa lớn đối với trận đánh này vì ngăn chặn được kế hoạch bình định của địch”. Vậy đánh bằng cách nào khi địch lớn hơn ta cả về binh lực và hỏa lực. Với tinh thần dũng cảm, gan dạ đồng chí quyết định cách đánh các mũi tiến công theo phương án đã hợp đồng và kết hợp với đột nhập lót ổ theo cách đánh nở hoa trong lòng địch. Lực lượng lót ổ chỉ có đồng chí và 02 đồng chí nữa cùng đột nhập, sử dụng thành thạo các động tác đặc công, tổ đột nhập đã vào đúng theo ý định an toàn. Đến giờ điểm hỏa ngoài đánh vào, trong đánh ra làm bất ngờ, hỗn loạn quân địch là thời cơ tốt nhất để lực lượng C203 và C205 tiêu diệt đồn Bình Tiên và đại đội cảnh sát dã chiến. Kết quả trận này ta tiêu diệt và bắt sống 21 tên, thu toàn bộ súng các loại và quân trang quân dụng.

Chiến dịch tổng tiến công xuân 1968, Tiểu đoàn 857 được Quân khu 9 giao nhiệm vụ đánh tiêu diệt sân bay Vĩnh Long, sân bay đậu hơn 60 máy bay các loại, trên 150 tên Mỹ gồm sĩ quan, chuyên viên kỹ thuật, giặc lái và sân bay.

Khi nhận nhiệm vụ đánh sân bay cán bộ chiến sĩ Tiểu đoàn 857 rất phấn khởi. Nhưng có một điều lo lắng là tiểu đoàn chưa có nghiên cứu sân bay, chỉ có đại đội đặc công được nghiên cứu chiến đấu. Tiểu đoàn làm phương án chiến đấu, muốn đánh chiếm sân bay phải có mũi thọc sâu, đây là lực lượng quyết định cho thắng lợi của trận đánh. Cán bộ được triệu tập phát động chọn người mũi trưởng. Dù biết rằng đánh mũi trưởng mũi thọc sâu vào sân bay là có thể hy sinh. Hàng trăm cán bộ đều quyết tâm. Trong đó đồng chí Trần Thanh Liêm quyết tâm cao nhất, đồng chí quyết không để tay xuống nếu không được chọn.

Với kỹ năng chiến đấu, bản lĩnh chỉ huy và lời thề “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”, dù phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng quyết tâm hoàn thành thắng lợi trận đánh. Sau đó, đồng chí đã được Ban chỉ huy chọn làm mũi trưởng mũi thọc sâu đánh vào sân bay Vĩnh Long.

Tinh thần dũng cảm và lời hứa đầy nhiệt huyết của đồng chí đã thể hiện qua hành động bắt đầu khi tiếng nổ bộc phá cuối cùng cửa mở đã thông: dù hỏa lực địch ngăn chặn quyết liệt nhưng mũi thọc sâu do đồng chí làm mũi trưởng như mũi tên lao thẳng vào tim quân thù. in deco

Đang đánh chiếm đường băng thứ nhất thì một tốp quân Mỹ ra ngăn chặn, cả mũi thọc sâu đánh sân bay dũng cảm kiên cường tiêu diệt và đẩy lùi tốp quân Mỹ này.

Tiếng hô xung phong của đồng chí mũi trưởng đã thúc giục toàn đội hình không sợ hy sinh xông lên tiêu diệt từng tên Mỹ và chiếm đường băng thứ hai. Mục tiêu phải đạt được của mũi thọc sâu là dùng thủ pháo phá hủy máy bay. Gần 33 phút chiến đấu tiếng thủ pháo nổ liên tục kết quả là trên 60 máy bay các loại đã bị phá hủy, Mỹ đưa xe nồi đồng phản kích bịt cửa mở của ta. Đồng chí Trần Thanh Liêm đã động viên anh em hãy bình tĩnh và sáng tạo trong chiến đấu, đồng chí cùng một tổ phát triển đánh cháy kho đạn rốc két, đây là kho đạn đầy tội ác của giặc Mỹ đổ lên đầu người dân vô tội. Đạn trong kho nổ tứ tung và phản ứng dữ dội của xe “nồi đồng” nhưng mũi tiến công của đồng chí vẫn phát triển đến kho xăng của sân bay và đánh cháy kho xăng mới chịu rút ra để bảo toàn lực lượng. Nhưng không ngờ đã lọt vào hàng rào phòng ngự chống xung phong của địch đồng chí đã anh dũng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và đồng chí đã hy sinh lúc 05 giờ ngày mùng 01 tết năm 1968.

Trận đánh vào hậu cứ sân bay Vĩnh Long, lực lượng không cân xứng địch 10 ta 01, hỏa lực địch hơn hẳn ta, nhưng do lòng dũng cảm chí căm thù giặc của cán bộ chiến sĩ tiêu biểu là đồng chí Trần Thanh Liêm đại đội phó, mũi trưởng đánh thọc sâu. Ta đã phá hủy trên 60 máy bay các loại, tiêu diệt nhiều lính Mỹ, tạo điều kiện thuận lợi cho các mũi khác đánh chiếm làm chủ thị xã Vĩnh Long 6 ngày đêm.

Đơn vị đánh sân bay đã được tặng 01 Huân chương Quân công hạng Nhì.

Đồng chí Trần Thanh Liêm đã chiến đấu với tinh thần cách mạng kiên cường, mưu trí, dũng cảm quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Đồng chí đã tạo nên những chiến công làm cho đồng đội kính nể kẻ thù khiếp sợ. Những chiến công đó khẳng định không có gian khổ khó khăn nào lung lay được ý chí người chiến sĩ đặc công được tôi luyện trong chiến đấu. Không sức mạnh nào hơn quyết tâm chiến đấu hy sinh vì Tổ quốc, vì nhân dân.

Là người chỉ huy năng động, dũng cảm đã ra quân là phải đánh, đánh là phải thắng. Nhưng trong đồng chí vẫn với tác phong bình dị, chân thành cởi mở luôn hòa mình giúp đỡ đồng đội, luôn nhận những khó khăn về mình tiêu biểu là hành động dũng cảm của đồng chí trong trận đánh chiếm sân bay Vĩnh Long. Đồng chí hy sinh trong niềm tiếc thương vô hạn của đồng đội và nhân dân.

Trong quá trình chiến đấu đồng chí Trần Thanh Liêm được tặng thưởng:

- 01 Huân chương Chiến công hạng Nhất.

- Và nhiều bằng khen, giấy khen của Tỉnh đội và Quân khu 9.

Ngày 30/8/1995, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Lệnh số 557/LCT truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí Trần Thanh Liêm.